ReportageOnderwijs

Zeker de helft van de middelbare scholen doet niets aan online bewegingsonderwijs

Sophie (14) onderweg door Vleuten voor haar gymopdracht. Beeld Jörgen Caris
Sophie (14) onderweg door Vleuten voor haar gymopdracht.Beeld Jörgen Caris

De bewegingsarmoede onder scholieren neemt toe. Gymdocenten in het voortgezet onderwijs worstelen met de online invulling van hun lessen. ‘Ons vak was: met elkaar leren bewegen. Ons vak is: pubers even achter de laptop vandaan krijgen.’

Welke puber gaat nou uit zichzelf een ommetje maken? Sophie geeft eerlijk toe dat ze het zetje van haar gymdocent nodig heeft om naar buiten te gaan. Veertien jaar is ze, en net als veel leeftijdgenoten beweegt ze beduidend minder in coronatijd. “Je wordt best lui van het kijken naar een schermpje.”

Waar de aandacht voor de cognitieve en psychische gevolgen van het online onderwijs toeneemt, is er weinig belangstelling voor de bewegingsarmoede onder scholieren. “De groep kinderen die helemaal stilvalt, is groter geworden”, zegt Eric Swinkels, onderwijsadviseur van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding. De dagelijkse fiets- of wandeltocht naar school is vervangen door een enkele stap naar het eigen bureau, en zonder gymles is ook het enige moment in de week waarop er met hogere intensiteit werd bewogen voor sommigen weggevallen.

Lopen met een doel

Ook Sophie is geen sporter. Maar nu wandelt ze, omdat dat moet voor een opdracht van school. De app strava houdt precies bij waar ze haar voeten neerzet en haar passen moeten een letter vormen op de kaart van Vleuten. “Ik vind dat heel motiverend. Het is veel leuker om met een doel te lopen en het helpt dat we dit samen doen. Klasgenoten lopen andere letters. Samen vormen we dan een woord. En als je buiten bent, is het eigenlijk best lekker om er even uit te zijn.”

De gymdocenten van het Amadeus Lyceum in Vleuten, de school van Sophie, hebben al van alles verzonnen om hun leerlingen in beweging te houden. Een bingokaart met verschillende soorten activiteiten en een puntensysteem waarbij iedere challenge met een bepaald aantal sterren beloond wordt.

Sophie loopt de letter A. Beeld Jörgen Caris
Sophie loopt de letter A.Beeld Jörgen Caris

Bezigheidstherapie

Volgens Swinkels biedt ongeveer een derde tot de helft van de middelbare scholen online activiteiten aan ter vervanging van het vak lichamelijke opvoeding. “Veel scholen worstelen ermee. Hoe kun je scholieren op afstand motiveren om in beweging te blijven? Dat is een zoektocht. Daarbij zijn veel instellingen ook praktisch ingesteld en zetten zij hun gymdocenten nu vooral als surveillant in bij de opgesplitste examenklassen op school.”

Op het Amadeus Lyceum was de gymles aanvankelijk uit het online rooster gehaald. Nu is dat in ieder geval voor de onderbouw weer terug, vertelt Rick Veenendaal, docent sport en bewegen. “Mijn collega’s en ik waren in eerste instantie tegen online lesgeven. Ons vak gaat om elkaar zien, om fysiek met elkaar bezig zijn. Online lesgeven kan in ons vak niet, meenden wij.”

Maar hoe langer de lockdown duurt, hoe meer hun visie op het vak is veranderd. “Het is nu eigenlijk een soort bezigheidstherapie. De effectiviteit van de lessen is bijzaak geworden. Ons vak was: met elkaar leren bewegen. Ons vak is: pubers even achter de laptop vandaan krijgen. Ik vind dat je als school een maatschappelijke bijdrage moet leveren aan het welzijn van de kinderen, ook op fysiek vlak. Op dit moment is het belangrijkste dat wij de leerlingen een positieve kijk op bewegen geven, dat ze voelen dat het fijn is om even een ommetje te maken.”

Doorzettingsvermogen

Ook Swinkels, zelf gymdocent in Hengelo, probeert zijn leerlingen uit te dagen en ze zo bewust te maken van het belang van bewegen. “Voor corona zagen we al dat de fysieke vaardigheden van jongeren achteruit gaan. Nu ze nog minder gestimuleerd worden, zal een nog grotere groep zich motorisch minder ontwikkelen. Dit is een frustrerende tijd. We weten dat bewegen belangrijker is dan ooit, maar we kunnen onze leerlingen moeilijker bereiken. Met onze fysieke lessen kunnen wij kinderen dingen laten ervaren. Als wij buiten gym hadden bijvoorbeeld en het miezerde, dan begonnen ze te piepen. Aan het einde van de les vroeg ik dan: hadden jullie nou veel last van de regen? Zoiets heeft een positief effect, ook op hun sportieve doorzettingsvermogen later.”

Sophie is iedere keer blij als ze een gymopdracht heeft volbracht. “Ik krijgt er energie van. Als ik ’s avonds in bed lig, voel ik me ook wat gelukkiger: fijn dat ik vandaag ook iets gezonds heb gedaan, denk ik dan.”

Lees ook:

In de gymzaal van morgen nodigen zelfs de vloer en muren uit om te bewegen

Kinderen moeten op een andere manier leren bewegen. Daar past een nieuwe gymzaal bij. ‘Dit is geen sporthal maar een beweegruimte.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden