Vak TKobe Bryant

Waarom rouwen we massaal om sporthelden als Kobe Bryant?

Kobe Bryant en zijn dertienjarige dochtertje kwamen zondag om bij ­helikopterongeluk.Beeld Getty Images

De wereld verloor dit weekend een sport­icoon. Kobe Bryant was niet alleen een basketbalheld voor Amerikanen, maar voor ieder die van sport houdt. Een massaal rouwbeklag volgde. Met ‘RIP Kobe’ of ‘RIP Mamba’ (de bijnaam van Bryant) stroomden de sociale platforms de afgelopen dagen vol.

Om sporters, of beroemdheden in het algemeen, wordt veel en vaak gerouwd – ook al kennen de meesten die persoon niet persoonlijk. Sportfilosoof Ivo van Hilvoorde snapt de reactie wel. “Met een grootheid kun je je identificeren. Hij of zij kon iets wat jij niet kunt. Iemand die uitzonderlijke prestaties levert, wordt door veel mensen gezien en bewierookt. Iconen stijgen ­boven stervelingen uit. Bovendien associeer je prestaties met je eigen leven. Toen Johan Cruijff doodging, stierf ook een voetbaldeel van onszelf.”

De titel van een artikel met voormalig Denker des Vaderlands René Ten Bos in Trouw uit 2017 liet niets aan verbeelding over: ‘We gaan allemaal, dat bindt’. Alleen gaan sommigen eerder dan anderen. In het geval van Kobe Bryant zeker. Vooral de schok van vroeg sterven doet veel. Bryant was 41 jaar.

Nouri

René ten Bos illustreerde zijn verhaal met de symboliek die ontstond rond het ongeval van Abdelhak Nouri van Ajax. ‘Appie’ zakte in de zomer van 2017 ineen tijdens een trainingskamp in Oostenrijk. Sindsdien heeft hij ernstige en blijvende hersenschade.

Na het ineenzakken van Nouri uitten veel voetballers hun sympathie voor de middenvelder met rugnummer 34. Ousmane Dembélé van Barcelona speelde met Nouri’s naam op zijn schoenen. Cristiano Ronaldo sprak afgelopen jaar via zijn telefoon een verjaardagsboodschap in. Supporters van tegenstanders van Ajax hielden sfeeracties met spandoeken beschreven met #StayStrong­Appie.

Om hen werd massaal gerouwd:

1. Kobe Bryant
2. Abdelhak Nouri
3. Johan Cruijff

Rouwen hoort bij de mens, aldus Ten Bos. “Toen ik Nouri ineen zag storten, wist ik meteen: dit is heel erg”, schreef hij 2017. “Tegelijk dacht ik: waarom vind ik dat zo erg? Ik ken die jongen niet. Maar het was tragisch, zo’n ­talent. Toen las ik later in Vrij Nederland ook nog dat het zo’n ­lieve, leuke jongen was.”

Er zit ook altijd een element van extase in rouwen, denkt Ten Bos, maar dan een collectief ervaren extase die moeilijk in één verklaring te vangen is. “Mensen ­weten zelf vaak niet waarom ze daar staan.”

Bryant was veel bekender dan Nouri, en wereldwijd geliefd om meerdere redenen. Om zijn werk­ethos, zijn zelfvertrouwen en om zijn creativiteit. Bryant won een Oscar voor de korte film ‘Dear Basketball’, die hij schreef.

Bedreigd

Slechte woorden over de overledene worden niet getolereerd. Een verslaggever van The Washington Post deelde op sociale media een link naar een artikel over Bryant, waarin gerefereerd wordt aan een verkrachtingszaak (die eindigde in een schikking). Ze ontving doodsbedreigingen en werd door haar werkgever tijdelijk uit haar functie gezet.

Over de hele wereld werd Bryants dood herdacht, van minuten stilte tot schilderingen op basketbalvelden. Veel sporters eerden Bryant bovendien op sociale media, of tijdens hun eigen wedstrijden.

De massaliteit van rouw is gegroeid, zegt Van Hilvoorde. “Sociale media spelen daar wel een rol in, maar dat is buitengewoon paradoxaal, want verdriet is juist iets wat je dicht bij jezelf houdt. Aan de andere kant is er de symboliek, waar zeker in religie de nadruk wel ligt op het delen van geloof, hoop en liefde. Dat moet nu wel door iedereen gedeeld worden, lijkt het. Niet geliked, dan bestaat het niet.”

In de rubriek Vak T beschouwen sportredacteuren Fred Buddenberg, Naïm Derbali, John Graat en Kick Hommes het sportnieuws uit de losse pols. Tips? Mail sport@trouw.nl. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden