InterviewKira Toussaint

Zwemster Kira Toussaint: ‘Een olympische medaille gaat niet boven alles, ik wil mentaal gezond blijven’

Kira Toussaint: ‘Het bleek dat ik mijn adem vasthield in plaats van door te ademen’. Beeld ANP
Kira Toussaint: ‘Het bleek dat ik mijn adem vasthield in plaats van door te ademen’.Beeld ANP

Toen Kira Toussaint merkte dat ze minder gelukkig was met de topsportsetting in Nederland, besloot ze naar de VS te verhuizen.

Esther Scholten

Niet eerder vond Kira Toussaint (28) het zo jammer dat een training niet doorging. Ze moet er zelf om lachen. “Dat is wel een beetje uit mijn normale patroon. Ik had altijd een grote focus op de wedstrijden.” Onlangs verviel de middagsessie vanwege een nationale feestdag in haar nieuwe thuisland Amerika. Toussaint merkte dat ze die vrije uurtjes liever in het zwembad had doorgebracht.

Ze vertelt de anekdote ter illustratie van haar nieuwe gemoedsrust. Op 1 mei verliet ze het nationaal trainingscentrum in Amsterdam om naar Knoxville te verhuizen – de plek waar zij jaren geleden ook genoot van het college-zwemmen. Ze was gaandeweg haar carrière het plezier kwijtgeraakt in de topsport, in ieder geval in topsport bedrijven in het Sloterparkbad onder leiding van bondscoach Mark Faber.

Begrijp haar niet verkeerd: ze is Faber dankbaar voor de progressie die ze als zwemster heeft geboekt. Onder zijn leiding heeft ze zes individuele Europese titels gewonnen en een wereldrecord gezwommen, maar als persoon bleef ze zoekende. Ook bij eerdere ontmoetingen was haar speurtocht naar motivatie onderwerp van gesprek. Toussaint is een gezelschapsmens in een sport voor eenlingen, een flapuit en denker tegelijk.

Verkeerde ademhaling

“Ik móet trainen; zo zag ik het altijd. Je hebt sporters die dat leuk vinden. Ik trainde om hard in wedstrijden te kunnen zwemmen. Maar ik merk nu dat ik de trainingen hier superleuk vind. Ik heb een groep meiden om me heen die dichter bij mij zitten qua leeftijd. Dat is heel belangrijk. Ook zijn er nieuwe prikkels waar ik van geniet.”

Toussaint is naar eigen zeggen ‘heel veel aan het leren’, technische dingen vooral. Tijdens haar eerste week in de Verenigde Staten zeiden vier verschillende coaches dat ze niet goed ademhaalt. “Daar ben ik helemaal ingedoken. Het bleek dat ik mijn adem vasthield in plaats van door te ademen.”

Op haar beste afstand, de 50 meter, is dat niet zo erg. Die duurt minder dan 28 seconden, daar is geen zuurstof voor nodig. Maar op de dubbele, olympische afstand is daarmee winst te behalen. Toussaint is een rugslagspecialiste, de zwemslag waarbij ademhalen het minst ingewikkeld lijkt. “Een van die coaches vroeg: wanneer haal je adem tijdens je slag? Een strikvraag. Wanneer eigenlijk, dacht ik. Ik had geen idee. Nooit ben ik daar bewust mee bezig geweest.”

Duurblokken gaan makkelijker

Het belang van goed inademen in de sport is al lang bekend, maar uitademen vormt een redelijk nieuw onderzoeksveld in de sportwetenschap, weet Toussaint. Pas in 2017 verschenen daar de eerste artikelen over. Haar huidige coach, Matt Kredich, heeft daar destijds meteen conclusies aan verbonden en een ademhalingsspecialist naar de universiteit van Tennessee gehaald.

Toussaint vindt het interessant om zich mee bezig te houden. “Tijdens het zwemmen herhaal ik steeds: door blijven ademen, door blijven ademen. Ik merk al dat duurblokken makkelijker gaan. Als je goed ademt, verzuur je minder snel omdat je spieren genoeg zuurstof krijgen en minder lactaat aanmaken.”

Die vertaalslag naar de theorie heeft ze niet van een vreemde. Haar vader Huub Toussaint is bewegingswetenschapper. Haar moeder Jolanda de Rover een voormalig olympisch zwemkampioene.

“Het klinkt stom”, zegt Toussaint opeens, “maar ik weet niet meer hoe ik zwom voor ik hier kwam. Ik ben aan zoveel dingen aan het sleutelen.” Ze is ook bezig met haar lichaamspositie in het water. Een eurekamoment noemt ze het, toen ze doorkreeg hoe de positie van het bekken ervoor kan zorgen dat ze meer vanuit haar core zwemt dan vanuit haar armen. “Ik heb meteen het thuisfront gebeld, zo blij was ik.”

Hard trainen en gezelligheid kunnen samengaan

Haar verwachtingen voor dit WK zijn niet al te hooggespannen. Ze wil het leerproces de tijd geven. Daarom is het EK, later deze zomer, haar hoofddoel. Het was geen makkelijke beslissing om haar hele leven om te gooien en ergens anders te gaan wonen. Maar tijdens de International Swimming League, in november, realiseerde Toussaint zich dat het plezier tanende was. Op dat toernooi wordt er in teams gezwommen, iets wat zij ook kende uit haar studietijd in Knoxville. “O ja, dacht ik, zo is het met een hele groep mensen. Hard trainen en gezelligheid kan ook samengaan. Ik merkte dat ik dat steeds meer begon te missen.

“Ik ben iemand die niet genoegen wil nemen met minder dan wat zou kunnen. Mijn drive is nog steeds een olympische medaille winnen. Het is niet gebruikelijk om dat op mijn leeftijd voor het eerst te presteren, maar ik denk echt dat het kan. Tegelijk ben ik een realist. De kans dat het niet lukt is groter. Ook daarom is het belangrijk dat de weg ernaar toe zo leuk en zo nuttig mogelijk is.

“Ik hoor heel veel collega’s zeggen: oogkleppen op, een lijdensweg is nodig om het doel te behalen. Maar een olympische medaille gaat niet boven alles. Ik wil wel mentaal gezond blijven. Bovendien ben ik ook beter als ik gelukkig ben.”

Lees ook:

Topzwemsters zoeken houvast. ‘Ik heb zwemmen altijd leuk gevonden maar soms even niet belangrijk’

Op dit moment nemen ze deel aan de International Swimming League. Maar de slag in het water van Boedapest is niet de enige strijd die ze voeren. Corona kantelde het perspectief van Ranomi Kromowidjojo en Kira Toussaint worstelt met motivatie en revanchegevoelens.

Waterpoloster Laura Aarts: ‘Het was allemaal zo streng. Ik wilde ook gewoon kunnen leven’

Laura Aarts is terug bij het Nederlands waterpoloteam, maar wel onder andere voorwaarden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden