De eerste Arabier in de ruimte gespte zijn voeten vast voor het gebed

Sultan Bin Salman, de eerste Arabier in de ruimte, in 2011.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Het was een soort cadeautje. De relatie tussen de Verenigde Staten en Saudi-Arabië liet midden jaren tachtig van de vorige eeuw te wensen over. Washington wilde de PLO niet erkennen als serieuze gesprekpartner. Riyadh kreeg wel wapens los van de Amerikanen, maar minder dan gewenst. Kort na de aanslag op een van hun bases in de Libanese hoofdstad Beiroet in oktober 1983 (241 Amerikaanse doden) waren de VS een beetje klaar met het Midden-Oosten, waar je eerder iets had te verliezen dan te winnen.

Tegelijkertijd moest de relatie met de Saudi’s niet al te zeer verslechteren. Daarvoor was het land strategisch en als olieleverancier te belangrijk. De regering-Reagan maakte daarom een gebaar: een prins van het Saudische koningshuis mocht mee met een missie van de Space Shuttle.

De Verenigde Arabische Emiraten lanceerden afgelopen zondag in Japan een sonde richting Mars en hadden vorig jaar hun eerste astronaut. Maar het grote buurland had de primeur van de eerste Arabier in de ruimte: op 17 juni 1985 ging sultan Bin Salman al Saoed mee omhoog met de achttiende missie van de Space Shuttle, samen met vijf Amerikanen en een Fransman.

Sultan Bin Salman (28) vertegenwoordigde de Arab Satellite Communications Organization (Arabsat), die tijdens de zeven dagen durende vlucht een eigen satelliet in een baan om de aarde bracht. Hij was een neefje van de toenmalige Saudische koning Fahd en is de zoon van de huidige koning Salman. Sultan Bin Salman studeerde massacommunicatie in Denver en sociale en politieke wetenschappen in Syracuse. Na zijn terugkeer naar zijn geboorteland werkte hij op het ministerie van informatie. Hij was bovendien een van de persmensen van de Saudische ploeg tijdens de Olympische Spelen in Los Angeles in 1984.

Je richten naar Mekka was moeilijk bij 30.000 km per uur

Sultan Bin Salman was ook de eerste astronaut met blauw bloed én de eerste moslim in de ruimte. Hij bad onderweg. Niet de normaal voorgeschreven vijf keer per dag, maar de aan reizigers toegestane drie keer per dag met de tijd van lanceerlocatie Florida als richtsnoer. Met een snelheid tot aan bijna 30.000 kilometer per uur was je richten naar Mekka een moeizame bezigheid. Twee minuten en het ruimtevaartuig was al weer een kilometer of duizend verder. Een gebedsmatje zou door de gewichtloosheid meteen een soort vliegend tapijt worden. Dat gebruikte sultan Bin Salman dus niet. Voor het ritueel gespte hij wel zijn voeten vast om een beweging te kunnen maken die in de buurt van knielen kwam.

De prins kon bogen op de nodige vliegerervaring, onder meer in straaljagers. Achteraf zei hij geen last van angst te hebben gehad. “Ik was alleen bang om door ziekte of een ongeluk vooraf de vlucht te missen.”

Het perspectief vanuit de ruimte veranderde net als bij andere astronauten zijn kijk op de dingen. “Ik kreeg meer zorg voor de wereld als geheel.” Tijdens Live Aid later dat jaar was hij een van de ruim dertig prominenten die tussen de optredens door het miljoenpubliek over de hele wereld mocht toespreken.

Om onderling contact te houden tussen ruimtevaarders ontstond nog in 1985 de Association of Space Explorers. Sultan Bin Salman was een van de oprichters en zat jaren in de leiding van de organisatie.

Na zijn ruimtereis maakte hij in de jaren tachtig en negentig meer vlieguren in straaljagers van de Saudische luchtmacht. Sinds 2018 leidt hij met de rang van minister de Saudische ruimteorganisatie. De inmiddels 64-jarige prins is niet alleen bezig met moderne, futuristische techniek. De voormalige minister van toerisme en erfgoed geldt ook als een liefhebber van geschiedenis, die zich verdiept in de historie van zijn land en zijn familie.

Paul van der Steen bekijkt wekelijks het nieuws door een historische bril.

Lees ook:

Verenigde Arabische Emiraten sturen satelliet naar Mars

De lancering werd al twee keer uitgesteld vanwege slechte weersomstandigheden, maar begin deze week is de satelliet Al-Amal (‘Hoop’) dan toch echt naar Mars vertrokken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden