AnalyseAjax

Weg omhoog bij Ajax begint bij kritische zelfanalyse

De Ajacieden Remko Pasveer, Jurrien Timber, Mohammed Kudus en Steven Bergwijn bedanken na afloop van Ajax-Liverpool (0-3) het publiek dat nog wel is blijven zitten in de Johan Cruijff Arena.  Beeld ANP
De Ajacieden Remko Pasveer, Jurrien Timber, Mohammed Kudus en Steven Bergwijn bedanken na afloop van Ajax-Liverpool (0-3) het publiek dat nog wel is blijven zitten in de Johan Cruijff Arena.Beeld ANP

De vroege, roemloze uitschakeling in de Champions League past wél bij het huidige Ajax. Dat besef moet eerst doordringen in Amsterdam.

John Graat

De kribbige stemming binnen Ajax werd woensdag al voor de wedstrijd tegen Liverpool weergegeven door Gerry Hamstra. Sinds het vertrek van Marc Overmars heeft hij de technische leiding, samen met Klaas-Jan Huntelaar. Hamstra reageerde voor de camera’s van RTL7 gepikeerd op vragen over de internationale prestaties en het aankoopbeleid. De kern van zijn betoog: de aankopen zijn goed, trainer Alfred Schreuder is héél goed bezig en plaatsing voor de volgende ronde in de Champions League is voor een Nederlands club ‘geen appeltje eitje’.

Wat dat laatste betreft had Hamstra wel een punt. Een natuurlijke golfbeweging met pieken naar boven (2019) en naar onderen (2022) is nu eenmaal het lot van een Nederlandse topclub in Europa. Maar het is Ajax zelf die de lat de laatste jaren hoger heeft gelegd, met een vertaling daarvan naar het salarishuis. De club wilde een luis in de pels zijn van de elite, of, in termen van Erik ten Hag, de Europese top ‘ergeren’.

Hardhandige schrobbering

Dat is dit seizoen op zijn zachtst gezegd niet gelukt. Ajax was tegen Napoli en Liverpool een bleu schaap en zag praktisch elke tegenaanval een doelpunt worden. Door de 0-3 woensdagavond tegen Liverpool staat de teller in vijf Champions League-duels al op vijftien tegengoals. Al voor de laatste poulewedstrijd tegen Rangers FC zit alleen een vervolg op een treetje lager, de Europa League, er nog in.

Dat zou tot zelfreflectie moeten leiden. Schreuder toonde die nauwelijks, na de toch weer hardhandige schrobbering tegen Liverpool. Hij klampte zich vast aan het eerste half uur, met daarin twee grote kansen; hij vergat dat Liverpool in die fase vooral achterover leunde. Virgil van Dijk zei na afloop ook dat zijn ploeg de verwachte storm van Ajax moest overleven. Schreuder had ‘ontwikkeling’ in zijn team gezien. “Het klinkt misschien raar, maar ik zie ons echt progressie maken.”

Tactisch realisme

In werkelijkheid oogt Ajax als het even onder druk komt, al wekenlang als los zand. Schreuder wilde woensdag ‘lef en bravoure’ zien, waar hij beter tactisch realisme had kunnen prediken. De eerste de beste keer dat Liverpool serieus aanzette, was het prijs. Wat in de eredivisie net zo goed zichtbaar is, werd nu meteen afgestraft: de kwetsbaarheid achterin. De achterhoede is niet van het voor Ajax vereiste niveau, maar verdedigend gaat het ook qua structuur en afspraken niet goed. Alle aankopen hebben moeite aan te klampen. Dat geldt zeker voor Jorge Sánchez, maar ook de onrustige Calvin Bassey en de ver weggezakte Steven Bergwijn.

Behalve de niet renderende nieuwelingen in het veld zitten de Ocampos, Grillitsch, Conceicao, Wijndal en Lucca – allemaal deze zomer voor veel geld op de loonlijst gekomen – vooral op de bank. Dat betekent: of ze zijn (nog) niet goed genoeg of Schreuder gaat pijnlijke beslissingen uit de weg, bijvoorbeeld als het gaat om Blind (weer ondermaats, na 55 minuten gewisseld) en Tadic (die weer veel zag mislukken). En hoe is het mogelijk dat Brian Brobbey weer niet fit genoeg bleek om negentig minuten te spelen?

Een kwaal die nog altijd niet bestreden is

Dat Ajax een prijs zou betalen voor het vertrek van Antony, Mazraoui, Haller en vooral Martinez was te verwachten. En dat de Champions League vorig seizoen zand in de ogen heeft gestrooid mag ook duidelijk zijn. Ajax begon toen aan de poule als ingespeeld team, in tegenstelling tot de gehavende tegenstanders, maar toen in februari puntje bij paaltje begon te komen, openbaarde zich tegen Benfica al de kwaal die nog altijd niet is bestreden in Amsterdam.

Maar dat het verval dit seizoen zo groot zou zijn, met vier nederlagen op rij in Europa met gênante cijfers, zou eerder tot nederigheid moeten leiden bij de clubleiding. Kritische zelfreflectie leidt eerder tot de weg omhoog dan arrogantie richting de media. “Dit past niet bij Ajax”, zei Tadic woensdag. Misschien moet eerst het besef doordringen dat kansloos verliezen van Liverpool momenteel wel bij Ajax past.

Lees ook:

Hoe lang kan Schreuder Blind nog handhaven in de basis van Ajax?

Terwijl Steven Berghuis excelleerde tegen RKC (1-4), werd de vraag over collega-international Daley Blind weer prangender: hoe lang speelt hij nog in de basis van Ajax?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden