NaschriftAd Breevaart (1932-2021)

Ad Breevaart (1932-2021) was de meest geliefde hulpsinterklaas van Dordt

Ad Breevaart in 2018. Beeld Milan Rinck
Ad Breevaart in 2018.Beeld Milan Rinck

Ad Breevaart was een wereldreiziger maar ook een echte Dordtenaar, zijn leven lang woonde hij in hetzelfde huis. Als beminnelijke sociaaldemocraat voelde hij zich betrokken bij zijn stad, ging graag met mensen in gesprek, hij was verzamelaar van etnografica en, bovenal, de officieuze Sint van Dordt.

Noor Hellmann

Met het ouder worden kreeg Ad geleidelijk aan een lange witte sinterklaasbaard en begon hij steeds meer te lijken op de goedheilig man die hij ruim vijftig jaar in Dordrecht gestalte gaf. Als hulpsinterklaas nam hij zijn rol uiterst serieus. Thuis had hij een uitgebreide garderobe met mantel, mijter, onderkleding en pietenpak die hij speciaal had laten maken. Tot zijn attributen behoorde onder andere een zilveren rietje waarmee hij koffie en bisschopswijn dronk. Steunend op zijn staf en met een bedaard gangetje bezocht hij basisscholen, tehuizen voor demente ouderen en families waar in de loop der tijd opeenvolgende generaties hem met kloppend hart opwachtten. Hij hield van een traditionele ontvangst, met muziek op de piano of een ander instrument en zingende kinderen. Als hij op zijn gemak zat, kon zo’n bezoek flink uitlopen.

Ook in een onverwachte situatie veranderde hij moeiteloos in zijn alter ego. Toen op een zomerdag een klein meisje hem eens, wegens zijn witte baard, aanzag voor Sinterklaas, zei hij met gedragen stem: “Ja, Sinterklaas is een paar dagen in Nederland om te kijken hoe het hier in de zomer is”. Ad genoot van dit spel en had prachtige verhalen over wat hij meemaakte als de Sint van Dordt.

Ad Breevaart als hulpsint in het Sinterklaashuis in Dordrecht. Beeld Thymen Stolk
Ad Breevaart als hulpsint in het Sinterklaashuis in Dordrecht.Beeld Thymen Stolk

Niet alleen daarover trouwens, hij was een groot verteller en had graag luisteraars om zich heen. Tijdens dia-avonden bij hem thuis deed hij breedsprakig verslag van zijn verre buitenlandse reizen, onder meer naar China ten tijde van Mao – niet zelden werd het nachtwerk. Er was weinig dat hij liever deed dan reizen. Hij was geïnteresseerd in andere culturen en had oog voor de schoonheid van etnografica. Zijn huis was een compleet wereldmuseum, tot in alle hoeken en gaten gevuld met rijkdommen die hij onderweg verzamelde. Soms kreeg hij een begeerd object via ruilhandel in bezit, bij een Afrikaans stamhoofd ruilde hij zo eens een masker voor zijn overhemd en ging hij in blote bast verder.

Maar ondanks zijn reislust bleef hij honkvast. Zijn leven lang woonde hij in de Van Slingelandtlaan in Dordrecht, in de eenvoudige middenstandswoning waar hij geboren was. Het huis was zijn veilige haven, met geen tien paarden kon je hem er wegkrijgen. Ook de stad was hem aan het hart gebakken. Van het bombardement in oktober 1944 was hij ooggetuige geweest, hij gold als een belangrijke vraagbaak voor journalisten. Dankzij zijn scherpe geest en gedegen historische kennis hoorde hij bij een uitzonderlijke generatie die het collectieve geheugen van de stad vertegenwoordigde.

Socialisme was hem met de paplepel ingegoten

Ad was een beminnelijk mens en kwam op voor hen die het in het leven niet getroffen hebben. Die maatschappelijke betrokkenheid had hij van huis uit meegekregen; het socialisme werd hem met de paplepel ingegoten. Zijn grootvader was medeoprichter van de SDAP-afdeling in Dordrecht en een tijd wethouder. Vader, werkzaam in de biscuit- en chocoladefabriek Victoria, waar hij uiteindelijk adjunct-directeur werd, was fractievoorzitter van de PvdA-afdeling. Vaak zat hij tussen de middag thuis in de achterkamer in een lage fauteuil en mocht hij niet gestoord worden bij het doornemen van de papieren voor een raadsvergadering.

Ads moeder was een zorgzame vrouw die haar zoon adoreerde. Ze hadden een hechte band. Op zondagochtend luisterden ze samen graag naar klassieke muziek op de radio – het was jammer als vader vroeg naar beneden kwam, want dan was het gezellige uurtje afgelopen. Anders dan zijn oudere zus Anneke die na haar eindexamen het ouderlijk huis verliet, vond Ad het wel makkelijk om na de mulo thuis te blijven wonen. Boven had hij een eigen woonkamer met kleine zijkamer waar zijn bed stond – ook nadat zijn ouders waren overleden bleef dat zijn slaapkamer.

Zodra hij 18 was, werd hij lid van de PvdA en sloot hij zich aan bij De Nieuwe Koers, de jongerenorganisatie van de partij. Daar leerde hij Wout van Steenis kennen, ze raakten bevriend en waren een paar jaar om beurten voorzitter en secretaris van de organisatie. Hij ontpopte zich algauw als een voortrekker die anderen wist te inspireren. Met zijn overredingskracht en vasthoudendheid kreeg hij voor elkaar dat ministers het clubje jongeren bezochten. Eén van hen was Willem Drees. Ad mocht ook eens bij Drees thuiskomen en kreeg een kopje koffie met een mariakaakje.

Ad Breevaart in 1972 bij de opening van de tentoonstelling De Rooie Kijkdoos, over de Dordtse geschiedenis van het socialisme. Beeld
Ad Breevaart in 1972 bij de opening van de tentoonstelling De Rooie Kijkdoos, over de Dordtse geschiedenis van het socialisme.

Hij was goed op de hoogte van wat er onder PvdA-kiezers leefde en gaf, als kritisch en meedenkend lid, graag zijn mening over de toekomst van de partij. Ook later zorgde hij ervoor dat men hem in Den Haag niet vergat: na een telefoontje van Ad kwam partijleider Diederik Samsom met trein en fiets naar de Van Slingelandtlaan, waar de mannen een paar uur hebben zitten praten. Als sociaaldemocraat in hart en nieren bleef hij de PvdA trouw, ook toen de gloriejaren van de partij voorbij waren. Dat hij in 2018 lijstduwer was op de kandidatenlijst voor de gemeenteraad vervulde hem met trots.

In zijn jonge jaren had hij kunnen opklimmen in de politiek als hij had gewild: hij was intelligent en had vele capaciteiten, maar hogerop komen ambieerde hij niet. Hij was gelukkig met een carrière zonder grootse vergezichten en koos voor een leven waarin ruimte was voor allerlei bezigheden naast zijn werk. Daarbij bood zijn vrijgezellenbestaan hem de vrijheid te gaan en staan waar hij wilde.

Thuis in het gezelschap van kunstenaars

Zijn eerste baan was bij de administratie van grafisch bedrijf Van Randwijk; in 1959 kreeg hij een betrekking bij de Dordtse gemeentepolitie waar hij het goed konden vinden met zijn eerste leidinggevende, een progressieve korpschef in wie hij een geestverwant herkende. Aanvankelijk werkte hij bij de afdeling voorlichting en daarna, tot zijn pensioen, bij personeelszaken. Een van zijn taken was iets te doen aan de sociale problemen waar de politie tegenaan liep, zo organiseerde hij eens een voetbaltoernooi tussen het politieteam en woonwagenbewoners. Veel voldoening haalde hij uit het schrijven voor Politeia, het blad van de Dordtse politie dat het niveau van een doorsnee personeelsblaadje ver oversteeg. Zijn stukken, waaronder een interview met tv-presentatrice Mies Bouwman, liet hij illustreren door de bekende Dordtse tekenaar en beeldend kunstenaar Otto Dicke.

Ad was goed ingevoerd in het culturele leven in de stad. Hij voelde zich thuis in het gezelschap van mensen als Otto Dicke, C. Buddingh’, Jan Eijkelboom en Lou ten Bosch die hij ontmoette toen hij lid werd van kunstkring Pictura. Hij was een frequent bezoeker en gaf er geregeld lezingen. Met veel vrienden uit de culturele en literaire wereld en kringen daarbuiten vierde hij uitbundig zijn vijftigste verjaardag.

De laatste tijd werd hij minder vitaal, maar hij bezocht nog zo veel mogelijk vergaderingen en activiteiten van de PvdA, en wekelijks belde hij met zijn vriend Wout om het televisieprogramma Buitenhof te bespreken. Totdat hij plotseling snel achteruitging, na een val was een hospice onvermijdelijk. Voor de gelegenheid droeg hij pak en stropdas toen hij er, ernstig verzwakt, arriveerde. Het verblijf was van korte duur: Ad stierf binnen 24 uur. Zijn kunst liet hij na aan het Dordrechts Museum waar hij onlangs nog een deel van zijn collectie had geëxposeerd.

Adriaan Jan Hendrik Breevaart werd geboren op 28 januari 1932 in Dordrecht en overleed aldaar op 8 juni 2021.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden