Voetbal

Waarom lijken voetballers sinds de coronacrisis steeds meer op ‘gillende speenvarkens’?

Myrto Uzuni van Ferencvaros rolt over het gras tijdens de Champions League-wedstrijd tegen Dinamo Kiev van dinsdag. Beeld AFP
Myrto Uzuni van Ferencvaros rolt over het gras tijdens de Champions League-wedstrijd tegen Dinamo Kiev van dinsdag.Beeld AFP

Sinds er geen publiek in de stadions is, valt het nog meer op: voetballers maken een hoop theater om scheidsrechters te manipuleren. “En soms tuin je daar in.”

Het is een bijna wekelijks terugkerende ergernis voor Gertjan Verbeek. Als hij als analist voor Fox Sports weer eens een wedstrijd in de eredivisie bezoekt, dan is het theater nooit ver weg. “Spelers storten zich soms schreeuwend als een speenvarken ter aarde”, vindt Verbeek. “Dat heeft niets meer met sportiviteit te maken.”

Verbeek is lang niet de enige die het opvalt. Ook scheidsrechters worstelen met een nieuw fenomeen in het voetbal: sinds er vanwege het coronavirus geen publiek meer welkom is in de stadions, lijken voetballers een op hen begane overtreding te (willen) accentueren met een hoop kabaal. En met succes: in coronatijd worden er veel meer rode kaarten gegeven. In de eerste elf speelrondes van dit seizoen vielen er 24 rode kaarten (waarvan dertien na een tweede gele kaart). Vorig seizoen stond de teller toen pas op veertien rode kaarten (inclusief zes dubbele boekingen).

“Er wordt meer geschreeuwd en meer theater gemaakt, waardoor het voor ons gewoon moeilijker wordt”, meent arbiter Bas Nijhuis. “Zodra het fluitje gaat, doen voetballers er alles aan om te winnen. Ze proberen je te beïnvloeden door een vrije trap te versieren of elkaar een gele kaart aan te naaien. En ja, soms tuin je daar wel eens in als scheidsrechter.”

‘Stel je niet zo aan’

Wat zit erachter? Willen voetballers de rol overnemen van het publiek, dat soms emotioneel kan opveren als een overtreding niet door de beugel kan? Of springt het theatrale gedrag nu pas in het oog omdat het stil is in de stadions – iets wat voor de tv-kijker onopgemerkt blijft vanwege de geluidsband? “Voetballers doen gewoon alles om te winnen”, meent Bram van Polen, aanvoerder van PEC Zwolle. “Het manipuleren van scheidsrechters is óók een manier om dat doel te bereiken. Persoonlijk heb ik er niet zo veel mee. Ik denk soms: wat ben je nou aan het doen? Stel je niet zo aan.”

Verbeek denkt dat de Var een belangrijke rol speelt in het toenemende geschreeuw op de velden. “Spelers maken daar ook gewoon misbruik van”, vermoedt hij. “Omdat ze weten dat een overtreding die nog eens vertraagd wordt afgespeeld er erger uit kan zien dan in werkelijkheid.”

Nijhuis wijst echter op een ander effect van de Var. “Soms gaat iemand schreeuwend naar de grond, waarna ik aan de Var vraag: wil jij dat even checken?” vertelt Nijhuis. “Als dan vervolgens blijkt dat het om een klein tikje gaat, dan gaat je dat niet helpen als voetballer.”

Bas Nijhuis spreekt Jean Paul van Hecke (links) van Heerenveen en PSV'er Denzel Dumfries toe. Beeld BSR Agency
Bas Nijhuis spreekt Jean Paul van Hecke (links) van Heerenveen en PSV'er Denzel Dumfries toe.Beeld BSR Agency

Nijhuis, die bekend staat als een scheidsrechter die weinig fluit, benadrukt dat arbiters zelf hun grenzen moeten aangeven. “Bij SC Heerenveen-PSV liep ook een speler te schreeuwen”, herinnert hij over afgelopen weekend. “Ik zei: hoe harder je schreeuwt, hoe meer ik door laat gaan. Dan houden ze vanzelf op. Bij mij weten ze dat het toch niet helpt.”

Het theater zit daarnaast verweven in de mores van de sport, menen de betrokkenen. “De schwalbe kwam overwaaien vanuit Duitsland”, noemt Verbeek. Van Polen herinnert zich: “Als kind zag ik op tv voetballers die bleven doorrollen na een overtreding.” Nijhuis: “Voetbal is een compleet andere sport dan bijvoorbeeld rugby, waar fair play een groot goed is. Dit gedrag hoort er kennelijk bij in het voetbal.”

Verbeek zal zich eraan blijven storen, besluit hij. “Spelers weten dat ze er voordeel bij hebben, dus hun gedrag zal niet zo snel veranderen”, verwacht hij. “Ze moeten gewoon beter opgevoed worden. Van trainers die dit gedrag stimuleren moet direct de licentie worden ontnomen. En scheidsrechters dienen keihard op te treden tegen dit soort praktijken. Als iemand met veel misbaar ter aarde stort en de Var constateert dat die speler zich vreselijk aanstelt, dan zou ik er prima mee kunnen leven als diegene alsnog een gele kaart krijgt. Want dit heeft niets meer met sportiviteit te maken.”

Lees ook:

Voetbal in coronatijd: open wedstrijden, minder wangedrag, meer kaarten en meer jeugd

In augustus oefende de eredivisie oefent volop en was de ontknoping van de ‘Final 8’ in Lissabon. Een tussenbalans van voetbal in coronatijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden