Dopingschandaal

Zware straf voor Rusland om dopingschandaal, Moskou hekelt ‘anti-Russische hysterie’

Beeld AP

Opnieuw wordt Rusland voor langere tijd verstoten van internationale sporttoernooien. Daartoe besliste het Wereld Anti-Doping Agentschap maandag.

Geen vlag zal wapperen, geen hymne zal klinken. Voor een periode van vier jaar wordt Rusland niet vertegenwoordigd op internationale sportwedstrijden. Het Wereld Anti-Dopingagentschap(Wada) ging maandagmiddag unaniem mee in het schorsingsvoorstel van vier jaar dat zijn onderzoekscommissie eind november naar voren schoof. In haar rapport was tot in detail te lezen hoe Rusland rommelde met dopingdata.

Daardoor ontbreekt Rusland op de komende twee Olympische Spelen (2020 en 2022). De sanctie ontneemt het land ook de mogelijkheid om grote sportevenementen te organiseren. Noch mag het meedingen naar de organisatie van WK’s of andere grote toernooien, zoals de Spelen van 2032. 

Volgens voorzitter Craig Reedie wilde het Wada hiermee de boodschap uitsturen dat dopingpraktijken niet worden getolereerd. Reedie omschreef de sanctie als de ‘juiste beslissing op het juiste moment’. “Te lang heeft Russische doping afbreuk gedaan aan een schone sport. Rusland kreeg alle kansen haar zaken op orde te krijgen. Maar het verkoos een andere route. We zetten ons sterk af tegen diegenen die het systeem belazeren en we beschermen hen die het tegenovergestelde doen, de eerlijke partijen.”

Dopingnetwerk

Russische atleten en coaches mogen zich voortaan slechts vertonen indien ze nooit onder verdenking stonden, of met verdachte coaches of artsen hebben gewerkt. Dat wil zeggen: niet vermeld staan in het McLaren-rapport van 2016 over doping in Rusland. Evenmin mogen ze betrokken zijn bij ongeregeldheden in de Moskouse laboratoriumdatabase. Bij groen licht mogen atleten onder een neutrale vlag uitkomen.

Ook tijdens de Winterspelen in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang ontbraken Russische teams, nadat een verfijnd, door de staat gefinancierd dopingnetwerk was blootgelegd. Toen werd de selectie van Russische sporters omgedoopt tot ‘Olympische atleten van Rusland’. Eind vorig jaar werd de schorsing die in 2015 inging, opgeheven.

In januari droegen Russische autoriteiten na lang aandringen de digitale bestanden van het doping-laboratorium in Moskou over aan het Wada, gevolgd door ruim 2.000 dopingstalen. Gegevens van honderden analyses bleken gewijzigd of gewist. Daardoor zal er nooit duidelijkheid zijn of 145 sporters daadwerkelijk doping hebben gebruikt. Het Wada wil die atleten –van wie volgens het dopingagentschap naar schatting een derde nog actief is – de toegang tot toekomstige evenementen automatisch ontzeggen.

Uit het rapport van de onderzoekscommissie kwam een beeld naar voren van uitgekiende, manipulatieve en frauduleuze Russische werkwijzen. Om die onzichtbaar te maken, werden diverse kunstgrepen uitgehaald. Er werden valse e-mails gefabriceerd om de wijzigingen en verdwijningen van gegevens te verklaren. Toen het onderzoeksteam dat ontdekte en de Russen daarmee confronteerde, probeerden die de schuld op klokkenluider Grigory Rodchenkov af te wentelen. Ook lieten ze het lijken of hij atleten geld afperste.

Cas

Ook al is de straf helder, zei Jonathan Taylor, hoofd van de onafhankelijke onderzoekscommissie, er zijn ook uitzonderingen. Zo komen de vier wedstrijden op het EK voetbal van volgend jaar en de Champions League-finale van 2021, beide op Russische bodem, om juridische redenen niet in het gedrang. Maar op het WK voetbal 2022 in Qatar is het Russisch team weer niet welkom. Taylor: “Zodra de schorsing ingaat, is elke sportorganisatie eraan gebonden.”

Het Internationaal Olympisch Comité, dat zich in het verleden steeds tegen een collectieve schorsing kantte, zal zich aansluiten bij de nieuwste beslissing van het Wada. We hebben de Wereldantidopingcode geratificeerd, zei voorzitter Thomas Bach vorige week, dus gaan we daarin mee. Het laatste woord in deze zaak is voor het internationaal sporttribunaal (Cas). Russische sportautoriteiten besloten het laatste instrument dat nog voorhanden is, aan te grijpen.

Kremlin hekelt uitsluiting als anti-Russische hysterie

Rusland heeft zoals verwacht uiterst getergd gereageerd op het Wada-besluit het land voor vier jaar uit te sluiten van deelname onder eigen vlag aan de Olympische spelen. Premier Dmitri Medvedev spreekt van ‘anti-Russische hysterie, die chronische vormen heeft aangenomen’ en heeft de Russische sportautoriteiten opdracht gegeven het besluit aan te vechten bij het arbitragehof voor de sport in Lausanne.

In de Russische media en onder sporters richt de woede zich bovenal op de uitsluiting van jonge sporters die zelf part noch deel hebben gehad aan de misstanden, waarvoor de Russische sport nu collectief wordt gestraft. “Dit is gewoon verschrikkelijk”, schrijft voormalig kunstschaatser Irina Sloetskaja op haar Instagrampagina. “Waarom moeten vanwege een stel oneerlijke sportmensen diegenen lijden die hun leven hebben gewijd aan de Olympische Spelen?”

Sportminister Pabel Kolobkov, zelf een voormalig schermer en meervoudig medaillewinnaar bij de Olympische Spelen, belegde na het Wada-besluit inderhaast een persconferentie, waarop hij zichtbaar nerveus uithaalde naar het door de Wada gehanteerde principe van de collectieve verantwoordelijkheid, en meermalen benadrukte dat Rusland geen blaam treft en ‘alles juist’ heeft gedaan. Volgens Kolobkov kunnen andere landen een voorbeeld nemen aan Ruslands anti-dopingbeleid. “Wij hebben het systeem enkele jaren hervormd en enorm veel werk verricht”, aldus de minister. Dat geeft volgens hem de overtuiging dat Rusland een goede kans heeft het besluit aan te vechten bij het arbitragehof. “De vooruitzichten zijn goed.”

Misstappen

Het hoofd van het Russische antidopingbureau Rusada, Joeri Ganoes, is het daarmee hartgrondig oneens. Volgens Ganoes, die al maandenlang waarschuwde dat dit Wada-besluit eraan zat te komen, heeft de appellatie bij het Zwitserse hof ‘waarschijnlijk geen perspectief’. Kritische Russische sportcommentatoren richten hun pijlen vooral op de Russische overheid, die consequent heeft verzuimd de hand in eigen boezem te steken en gemaakte fouten toe te geven. Na het dopingschandaal in Sotsji en de daaropvolgende represailles had Rusland de kans schoon schip te maken, maar in plaats daarvan is de Russische sport nu nog verder van huis.

“Ik vrees dat nu opnieuw, na bekendmaking van het vonnis, de grootste inspanningen gericht blijven op het ontmaskeren van vijanden en het hekelen van de standpunten van de internationale sportorganisaties”, zegt sportjournalist Vladimir Mozgovoj in de krant Novaja Gazeta.

Onder sporters zijn soortgelijke sentimenten te horen. Aleksandr Tichonov, in het verleden viervoudig Olympisch biathlonkampioen, laat aan het persbureau RIA-Novosti weten het standpunt van de Wada te steunen, al betreurt hij dat de sporters de dupe zijn van misstappen die zijn begaan door sportbestuurders. “We hebben gekregen wat we verdienen”, zegt Tichonov.

Lees ook:

Dopingfraude Russen bleek nog erger

De kans is groot dat Rusland weer voor lange tijd verstoten wordt van internationale sporttoernooien. De aanleiding is het structureel vervalsen van laboratoriumgegevens over dopingcontroles van Russische sporters, digitale fraude en manipulaties.

Valt maandag het doek voor olympische deelname van Rusland?

De kans is groot dat het wereldantidopingagentschap Wada Rusland maandag definitief voor vier jaar bant van het internationale sporttoneel vanwege dopingvergrijpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden