Beweging

Wientjes: Contributie sportclub laten betalen uit zorgpremie

Momenteel voldoet 50 procent van de Nederlanders aan de norm voor voldoende sporten en bewegen. De NLsportraad wil dat dit percentage in 2025 op 60 procent ligt. Maar dan moet er veel veranderen.Beeld ANP

Nederlanders sporten en bewegen veel te weinig. Om dat te veranderen moet de financiering en organisatie van de sport drastisch op de schop.

De Nederlandse Sportraad bracht donderdag een rapport met adviezen uit over wat er moet veranderen in sportland. Zeker in deze coronatijd is vrijwel iedereen het erover eens dat sporten en bewegen belangrijke wapens zijn tegen eenzaamheid, bewegingsarmoede, verminderde motorische vaardigheden bij kinderen en te weinig weerbaarheid en vitaliteit. Maar die maatschappelijke rol van sport wordt nu slecht benut, concludeert NLsportraad, een onafhankelijk adviesorgaan met mensen uit de wetenschap, sport en bedrijfsleven.

De huidige organisatie en financiering van sportvoorzieningen zijn volgens NLsportraad zijn ‘niet toekomstbestendig’. De sport drijft enerzijds op duizenden vrijwilligers bij verenigingen en anderzijds commerciële aanbieders. Samen krijgen ze slechts 25 procent van de Nederlanders in beweging. Daarnaast doet zo'n 25 procent van de Nederlanders aan ongeorganiseerde sport, zoals joggen of fietsen. 

Al met al véél te weinig, zegt Bernard Wientjes. “Er komt een epidemie op ons af die veel groter is dan corona: obesitas”, zegt de oud-voorzitter van VNO-NCW en lid van NLsportraad. “Het gevaar van niet of amper bewegen is groter dan van corona. Ik ben blij dat het nu aan elkaar gekoppeld wordt. Minister De Jonge zei dinsdag nog: als mensen maar meer bewegen en actief zijn, worden ze vitaler en hebben ze minder last van corona.”

Aanbeveling: professionalisering

NLsportraad werkte anderhalf jaar aan het rapport dat donderdag is aangeboden aan minister Van Ark (sport), sportkoepel NOC-NSF en de Vereniging van Sport en Gemeenten (VSG). De conclusies zijn niet mals. Wientjes: “We zijn met name geschrokken over de afnemende deelname van de jeugd aan sport. Ik heb alle respect voor de vrijwilligers bij verenigingen, maar het zijn vooral oudere witte mannen. Hoe kunnen we al die jongens en meisjes die nu niet bewegen bereiken? De verenigingen zijn nu toch wat naar binnen gericht, terwijl ons rapport laat zien hoe groot de rol kan zijn van sport in het vitaal houden van Nederland. Wij denken dat die clubs professionele ondersteuning nodig hebben en daar is dus extra geld voor nodig.”

Professionalisering van de branche is een van de aanbevelingen van NLsportraad. Dat zou een ‘volwassen arbeidsmarkt’ moeten worden, waarbij werknemers een gewoon salaris verdienen. Dat zou ook veel betere samenwerkingen met het onderwijs, bedrijfsleven en de gezondheidszorg mogelijk maken. Bovendien kun je dan aan werknemers in de sport ook kwaliteitseisen gaan stellen.

‘Sport is meer dan alleen NOC-NSF’

Voor dit alles is het van belang dat sport gezien gaat worden als een publieke voorziening, meent de NLsportraad. Het ontbreekt nu aan elke wettelijke basis voor de financiering. Een cultuurwet is er wel, een sportwet nog niet. De rijksoverheid faciliteert nu vooral de sport, maar voert weinig regie. Op regionaal en lokaal niveau zijn er grote verschillen tussen gemeenten. Zo is de aanpak flink versnipperd.

Landelijk gaat veel geld voor topsport naar koepel NOC-NSF die dat weer verdeelt onder bonden. De sportraad pleit ervoor dat onder te brengen bij een nieuw onafhankelijk orgaan. “NOC-NSF is vooral op topsport gericht”, zegt Wientjes. Uiteindelijk is er veel meer geld voor sport nodig. De sportraad onderzoekt de komende tijd hoeveel dat zou moeten zijn. Een geïndexeerd percentage van het bruto nationaal product wordt wel al geopperd als mogelijkheid. 

Momenteel gaat er zo’n 5,7 miljard euro om in de sport, waarvan 2,9 miljard wordt betaald door de sporters zelf. Een van de problemen, die ook in deze tijd van corona weer zichtbaar worden, is dat mensen met een lagere opleiding en/of lager inkomen relatief minder sporten. Wientjes “Dat zijn de mensen die op de intensive care terechtkomen.” De ambities van NLsportraad is om in 2025 het percentage sporters van 50 naar 60 procent te brengen en in 2030 op 75 procent. Wientjes oppert de mogelijkheid om contributie van een club te laten betalen door een zorgverzekeraar. “Als een premie 1400 euro per jaar is, zou er 200 euro kunnen vloeien naar de sportclub voor het lidmaatschap van iemand die anders niet zou sporten. In dit soort oplossingen kunnen we denken. Het probleem is er ernstig genoeg voor.”

Lees ook: 

De sportiefste inwoners van Nederland? Die wonen in Amersfoort en Utrecht

Woensdag verscheen de jaarlijkse Atlas voor gemeenten. Dit keer is sport er als thema uitgelicht. ‘Alleen investeren in het sportaanbod blijkt niet tot meer sportdeelname te leiden.’ Vier vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden