ColumnBettine Vriesekoop

Waarom de ene sport populairder is dan de andere

Hollanders zijn uitstekende schaatsers. Afrikanen kunnen goed hardlopen, Chinezen zijn gemaakt om goed te tafeltennissen. Drie overbekende clichés uit de sportwereld. Onlangs kreeg ik een boze mail van een man die vond dat ik aan biologisch determinisme deed door te zeggen dat Chinezen nu eenmaal geschikt zijn voor tafeltennis, dat het in hun bloed zit en dat iedere Chinees het wel een beetje kan. Clichés zijn vanzelfsprekend hardnekkig. Ik denk dat Lornah Kiplagat haar hele leven zal moeten uitleggen waarom niet alle Afrikanen zulke goede lopers zijn.

Natuurlijk is het niet zo dat alle Chinezen goed kunnen tafeltennissen of dat elke Afrikaan kan rennen als de beste, maar er zit wel wat in. De Masai uit de dorpen van de Keniaanse hoogvlakten hebben nu eenmaal langere ledematen en lange kuitspieren. Hun kinderen wandelen, huppelen, rennen enorme afstanden op blote voeten tussen school en thuis.

Han-Chinezen hebben vaak juist kortere spieren, zijn explosief, hebben een goede hand-oogcoördinatie. Hun eeuwenoude denkwijzen conditioneren dat ze zuinig en efficiënt bewegen. Ze houden van strategieën en martial arts en willen anderen te slim af zijn.

Tafeltennis is in de kern helemaal geen Chinese sport

Dit alles noem ik natuurlijke aanleg. Wat aan de term kleeft, laat ik maar voor wat het is. Natuurlijke aanleg verklaart niet waarom een sport in het ene land populairder is dan in het andere.

Ik vertelde de meneer die me een boze mail stuurde dat tafeltennis in de kern helemaal geen Chinese sport is. Dat het door de verspreiding van YMCA’s, zendelingen en missionarissen uit Amerika en Engeland, naar China is gekomen in de negentiende en twintigste eeuw.

Topsport is een jong cultuurverschijnsel, pas een dikke eeuw oud. Sport was vroeger alleen voor de adel en de rijken of om soldaten te trainen voor het slagveld. In China speelden soldaten vanaf de Han-dynastie (200 v chr) cuju, de voorloper van ons voetbal. Ze trapten tegen een bal van varkensblaas gevuld met veren. Officieren namen het spel van hun voetvolk over. De bal met veren rolde in het keizerlijke hof en over de zijderoute naar India en Europa. Westerse zendelingen introduceerden tennis, tafeltennis, badminton en turnen in China.

Mao en het Rode Leger propageerden sport voor iedereen. Xi Jinping zegt nu dat alle Chinese jongetjes moeten leren voetballen. Een sterke natie moet uitblinken in voetbal, vinden ook de meeste onderdanen van de ‘rode keizer’.

Toch laten de Chinezen zich niet zozeer door hem en de partij leiden maar door wechat, baidu en andere internetmedia bij de keuze van hun sporthelden.

Sociale media dicteren

De sociale media zijn de nieuwe zendelingen die de sport verspreiden en veranderen. Zij dicteren dat sport cool, snel, sexy, spectaculair, vrolijk en zonnig moet zijn. Sport is mediacultuur.

Mediacultuur is global economy. Langebaanschaatsen zal in Nederland altijd populair blijven maar shorttrack is internationaler, sneller, spannender. Beachvolleybal wint het van zaalvolleybal omdat de kijker zich wil vereenzelvigen met gebruinde atleten op witte stranden. En ja, de invloed van China neemt toe en dus ook de verspreiding van tafeltennis in de wereld.

De huidige populariteit van tafeltennis in de wereld is de softpower van China. De website van de ITTF is op die van de Fifa na de meest bezochte site van alle internationale sportbonden.

Aan Nederland gaat de wereldwijde verspreiding van tafeltennis voorbij. Onze wereldsport is het langebaanschaatsen. ’s Lands wijs blijft bij ’s lands eer. Zendelingen, YMCA’s of het internet ten spijt.

Marijn de Vries is met zwangerschapsverlof. Komende maanden vervangt Bettine Vriesekoop haar als columnist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden