null Beeld
Beeld

Op de HudsonArnon Grunberg

Arnon Grunberg gaat op zoek naar de duisternis

Schrijver Arnon Grunberg vaart over de rivier de Hudson richting het noorden en spreekt mensen die zichzelf zien als andersdenkenden, liefhebbers van de waarheid, beschermers van de vrijheid. De komende zeven dagen doet hij verslag van zijn reis.

In het late najaar van 1963 gaf de historicus Richard Hofstadter (1916-1970) een lezing getiteld, The Paranoid Style in American Politics. Hij stelde dat hij niet als een geneesheer diagnoses wil stellen. Een persoon die aan achtervolgingswaan lijdt, meent dat krachten werkzaam zijn tegen hem, aldus Hofstadter, de para­noïde stijl in de politiek betekent dat men gelooft dat er krachten werkzaam zijn om een cultuur, een staat, te ondermijnen. Het gevoel bloot te staan aan vervolging is een kenmerk van alle paranoia.

Hofstadter beschrijft hoe oud deze stijl is. Een manifest van de Amerikaanse Populist Party in 1895 maakte gewag van goudhandelaren in Europa en Amerika die het volk zouden afleiden ‘met minder belangrijke zaken’ om de welvaart te vernietigen.

De pandemie bracht deze stijl opnieuw aan de oppervlakte, niet alleen in Amerika. Als gemiddelde zondaar meen ik de kracht van vrijwel alle verlokkingen te begrijpen, ook die van de paranoia.

Mijn plan was om in een boot over de Hudson te varen en mensen te spreken die zichzelf zien als andersdenkenden, liefhebbers van de waarheid, beschermers van de vrijheid. Een boot omdat Captain Willard in de film Apocalypse Now over de Nhung River in Vietnam voer om het hart van de duisternis te naderen, in zijn ­geval kolonel Kurtz.

Het hart van de duisternis, het hart van het licht, afhankelijk van het perspectief.

Met moeite vond ik een boot, de Solaris, aangedreven door zonne-energie, de Amerikaanse variant van de fluisterboot. Ik zal de ander op kousenvoeten naderen.

De door ­zonne-energie aangedreven  Solaris. Beeld Arnon Grunberg
De door ­zonne-energie aangedreven Solaris.Beeld Arnon Grunberg

Op een koude woensdagochtend neem ik de trein naar Rhinecliff, een kleine twee uur van New York City. In de haven, die dat woord nauwelijks verdient, ligt één boot, de Solaris. De boot is op een piepkleine kajuit met wc na open. De bemanning bestaat uit kapitein Sam Merrett, een dertiger met een baard en een zonnebril die hij ook bij regen niet afzet, en Tania, haar vader komt uit Nederland en doceert computertechnologie.

Sam zegt: ‘Ik heb toeristen rondgevaren die vuurtorens ­willen zien. Nog nooit heb ik zo vroeg in het seizoen een schrijver naar het noorden gevaren. Wat zoek je?’ ‘De duisternis’, zeg ik. ‘Maar met het licht neem ik ook genoegen.’

‘De duisternis’, mompelt kapitein Sam, alsof zij een van de toeristische attracties van de Hudson is. ‘Laten we maar gaan, op de Hudson kan het spoken. En doe iets warmers aan. Het wordt koud op het water.’ (Wordt vervolgd)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden