null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnHenk Hoijtink

Voortgeschreden inzicht, deel 2: na Louis van Gaal nu Frans Hoek

In deze krant stond een verhaal over keepers. Bijna de helft van de keepers in de eredivisie komt uit het buitenland. De meesten hebben niet de grootste namen – Fraisl heten ze, of Oelschlägel, of Kirschbaum. Ze worden beter geacht, kennelijk, dan wat we hier aan keepers hebben.

Van oordelen over keepers houd ik me het liefst verre. Ze hebben een apart vak dat ik altijd als niet veel minder moeilijk dan het zeer moeilijke vak van de scheidsrechter heb gezien. Maar de kop van het verhaal onderschreef ik onmiddellijk ten volle: ‘Meevoetballen? Een keeper moet allereerst ballen tegenhouden’.

Er was ook een prachtig trefwoord bedacht – zo noemen wij dat, een liefst wat prikkelend woord vóór het intro. Los!, stond er. Je hoort het ze brullen, en dan zorgde je wel dat je weg was. Probleem is, associeerde je onmiddellijk, dat Nederlandse keepers de bal niet meer zo vast hebben, als ze dat roepen.

Wat gaat er mis in de opleiding? Frans Hoek, goeroe van het Nederlandse keeperstrainen, kwam aan het woord. “In Nederland ligt de focus vooral op de meevoetballende keeper”, zei hij. “Maar een keeper is er allereerst om ballen tegen te houden.” Die kop dus.

Juist Hoek legde die focus daar

Hoek heeft, zelf te klein voor een topkeeper, te meer moeten nadenken over het vak en hij heeft het daardoor ontegenzeggelijk mede ontwikkeld. Maar laten we niet vergeten dat juist hij die focus – excuus voor het verschrikkelijke woord – daar heeft gelegd. Hoek was keepers­trainer bij eerst Johan Cruijff en later Louis van Gaal, en die wilden keepers die een balletje konden meetrappen. Cruijff kon hierin de vreemdste capriolen van zijn keeper voor lief nemen.

Leuk om over na te denken – en leerzaam om te onderkennen wat het wezen van het spel is en blijft. Vorige week schreef ik hier over Van Gaal, de dogmaticus van ooit die bepaalde trainers van nu te dogmatisch vindt. Voortgeschreden inzicht noemde ik dat, en zoiets meende ik nu ook bij Hoek te zien.

Als je te diep over het spel nadenkt, en als je die gedachten te ver wilt doorvoeren, zijn er dingen waarvan je vroeg of laat moet terugkomen. Pep Guardiola, een van de tegenwoordige dogmatici volgens Van Gaal, liet zijn keeper en zijn verdedigers al in het eigen strafschopgebied het balletje naar elkaar toe spelen, en ja hoor, dat moest iedereen nadoen. Op de gekste plekken zie je ook de modaalste verdedigers aan de wandel gaan of denken dat ze de tijd en de vaardigheid voor een rustig tikje hebben – twee tellen later ligt de bal in het doel.

Vrouwen en kinderen eerst!

Het verhaal over verdedigers kan in één moeite door worden geschreven. De kop van het keepersverhaal kan blijven staan, keeper vervangen door verdediger. Trefwoord: Ruimen! Of, onverwoestbaar mooi: Vrouwen en kinderen eerst!

Ja, zoiets heet gauw ouderwets. Je kunt horen, van een twitteraar, dat je ‘de voetbaldiscussie decennia terugwerpt’. Voetbaldiscussie, de gedachtespinsels daarin – zo gezwollen allemaal. Het spel is sneller en fysiek veeleisender, maar het wezen ervan zal en kan niet veranderen. Ook de ‘volgastrainers’ – meest recente voorbeeld – komen er één voor één van terug: negentig minuten jagen en rennen kan niet, natuurlijk kan dat niet.

Maar laat ik Frans Hoek recht doen. Hij was ook de keeperstrainer van de opkomende Edwin van der Sar. Die kon gaandeweg een bal trappen zonder het te overdrijven, maar hij kon ze bovenal goed tegenhouden. Dat deed hij zonder poespas. Als ik dan toch even oordeel: niets zie ik liever in een keeper. Niets verhevens, niets bedachts, steengoed – zo kon het ook, en waarom zou het niet nog steeds zo kunnen?

 Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden