Een volle Kuip tijdens de eredivisiewedstrijd Feyenoord-PSV. Beeld ANP
Een volle Kuip tijdens de eredivisiewedstrijd Feyenoord-PSV.Beeld ANP

EssayClubliefde

Zoals mijn vriend John van den Helder zou zeggen: Voor Feyenoord is nog niets verloren, hoor

Dat Feyenoord woensdag tegen AS Roma voor de vierde keer ooit een Europese beker kan winnen, doet in Rotterdam oude tijden herleven. Supporter Adri Vermaat beschrijft hoe hij uitgerekend dit bijzondere Europese seizoen zijn vaste Feyenoord-vriend John mist.

Adri Vermaat

John van den Helder heeft voor mij jarenlang symbool gestaan voor het Legioen van Feyenoord. Dat hij vrijwel geen wedstrijd oversloeg van onze favoriete club was hiervoor niet eens de voornaamste reden. Meer nog dan deze bewezen trouw was John onverwoestbaar in het uitstralen van hoop en optimisme. Dat zijn precies de kenmerken die Feyenoord sterk en in zekere zin onverslaanbaar maken.

Op 21 december 2005 spraken we elkaar voor het eerst. In Kerkrade zaten we bij toeval naast elkaar, op rij twee van de hoofdtribune, gereed voor het bekerduel Roda JC-Feyenoord. Bij eerdere ontmoetingen bleef het bij een blijk van herkenning, zo een van Feyenoorders onder elkaar.

Op die zwarte avond in Limburg veranderde de eerst optimistische gestemde John in een diep in zijn kraag weggedoken supporter. Het ‘goede gevoel’ liet hem naarmate de wedstrijd vorderde in de steek. Feyenoord verloor met 1-0. Sip nam John afscheid. Wat bij mij bleef hangen, was dat zijn kritiek zich beperkte tot twee woorden: ‘Matig hoor’. Meer niet. Tijdens de honderden uitwedstrijden die we naderhand gezamenlijk bezochten, nam hij evenmin een onvertogen woord over Feyenoord in de mond. We waren gezegend dat we Feyenoord hadden, vond hij.

Het wantrouwen zat dieper dan het geloof

Als John een voorspelling voor de finale van de Conference League had kunnen doen, zou hij op ‘goed gevoel’ en ‘appeltje-eitje’ zijn uitgekomen. Toch voelde hij nog maar een jaar geleden de sportieve misère van Feyenoord feilloos aan. Onder coach Dick Advocaat had de club mild gezegd teleurstellend gepresteerd. Het kostte haar zelfs moeite om zich via de play-offs voor het nieuwe Europese toernooi, na de Champions League en de Europa League het derde in rangorde, te plaatsen. Hoewel de komst van trainer Arne Slot alom als bemoedigend werd ervaren, was het hernieuwde elan nog geen garantie voor succes. Het wantrouwen na de voorbije seizoenen zat vooralsnog dieper dan geloof in betere tijden.

John van den Helder in de Kuip na het behalen van de landstitel in 2017. Beeld
John van den Helder in de Kuip na het behalen van de landstitel in 2017.

Het deed John van den Helder pijn. ‘Het is nu helemaal negatief en ik hoop dat Slot het een beetje kan ombuigen’, sms’te hij mij op 9 mei vorig jaar. ‘Werken voor je geld en liefde voor de club en supporters. Ze moeten trots zijn om in het mooie shirt te mogen spelen. Ik reken nergens op het komende seizoen, maar ben al tevreden als het voetbal wat beter wordt.’

Voor John telde puur het belang van Feyenoord. Het waren de dagen en weken van onzekerheid. Het stadiondossier, met als inzet de ongewisse toekomst van de Kuip, spleet en sloopte het Legioen. Om het geloof in Feyenoord te benadrukken, berichtte John op 20 juni: ‘Wat zijn wij toch bevoorrechte mensen. Wij houden van de club waar tot en met vandaag 15.000 (!!!!) mensen hun seizoenkaart hebben verlengd. Ongelooflijk toch.’

Twee weken later schreef hij met meer optimisme: ‘Volg de club op de voet en heb er een goed gevoel bij. Denk dat de sfeer goed is en Slot predikt aanvallend voetbal. Hij geeft ook duidelijke signalen af voor de basis-elf.’

Geen wonder dat scepsis overheerste

Feyenoord overleefde de eerste ronde van de Conference League maar net. In Kosovo tegen Drita werd het 0-0. Op 29 juli bleef Feyenoord in Rotterdam de Kosovaren met 3-2 de baas. De winnende treffer in de 90ste minuut voorkwam een verlenging. Het Legioen was blij met de winst, maar ontstemd over de defensieve chaos. Het had een haar gescheeld of de club was uit het toernooi gekegeld. Geen wonder dat scepsis nog overheerste.

Nochtans wist John van geen wijken. Nauwelijks was de tweede ronde een feit, of hij deed een opmerkelijke voorspelling. ‘Nog tien maanden en we staan op de Coolsingel’, sms’te hij meteen na afloop van Drita. Om er enthousiast aan toe te voegen: ‘Wat een club hè’. Het was niet het enige bericht dat hij die avond stuurde. Een paar uur eerder liet hij weten dat hij er niet bij was in de Kuip, want ‘zit op dit moment een beetje in de lappenmand’.

Dat hij dolgraag wilde maar niet kon, zal hij als een enorme domper hebben ervaren. Alleen praatte hij er niet over. Het ging hem puur om Feyenoord. Hij was een tijdje penningmeester van de Feijenoord Supporters Vereniging en verzorgde rondleidingen in het stadion, zijn ‘tweede’ huis zoals hij dat noemde. Met de Business Club van Feyenoord ging hij ’s winters naar het trainingskamp van de A-selectie aan een van de Spaanse kusten.

Een Feyenoordshirt onder het trouwkostuum

Alle denkbare varianten Feyenoord-shirtjes stonden thuis in dozen verzameld. Zijn vrouw Corrie keek er niet van op. Dat deed ze evenmin toen John haar eens verzocht zijn vriend en oud-Feyenoord-doelman Jerzy Dudek naar Schiphol te brengen. Ze vond het prima. Zijn clubtrouw had hij in 1979 op hun trouwdag met haar gedeeld. Onder zijn keurige trouwkostuum droeg hij op de mooiste dag van zijn leven een Feyenoord-shirt. ’s Avonds liet hij dat zijn bruid zien en zei haar dat zij niet alleen met hém was getrouwd, maar ook met Feyenoord.

Na Drita volgde op 5 augustus FC Luzern. Het eerste duel In Zwitserland bracht Feyenoord dankzij een 3-0 overwinning meteen een stuk dichter bij de groepsfase. ‘Die Trauner is ook een aardige voetballer’, berichtte John. ‘Lekker vast en veel vooruit spelen. Wat een weelde. Mooie overwinning toch. Veel spelvreugde en werklust voor elkaar. Al die azijnzeikers en droeftoeters terug in hun hok.’

John van den Helder samen met Feyenoord-speler Marco Senesi. Beeld
John van den Helder samen met Feyenoord-speler Marco Senesi.

Meer en meer groeide zijn vertrouwen in een voor Feyenoord mooi seizoen. Parallel hiermee raakte ook het Legioen optimistischer. Met aantrekkelijk, aanvallend spel viel er weer iets te genieten in het stadion. John was opgelucht, blij. Hij leek bovendien de lappenmand, waarover hij eerder sprak, achter zich te hebben gelaten. Op 12 augustus zat hij voor de terugwedstrijd tegen Luzern weer op zijn vertrouwde stekkie in de Kuip. Probleemloos tekende Feyenoord voor dezelfde uitslag als in Luzern: 3-0. Even na middernacht sms’te hij: ‘Hoi Feyenoorders, net thuis uit de Kuip. Wat een mooie avond en wat een frisse ploeg staat er op het veld. Het plezier straalt er vanaf en ze zijn bereid voor elkaar te werken.’ Hij voegde er nog een sneer aan toe. Doelend op de eerder die zomer van Feyenoord naar Ajax verkaste Steven Berghuis: ‘Fijn dat die rat weg is’.

Heerlijk om weer thuis te zijn in onze mooie Kuip

Een paar dagen later wees hij nogmaals op de noodzaak de ‘Coolsingel te reserveren’. Zo goed als het met Feyenoord ging, zo goed ging het ogenschijnlijk met hem. Na Luzern was hij op 19 augustus in de volgende Europacup ronde tegen het Zweedse Elfsborg opnieuw van de partij. De 5-0 zege van zijn club bracht hem en het Legioen in euforische stemming.

‘Wat worden we verwend dit seizoen’, reageerde John. ‘Vier weken geleden gaven we er nog geen euro voor maar inmiddels is het van de hel naar de hemel. Wat een geweldige partij voetbal en wat een sfeer in het stadion. Mooi toch dat er zoveel trouwe supporters zijn. 31.000 seizoenkaarten verkocht. Het was de laatste jaren heel erg behelpen, maar dit begin maakt veel goed. Heerlijk om weer thuis te zijn in onze mooie Kuip.’

Klaar voor de vroege wedstrijd

Vier dagen later blikte hij vooruit op de eerstkomende competitiewedstrijd van zijn club, zondag 29 augustus uit tegen FC Utrecht. Hij voorzag een ‘moeilijk potje’ waarin Feyenoord niets cadeau zou krijgen. Zoals altijd was hij met een toegangsbewijs op zak klaar voor de ‘vroege’ wedstrijd, waarvoor om kwart over twaalf in de Galgenwaard werd afgetrapt.

Na de teleurstellende 3-1 nederlaag tegen de Utrechters stuurde hij even na drie uur zijn eerste sms-bericht die dag. ‘Hoi beste Feyenoorders, heb er niets van meegekregen omdat ik op dit moment weer in het ziekenhuis lig. Ben vanmorgen opgenomen en moet nu voor controle een dagje blijven. Jammer van de nederlaag maar met alle commotie van de laatste jaren zat het er een keer aan te komen’.

Er volgde meteen een tweede bericht, verpakt in een vraag. ‘Berghuis op de bank?’ Zij het met tussenpozen, intensiveerde ons contact in de uren erop. Het ging vrijwel alleen over Feyenoord en eindigde na de reguliere uitzending van Studio Sport van 19.00 uur. Even eerder had ik John laten weten dat Feyenoords’ speerpunt Amad Diallo vanwege een blessure niet naar de Kuip kwam. ‘Een pech-/rotzondag’, schreef ik. John beaamde dat: ‘Ja, zeker een rotzondag. Maar er is nog niets verloren hoor.’

Jongens en mannen die alleen maar van de ene helft naar de andere rennen

Nadien bleef het stil. Onze Feyenoord-vriend reageerde niet. Op 69-jarige leeftijd was hij die maandagochtend overleden. Met zijn vrouw Corrie hebben wij geregeld contact. Zij heeft niets met voetbal, een spel waarbij ze ‘jongens en mannen alleen maar van de ene naar de andere helft ziet rennen’. Ze mist haar Feyenoorder enorm.

Tegelijk doet het haar goed dat hij niet wordt vergeten. ‘Op 5 mei, toen Feyenoord zich tegen Marseille voor de finale plaatste, hoorde ik mijn telefoon alleen maar piepen.’ ‘John heeft nog altijd de regie in handen hoor’ of ‘We kunnen goed merken dat John boven aan de knoppen zit’, appten zijn vrienden haar. De wens en hoop van John dat finalewinst van Feyenoord aanleiding is voor een huldiging op de Coolsingel, gaan niet in vervulling. Burgemeester Ahmed Aboutaleb ziet vanwege een tekort aan beveiligers geen mogelijkheden daartoe.

Lees ook:

Het seizoen zit erop: wangedrag en beroerde keepers, maar ook verrassingen

We maken de balans op. Zeven opvallende zaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden