Amateurvoetbal Geweld

Voetbalgeweld pak je aan met een simpele vraag: hoe leuk vond jij de wedstrijd?

Frans Homringhausen, scheidsrechter bij de wedstrijd van de Onder 17 van Olympia Haarlem. Hij vond het een prima wedstrijd. Beeld Patrick Post

Scheidsrechters kunnen in een nieuwe app aangeven hoe leuk ze een wedstrijd vonden. Op die manier hoopt de KNVB ook de ‘softe’ kant van voetbalgeweld aan te pakken.

Met zijn neus bijna op het scherm en met ogen die over zijn bril heen turen probeert Frans Homringhausen te lezen wat er op zijn telefoon verschijnt. De clubscheidsrechter van Olympia Haarlem is net klaar met het fluiten van de wedstrijd van de Onder-17 van zijn club en mag op een speciale app aangeven wat zijn ‘spelplezier’ was. De opties zijn cijfers, van 1 (heel slecht) tot 5 (heel leuk). Hij weegt de wedstrijd hardop. “Een leuke pot, vriendelijke kinderen, niets aan de hand. Ik vind het een vier.”

Even eerder, in de rust van de wedstrijd, had Homringhausen (56) al gewenst voor meer wedstrijden als die van deze op een miezerige zaterdagmiddag in Haarlem. Hij fluit al twintig jaar, maar zelden maakte hij zo’n eenvoudige wedstrijd mee. “Dit gaat heel goed. Ik hoefde bijna niets te doen. Ja, fluiten voor de aftrap als er weer werd gescoord.”

Bijkomend voordeel is dat er deze wedstrijd niet wordt gescholden. Daar is Homringhausen ook blij mee. Een scheidsrechter op een voetbalveld is regelmatig een mikpunt van frustratie. Uit een vragenlijst van EenVandaag uit 2013 onder 2000 scheidsrechters bleek al dat 68 procent van de ondervraagden licht verbaal geweld meemaakt.

Een woordenwisseling die eindigde met een kaakslag

Ook nieuw (internationaal) onderzoek onder Franse en 1229 Nederlandse scheidsrechters uit april, gepubliceerd in Sport Management Review, kenschetst verbaal geweld als ernstig op de velden. Afgelopen week, in de ‘week van de scheidsrechter’ nog wel, vonden meerdere incidenten plaats, waarbij in één geval een woordenwisseling eindigde met een kaakslag.

Toch blijft verbaal geweld regelmatig onbestraft, merkt de nationale voetbalbond KNVB. Vooral in de B-categorie, waar de lagere teams in spelen, worden incidenten niet altijd gemeld. Sinds dit seizoen vraagt de voetbalbond daarom in de officiële app Voetbal.nl zowel aanvoerders als scheidsrechters wat hun ‘spelplezier’ is geweest en hoe ze de sportiviteit van de tegenstander vonden.

De bond wil zo zicht krijgen op wat wel de ‘softe’ kant van geweld in het amateurvoetbal wordt genoemd. Gele of rode kaarten worden op het wedstrijdformulier gemeld. Gescheld zelden. Wanneer een team of een club door tegenstanders vaak met een ‘1' wordt beoordeeld, weet de KNVB nu dat er iets aan de hand is en kan bijvoorbeeld een zogenoemde verenigingsadviseur een kijkje komen nemen.

Aandacht voor verbaal geweld

Scheidsrechter Homringhausen van Olympia Haarlem vindt het goed dat er op deze manier aandacht komt voor verbaal geweld. “De KNVB moet weten wat er speelt. Nu denk ik dat ze eerder zaken die spelen kunnen onderdrukken.”

Hij klopt even met een vuist op de dichtstbijzijnde tafel. Hij heeft nooit een exces meegemaakt. ‘Natuurlijk’ staakt hij weleens een wedstrijd, maar meestal gaat het goed. “Een rode kaart of een wedstrijd voortijdig stoppen hoort erbij. Dan zijn mensen het in eerste instantie niet met je eens, maar meestal kennen ze de regels ook niet.”

Verbaal geweld is een terugkerend probleem in de regio, erkent secretaris Peter Kierkels van de Haarlemse Scheidsrechters Vereniging (HSV). Wekelijks trekken zo’n zestig scheidsrechters hun gele, blauwe of zwarte tenue aan om in de regio te fluiten. Daar komen de clubscheidsrechters nog bij. “Het probleem is dat er veel gebeurt dat de KNVB niet weet. Daders moeten niet ontkomen, maar toch wordt een en ander vaak met een glaasje bier weggespoeld.”

De pop-up lijkt soms wel op reclame

Een database aan spelplezierervaringen kan helpen. Hoe meer gegevens, hoe makkelijker ook kan worden gefilterd. Maar aan het begin van het seizoen is de functie in de app nog vrijwel onbekend. Bij Olympia blijkt Homringhausen een van de weinigen die weten dat de vragenlijst überhaupt bestaat. Ook Kierkels heeft er nog niet van gehoord.

De vragenlijst is makkelijk weg te klikken, zegt Homringhausen. De vrijwilliger is bij Olympia Haarlem ook scheidsrechtercoördinator, dus vult hij soms ook de uitslagen van wedstrijden in waar andere clubmensen floten. “Dan wordt het soms wel erg veel om in te vullen. Bovendien popt de enquête tegelijkertijd op met de vraag wie de ‘man of the match’ is geworden. Dan lijkt het toch reclame.”

De app moet na vier wedstrijden in de competitie nog inburgeren, zo lijkt het. De eerste weken van het seizoen worden gebruikt om informatie te verzamelen. Clubs kunnen over een paar weken de resultaten ook zelf inzien. Homringhausen tikt intussen vrolijk verder op de telefoon. Hij moet nog drie vragen invullen. “De sportiviteit van de uitploeg? Een 4. Hoe de thuisploeg was? Een 4. Ja, er was echt niks aan de hand. En het gastheerschap van de thuisclub? Daar ben ik natuurlijk bevooroordeeld over, haha. Ook gewoon een 4. Saai ben ik, hè?”

Lees ook: 

De KNVB haalt voor het eerst in vijf jaar een hele voetbalclub uit competitie

Voetbalvereniging Hoge Vucht uit Breda was in februari de laatste club die door de KNVB uit competitie werd gehaald. Het was een keten aan geweldsincidenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden