AnalyseZwemmen

Wat zijn de topprestaties op het EK zwemmen waard met het oog op de Olympische Spelen?

Femke Heemskerk straalt na haar winst op de 100 meter vrije slag. Beeld AFP
Femke Heemskerk straalt na haar winst op de 100 meter vrije slag.Beeld AFP

De Nederlandse zwemploeg kende een succesvol EK. Maar wat zijn de prestaties van de uitblinkers waard met het oog op de Olympische Spelen?

Femke Heemskerk: eerste titel als 33-jarige

Het gebeurt niet vaak dat een dertigplusser in een fysiek uitdagende sport als het zwemmen voor het eerst een titel wint. Femke Heemskerk presteerde dat, zaterdagavond in de Donau Arena. Op het koningsnummer nog wel. Als 33-jarige was zij de snelste van Europa op de 100 meter vrije slag. “Dit was een van de dingen die ik nog niet had: een individuele gouden medaille op de langebaan”, zei ze na afloop in tranen.

Ze tikte aan in 53,05 en was daarmee een fractie sneller dan de concurrenten. Heemskerk, die in Boedapest al indruk had gemaakt met razendsnelle splittijden in estafettes, heeft veel op snelheid en de start getraind. “Dat komt er nu uit”, constateert haar coach Marcel Wouda. Naar eigen zeggen had Heemskerk na haar gouden race nog over.

Die reserves zal ze in Tokio nodig hebben. Het is de verwachting dat voor een olympische medaille een tijd dik onder de 53 seconden nodig is. “Ik heb drie keer aan de Spelen meegedaan en nog nooit een individuele finale bereikt. Dus dat zou ik heel graag willen.” Voor olympisch eremetaal zal ze haar zes jaar oude nationale record (52,69) moeten verbeteren. Onrealistisch? Heemskerk denkt van niet. Onlangs nog zwom ze een persoonlijk record op de 50 vrij. Ook op 33-jarige leeftijd.

Arno Kamminga met zijn zilveren medaille op de 200 meter schoolslag. Beeld EPA
Arno Kamminga met zijn zilveren medaille op de 200 meter schoolslag.Beeld EPA

Arno Kamminga: vanzelfsprekende primeurs

Voor het eerst werden er bij een langebaantoernooi medailles van hem verwacht. Arno Kamminga won ze met een verrassende vanzelfsprekendheid. In alles straalde hij uit dat het business as usual was, terwijl hij in feite de primeurs aaneenreeg. Zijn twee individuele zilveren plakken illustreren hoe sterk hij mentaal is. Of het nou een koordje van zijn zwembroek is dat een paar minuten voor een race knapt, of de druk van verwachtingen; Kamminga houdt het hoofd koel.

Op de schoolslag zijn de besten van Europa ook de besten van de wereld. De finales in Boedapest waren dus van olympisch niveau. Of Kamminga in Tokio kans maakt op goud, is echter zeer de vraag. Op de 100 meter heeft hij de ongenaakbare Adam Peaty voor zich, die al zes jaar ongeslagen is. De Brit reageerde laconiek op de opmars van Kamminga, die als tweede man ooit onder de 58 seconden wist te zwemmen. “Ach, het gaat erom wanneer je dat doet.” Peaty klokte 57,66 in de EK-finale, Kamminga 58,10.

Op de 200 meter maakt wereldrecordhouder Anton Tsjoepkov de dienst uit. Maar het gat tussen de Rus en Kamminga is kleiner. Toch blijft de focus evenveel op beide nummers liggen. “De snelheid die hij uit de 100 meeneemt, is zijn kracht op de 200”, verklaart zijn trainer Mark Faber. “Arno heeft beide afstanden nodig.”

Ranomi Kromowidjojo is blij met haar gouden medaille op de 50 meter vrij. Beeld EPA
Ranomi Kromowidjojo is blij met haar gouden medaille op de 50 meter vrij.Beeld EPA

Ranomi Kromowidjojo: wereldtijd op 50 vrij

Ranomi Kromowidjojo is heel goed in het toeleven naar een piekmoment. “Daar geniet ze van”, ziet haar trainer Marcel Wouda. “Dat is echt een sterke eigenschap van haar.” Natuurlijk worden zwemmers er ook in getraind; ieder seizoen kent immers drie piekmomenten. Maar zoals Kromowidjojo met plezier toewerkt naar die ene dag, of eigenlijk die ene minuut, die bepalend is in een jarenlange olympische cyclus, dat is slechts weinigen gegund. “Ranomi gaat dat natuurlijker af dan veel andere zwemmers.”

Zo bezien verbaast het niet dat ze amper negen weken voor Tokio op de 50 meter vrij de Europese titel pakte in een geweldige tijd: 23,97. Het was niet alleen haar op één na beste prestatie, maar ook een tijd die twee jaar geleden bij de laatste WK goed geweest zou zijn voor goud.

Kromowidjojo’s belangrijkste Europese concurrent ontbrak in Boedapest. Sarah Sjöström uit Zweden revalideert van een gebroken elleboog. Dat neemt niet weg dat deze gouden plak extra vertrouwen geeft voor de Spelen. Ze werd ook eerste op de niet-olympische 50 meter vlinderslag en op de 100 meter vrij finishte ze als vierde. Haar kansen op olympisch succes lijken dus het grootst op de 50 vrij.

Kromowidjojo noemt de Olympische Spelen magisch. “Het is niet zozeer dat ik in de aanloop daarnaartoe meer ga trainen of beter mijn best ga doen. Alles wordt gewoon extra leuk.”

Kira Toussaint was de snelste op de 50 meter rugslag. Beeld EPA
Kira Toussaint was de snelste op de 50 meter rugslag.Beeld EPA

Kira Toussaint: zilver verloren, maar lessen rijker

Na haar gouden race op de 50 meter rugslag – een niet-olympisch nummer – kreeg de generale repetitie voor Tokio op de dubbele afstand vrijdagavond een bizarre ontknoping. Kira Toussaint snelde naar het zilver, maar vanwege een haperend startsysteem moest de finale opnieuw gezwommen worden. In de tweede eindstrijd belandde ze naast het podium.

Natuurlijk was dat slikken, maar volgens haar coach Mark Faber kan Toussaint belangrijke lessen meenemen richting Tokio. “Ze is helder blijven denken, ook onder die druk en afwijkende omstandigheden.” Toussaint had last gehad van de start, maar daar liet ze zich niet door van de wijs brengen. Ze was trager weg dan gebruikelijk. Het gat met de Britse nummer één Kathleen Dawson (58,18 om 59,02) zegt daarom niet zoveel. Toussaint pakt normaal gesproken juist haar winst op de eerste vijftien meter.

In de chaos die regeerde tussen de eerste en tweede finale bleef Toussaint kalm, hoewel ze wist dat ze fysiologisch in het nadeel was ten opzichte van de pure 100 meter-zwemsters. Faber: “Kira weet nu dat ze dicht bij zichzelf blijft, wat er ook gebeurt. Deze ervaring neemt ze mee naar de volgende wedstrijd. Dat maakt groei.”

Dit EK deed ze voor het eerst op de langebaan mee om de prijzen. Op mondiaal niveau wordt dat een stuk lastiger. De beste rugslagspecialisten komen immers uit Amerika en Australië.

Lees ook:

Zwemmer Arno Kamminga: ‘Ik heb mezelf eerst als mens verbeterd, nu kan ik alles geven als sporter’

De weg naar de wereldtop was lang en niet altijd even makkelijk voor Arno Kamminga. Een persoonlijk gesprek met het nieuwe boegbeeld van het zwemmen, op weg naar het EK komende week in Boedapest. ‘Een jaar na het overlijden van mijn moeder begon het serieus te worden.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden