ReportageOlympische Spelen

Welkom in Tokio! De organisatie van de Olympische Spelen deelt uit voorzorg tabletten uit tegen de hoofdpijn

Japanse vrouwen in traditionele Yukata-kimonos voor het olympisch Stadion in Tokio.  Beeld Reuters
Japanse vrouwen in traditionele Yukata-kimonos voor het olympisch Stadion in Tokio.Beeld Reuters

Welkom in Tokio. De Spelen zijn officieel van start gegaan. Toch draait het in de stad nog altijd meer om lichaamstemperaturen en covidtesten dan om medailles. ‘Dus jij kiest vrijwillig voor drie weken gevangenschap?’

De taxirit van het vliegveld naar het hotel verloopt in stilte. Welkom in Tokio. De chauffeur knikt vriendelijk, maar houdt zijn lippen stijf op elkaar. Antwoord op de vraag hoe hij het vindt dat de Olympische Spelen onder deze omstandigheden worden gehouden, geeft hij niet.

Het is buitenlandse journalisten verboden om Japanners op straat aan te spreken. De spaarzame contacten met de bevolking moeten dus binnen de olympische bubbel plaatsvinden. Deze poging tot een gesprek strandt.

Bij de incheckbalie van het hotel blijkt waarom. Op een plakkaat staat de taxi-etiquette beschreven, in het kader van de veiligheid. Alles is dezer dagen gereguleerd. ‘Vermijd onnodige conversatie in het voertuig’, met een smiley ernaast die waarschuwend een vinger voor de lippen houdt. Zelfs praten met een plexiplaat ertussen is volgens de Japanners gevaarlijk. Kennelijk.

In bange afwachting van de Spelen

Tokio ademt angst: corona, corona, corona. De start van de Spelen is voor Japan geen reden om opgelucht adem te halen. Integendeel. En wat gebeurt er dan in een overgeorganiseerd land? Een oerwoud aan regels, die lang niet allemaal even logisch zijn, dicteert de werkelijkheid. In een taxi mag maar één persoon mee, terwijl journalisten even later in bussen gepropt worden naar de sportlocaties. Nu maar hopen dat niemand positief test, want dan traceert de overheid de andere inzittenden via de vele verplichte apps. Voor al die mensen wacht dan een afgezonderd verblijf van minimaal tien dagen.

Welkom in Tokio. De stad die - hoewel de wedstrijden zijn begonnen - meer nog om lichaamstemperaturen en covidtesten draait dan om medailles. Vlak bij het hotel is vanuit de taxi een gezellig restaurant zichtbaar. Het terras zit om tien uur ’s avonds nog vol; de temperatuur is nauwelijks onder de 30 graden gedaald. Maar voor bezoekers aan het land is dat terras verboden terrein.

Een official van de Spelen houdt in de lobby van het hotel de wacht. Niemand komt de deur ongezien in of uit. Vijftien minuten krijgen de hotelgasten om twee straten verderop in de supermarkt avondeten te halen. De man klokt de tijd. Het is net genoeg om een drankje, chips en noodlesoep te kopen.

Het begon al in Parijs

De bondscoach van de turners, Bram van Bokhoven, had het vooraf met verbazing in zijn stem gevraagd: “Dus jij kiest vrijwillig voor drie weken gevangenschap?” Maurits Hendriks, technisch directeur van sportkoepel NOC-NSF, stelde: “We reizen naar een land waar ze strenger zijn dan wij ooit zijn geweest”.

Dat blijkt. De lange arm van Japan reikt ver. Al bij de overstap op het vliegveld in Parijs staan er officials uit het land die het papierwerk, de verplichte testen en de noodzakelijke QR-codes controleren. Een bonte stoet vormt een lange rij. Geduld is een eerste vereiste voor deze editie van de Spelen. Er staan sporters uit Cuba en Frankrijk, net als de in felroze gestoken taekwondoka’s uit de Ivoorkust. Minuscuul worden de testcertificaten bestudeerd. Nasopharyngeal? Is dat de vereiste stof?

Het is nog kinderspel vergeleken bij wat er later bij aankomst op het Japanse vliegveld Haneda te wachten staat. Welkom in Tokio. Nog dagelijks komen er olympiagangers aan. Zeker tien verschillende controleposten moet een bezoeker langs. Wie een geel A4’tje met de woorden Ocha bemachtigt, verwijzend naar de belangrijkste controle-app, mag doorlopen. Een speekseltest volgt, en zeker vijf verschillende paspoortcontroles.

De mentale Spelen van 2021

De Olympische Spelen vormen van oudsher een afdruk van de tijd en de heersende toestand in de wereld. Zo boycotten Rusland en Amerika elkaars evenementen tijdens de Koude Oorlog. In Sydney heerste in 2000 nog de onschuld van het pre-9/11-tijdperk. Nu is iedereen bang voor een virus dat steeds besmettelijker wordt. Op de vraag wanneer hij tevreden is, antwoordt chef de mission Pieter van den Hoogenband: “Als iedereen weer veilig en gezond thuis is”. Pas in tweede instantie laat hij daarop volgen: “Met een paar medailles”.

Meer dan ooit zullen dit mentale Spelen worden. Welke sporter laat zich het minst verlammen door de angst voor een positieve testuitslag? Topsporters creëren vaak een situatie met weinig randzaken. Dat is in Tokio niet mogelijk. Waar doorgaans een uitgestippeld plan over vele jaren tot olympisch succes moet leiden, speelt onder deze omstandigheden willekeur een grote rol.

Achttien tabletten, ter verlichting

Na opmerkingen van meerdere nationale olympische comités heeft de organisatie recent besloten dat een ‘close contact’ van iemand die positief test, toch mag blijven sporten. Dat maakt het ietsje minder een loterij. Deze persoon moet dan wel in afzondering eten, slapen en reizen.

Voor journalisten gelden andere regels. In het playbook voor de media, inmiddels toe aan zijn derde versie en 67 pagina’s dik, staat dat zij in zo’n geval meteen in isolatie moeten. Het welkomstpakket voor de volgers van de sport bevat behalve een hygiënisch kussentje voor op de tribune ook een doosje met achttien tabletten. De beschrijving is in het Japans. De vrouw die de pakketten uitdeelt, wijst bij navraag naar haar hoofd. Daar zijn ze voor bedoeld, om verlichting te geven.

Lees ook:

Worden dit de Spelen van de bijzaken?

De Olympische Spelen vormen traditiegetrouw het grootste sportfeest ter wereld, maar dit keer is alles anders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden