Wielrennen

Zo vaak krijgt de mens geen voorrang boven de topsporter, maar wel bij Dumoulin

Tom Dumoulin, hier tijdens de Tour de France. Beeld ANP
Tom Dumoulin, hier tijdens de Tour de France.Beeld ANP

Al veel langer worstelde hij als topsporter. En toen ineens was het klaar. Tom Dumoulin (30) vertelde dat hij ermee stopt. Voorlopig. De mens krijgt nu voorrang boven de wielrenner. 

Het voelde als een sneltrein, die maar door en door denderde, en die nooit bij een station stopte waar er tijd was om na te denken. Tom Dumoulin vond in zijn wielerbestaan te weinig rust om vragen te beantwoorden die er in zijn ogen echt toe deden. Wat wil hij, als Tom Dumoulin de wielrenner, maar vooral ook als Tom Dumoulin de mens?

Zelf vond hij het antwoord maar niet. Om er een te vinden, stopt hij voorlopig met wielrennen, zo werd zaterdagmiddag ineens meegedeeld. Onbetaald, en voor onbepaalde tijd. Om een antwoord te vinden op de belangrijkste vragen, vragen die hij nu aan anderen stelt om er zelf maar vanaf te zijn.

“Ik voel al een behoorlijke tijd dat ik heel moeilijk weet hoe ik mijn weg moet vinden”, zo zei hij. Het gaf aan hoe diep zijn levensvragen zaten. Hij wilde altijd dat iedereen blij was, vertelde hij zaterdag in een video. Zijn ploeg, zijn sponsoren, zijn familie en vrouw. Iedereen. Maar hij vergat zichzelf, zei hij. En daar werd hij ‘langzaam ongelukkig van’.

Mentale problemen

Het is niet makkelijk voor een topsporter om voor mentale problemen uit te komen. Ook voor Dumoulin niet, die in eigen woorden al ‘maanden tot misschien wel een jaar’ geen tijd nam om essentiële vragen te beantwoorden. De welbespraakte Dumoulin sprak zijn twijfels wel eerder uit, maar besluiten (tijdelijk) te stoppen, dat waszo simpel niet. Dumoulin is een Giro-winnaar, werd tweede in de Tour, is een voormalig wereldkampioen tijdrijden en heeft om die reden een miljoenencontract bij Jumbo-Visma. Hij geeft zekerheid en status op.

Mentale problemen zijn een sluimerend gegeven, iets waar niet alleen in het wielrennen, maar in de topsport in het algemeen nog altijd maar weinig over wordt gesproken. Dat lijkt afgelopen jaar langzaam veranderd te zijn. Een taboe wordt doorbroken. In het wielrennen ging een oud-ploeggenoot Dumoulin vorig jaar voor: Marcel Kittel. Spelersvakbond FIFpro deed onderzoek en vond uit dat 22 procent van de voetballers mentale problemen kende. Ex-international Gregory van der Wiel sprak in een open brief van paniekaanvallen, Ricardo Kishna ook. Twente-speler Jeroen van der Lely (24) vertelde eind vorig jaar in Trouw dat hij altijd gestrest was, altijd bang was om fouten te maken. Inmiddels studeert hij literatuurwetenschappen. 

Dumoulin is een intelligente maar ook gevoelige man die altijd al veel nadacht over zijn vak en zijn rol daarin. Wie dieper nadenkt, laat twijfel toe en daarin schuilt voor een topsporter altijd een risico. Dumoulin leek zeker na zijn grote triomfen een gevangene van zijn status en van het monomane bestaan waartoe hij als professioneel wielrenner veroordeeld is. Een bestaan met een repeterend karakter, met steeds weer wedstrijden (waar druk op stond), afgewisseld met trainingsstages. 

Giro-zege bleek een last

Wilde hij dit nog wel? Het is een vraag die hij meerdere keren al eens hardop en openlijk stelde. Zijn Giro-zege in 2017 bleek voor hem een last, zo vertelde hij eens eind 2019. Interviews namen de overhand, duwden hem steeds verder in een situatie waar wielrennen een bijzaak werd. En hij moest maar door. Zijn woorden van toen zijn te kopiëren over die van zaterdag: “Het was een worsteling van mezelf, ook omdat ik aan het einde van het ene seizoen alweer meteen bezig was met het volgende jaar. Het voelde alsof het maar dóórging.”

Hij had er toen een rotseizoen opzitten, nadat hij in de Giro na een val had opgegeven en op weg naar een trainingskamp in Frankrijk van zijn toenmalige ploeg Sunweb was omgekeerd en weer naar huis was gereden. En ook toen racete hij een paar maanden niet. Dat was bevrijdend geweest. Even geen last van het veeleisende leven: aandacht voor winnen, gewicht, training, sponsoren, media.

Maar nu, een jaar later, vindt hij zich niet terug op de plek waar hij wilde zijn. De druk, de verwachtingen, het eiste nog steeds een tol, zo bleek zaterdag. Dat, aangevuld met fysieke problemen, maakte het een lastig jaar. Een parasiet in zijn darmen hield hem begin dit jaar aan de kant. En in een NOS-documentaire die tijdens de Ronde van Frankrijk werd gemaakt, bleek dat hij tijdens Tour een zitvlakblessure opliep en zelfs wilde opgeven. Huilend zat hij in de ploegbus, de dag dat hij zelf besloot dat hij niet goed genoeg was om te winnen.

Concurrentie jonger en beter

Wanneer hij terugkeert, is volstrekt onduidelijk. Net als de vraag of hij ooit nog terugkeert, laat staan of hij dan weer tot de top gaat behoren. De concurrentie is jonger en nu al beter. Zo won Tadej Pogacar in de Tour de tijdrit waar Dumoulin dit jaar het meeste vertrouwen uit haalde, die op de voorlaatste dag naar La Planche des Belles Filles. Het verschil tussen Pogacar en nummer twee Dumoulin was zo groot, dat de Limburger ‘geen idee had’ hoe hij dat gat ooit moest dichten.

Maar het belangrijkst voor Dumoulin is dat hij nu een keuze maakt die voor hem eindelijk eens goed voelt. Alsof er een tas van honderd kilo van zijn schouders was genomen, zo noemde hij het zaterdag. Het kwam er afgewogen uit. Typisch Dumoulin, de denker. Het belangrijkst was nog dat hij zaterdagochtend vrolijk wakker werd, de dag nadat hij zijn besluit had genomen. Hij krijgt nu tijd om ‘mensen te bellen en wandelingen te maken met de hond’. Dat maakt hem vooralsnog het gelukkigst.

‘Ik ben mezelf vergeten’

Tom Dumoulin lichtte in een video die zijn ploeg Jumbo-Visma verspreidde zijn besluit toe: “Ik voel al een behoorlijke tijd dat ik heel moeilijk weet hoe ik mijn weg moet vinden als Tom Dumoulin de wielrenner. Met de druk die erbij komt kijken, met de verwachtingen van verschillende partijen. Ik wil het gewoon heel graag heel goed doen voor heel veel mensen. Ik wil graag dat de ploeg blij is met mij, ik wil graag dat de sponsoren blij zijn, ik wil graag dat mijn vrouw en mijn familie blij zijn. Ik wil het voor iedereen goed doen, maar daardoor ben ik mezelf vergeten. Wat wil ik eigenlijk? Wat wil de mens Tom Dumoulin met zijn leven op dit moment? Dat is een vraag die heel diep van binnen al maanden aan het opborrelen is. Ik krijg de tijd niet om die vraag te beantwoorden. Als wielrenner zit in je in een sneltrein, naar het volgend trainingskamp, de volgende wedstrijden, de volgende doelen. Maar die vraag zit er wel. Wil ik nog wielrenner zijn? Zo ja, hoe? Nu weet ik het zelf niet en leg ik die vraag bij anderen neer. Ik werd er langzaam ongelukkig van. Dat is zonde, dat moet het niet zijn en daar komt ook niks uit voort. Vandaar dat ik er een tijd tussenuit ga.”

Lees ook: 

Dumoulin stopt voor onbepaalde tijd met wielrennen. ‘Het is tijd om na te denken’

De beste Nederlandse wielrenner van het moment, Tom Dumoulin, stopt voor onbepaalde tijd. Hij wil uitvinden wat hij het liefste doet. “Wat wil de mens Tom Dumoulin met zijn leven, eigenlijk?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden