NaschriftTB Joshua (1963-2021)

Als evangelist TB Joshua (1963-2021) zijn armen spreidde, vielen de mensen spontaan op de grond

Een van de volgelingen van TB Joshua bidt na diens overlijden voor zijn kerk in Lagos. Beeld AP
Een van de volgelingen van TB Joshua bidt na diens overlijden voor zijn kerk in Lagos.Beeld AP

Iedereen maakt fouten, maar fouten zijn corrigeerbaar.” Het was de favoriete uitspraak van een van Afrika’s invloedrijkste evangelisten.

Temitope Balogun Joshua, beter bekend als TB Joshua, was zeker niet foutloos, maar dat nam niet weg dat de Nigeriaan miljoenen volgelingen had. Onder hen presidenten, succesvolle voetballers en beroemde filmsterren.

Ondanks zijn roem was Joshua in eigen land door twee belangrijke genootschappen, de pinkstergemeenschap en de Christelijke Vereniging van Nigeria, uitgesloten van lidmaatschap. Beide organisaties omschreven hem als bedrieger, die ‘behoorde tot de occulte groep die het christendom had geïnfiltreerd’. Zijn volgelingen waren overtuigd van zijn bovenmenselijke gaven, waardoor hij wonderen kon verrichten en duivels uitdrijven. Als hij in zijn Synagogue, Church of All Nations in Lagos zijn armen spreidde, ­vielen mensen spontaan op de grond. Andere mensen noemden het goocheltrucs.

Joshua maakte deel uit van de welvaartstheologie, overgewaaid uit de VS en uiterst populair in grote delen van Afrika. De basis is dat het geloof in God en donaties aan religieuze doelen iemands materiële rijkdom zullen vergroten. Dat heeft vooral de leiders van dergelijke stromingen geen windeieren gelegd, zo ook niet Joshua. Hij bezat een vliegtuig, luxueuze auto’s en een groot huis.

Zijn start in het leven was heel anders. Hij kwam ter wereld in een armoedig gezin in de zuidelijke Nigeriaanse deelstaat Ondo. Zijn geboortehuis bestond deels uit steen en deels uit klei met een golfplaten dak. Zijn vader, een christen, stierf toen Joshua nog jong was en hij werd opgevoed in het gezin van een oom, een moslim. Hij ging naar christelijke scholen, maar maakte de middelbare school niet af, omdat hij vaak afwezig was, naar eigen zeggen vanwege epileptische aanvallen. Hij moest aan het werk en had allerlei baantjes, waaronder het ruimen van uitwerpselen op een kippenboerderij.

Temitope Balogun Joshua Beeld
Temitope Balogun JoshuaBeeld

Wereldwijd kijkerspubliek

Al op jonge leeftijd ging hij ­regelmatig naar de kerk, wat hem de bijnaam ‘kleine evangelist’ ­bezorgde. Zijn eerste schreden op het evangelische pad zette hij in de jaren negentig en dat leek toen nog niet op het gepolijste imago van later. Als beginnend evangelist droeg hij nog geen dure pakken en glimmende schoenen. Hij preekte in een mengelmoes van Engels en Yoruba. Pas later mat hij zich een Amerikaans accent aan om goede sier te maken bij zijn internationale publiek.

Zijn aanhang groeide gestaag evenals zijn kerk waarin uiteindelijk 15.000 mensen zijn dienst op zondag konden volgen. In 2004 werden in Nigeria tv-uitzendingen verboden van kerkdiensten waar wonderen werden verricht. Joshua, inmiddels welvarend, ging niet bij de pakken neer zitten en zette zijn eigen satelliet-tv-station op. Daarmee katapulteerde hij zich niet alleen naar een Afrikaans, maar ook naar een wereldwijd kijkerspubliek.

Hij maakte veel gebruik van sociale media, waar hij miljoenen volgers had. In april dit jaar werd zijn YouTubekanaal geblokkeerd, omdat hij anti-homoboodschappen uitdroeg. Hij geloofde dat homoseksualiteit te genezen was zoals aids, ebola en covid.

Barsten in het imago

Zijn gelikte imago begon steeds meer barsten te vertonen. In 2014 stortte het pension bij zijn kerk in, waar voornamelijk Zuid-Afrikaanse volgelingen verbleven. Meer dan honderd mensen kwamen om het leven. Joshua weigerde verantwoordelijkheid en gaf de schuld aan een vliegtuigje dat laag overvloog toen het gebouw instortte. De ­gemeente Lagos hield echter vol dat zijn religieuze organisatie geen toestemming had om meer verdiepingen op het bestaande gebouw aan te brengen.

Twee jaar geleden beschuldigde een vrouw hem van verkrachting, waarna meer verhalen op­doken over misdragingen tegenover vrouwen. Hij ontkende alles en het leek zijn populariteit geen schade te hebben gedaan.

Terwijl hij bezig was met de ­organisatie van festiviteiten voor zijn verjaardag, stierf hij plotseling. Volgelingen bidden dagelijks in zijn kerk in de overtuiging dat hij uit de dood zal herrijzen.

Temitope Balogun Joshua, geboren op 12 juni 1963 in Agridi Akoko, gestorven op 5 juni in Lagos.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden