Interview Seksueel misbruik

Van slachtoffer tot wegwijzer bij misbruik in de sport

Renald Majoor, in de serre waar hij veel zal zitten voor De Stilte Verbroken. Beeld Herman Engbers

Renald Majoor werd in de jaren negentig seksueel misbruikt. Nu heeft zijn stichting De Stilte Verbroken 270.000 euro subsidie gekregen, waardoor hij zich fulltime kan bezighouden met het uitbannen van grensoverschrijdend gedrag in de sport.

Dertien jaar werkte Renald Majoor als kok in de horeca, de laatste vijf jaar in het Van der Valk-hotel in Arnhem. Eerst vijf dagen per week, toen drie. Maar sinds vier weken is hij helemaal gestopt. Toen kreeg zijn stichting De Stilte Verbroken een subsidie van het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport, waardoor hij zich volledig kan focussen op zijn andere werk: de aanpak van grensoverschrijdend gedrag in de sportwereld.

Majoor was in mei 2017 de eerste voetballer die vertelde over hoe hij als twaalfjarige Vitesse-speler werd misbruikt. Zijn verhaal in de Volkskrant leidde tot een hausse aan aandacht. Hij zette De Stilte Verbroken op, een stichting waarbij (top)sporters hun verhaal kunnen doen, als extra optie naast het programma dat NOC*NSF opzette.

Nu krijgt de stichting 270.000 euro voor twee jaar. De timing is goed. Uit nieuwe cijfers van NOC*NSF vorige week blijkt dat het aantal meldingen van onder meer seksuele intimidatie flink is gestegen. Sinds in juni een nieuw registratiesysteem werd geïntroduceerd, kwamen veertig meldingen per maand binnen bij het Centrum Veilige Sport Nederland. Majoor: “Dat is een behoorlijk aantal. Het is een grote stap dat mensen hun verhaal willen vertellen, maar het geeft ook aan hoe groot het probleem nog is.”

Onder de aandacht houden

Majoor is sinds een paar dagen 37 – de slingers hangen nog in de woonkamer van zijn huis in het Gelderse Wehl. Hij propte zijn werkzaamheden als vrijwilliger meestal in de avonduren, of op de twee dagen dat hij niet hoefde te werken in het hotel. Daarom is hij blij dat hij zich nu fulltime met dit onderwerp kan bezighouden. In de serre achter zijn huis richt hij nu een groter kantoor in. Het speelgoed van zijn vijfjarige dochtertje gaat aan de kant.

Om het onderwerp onder de aandacht te houden, praat Majoor regelmatig met bestuurders, trainers, vrijwilligers over grensoverschrijdend gedrag. Hij vertelt zijn levensverhaal, vanaf het moment dat hij als driejarig jongetje uit Haïti werd geadopteerd. Vooral verhaalt hij hoe hij in 1996 als twaalfjarige rechtsbuiten van de C1 op de bank van zijn toenmalig elftalleider werd betast. Hoe hij zich in een milliseconde afvroeg of dat hoorde bij de opleiding tot profvoetballer. Maar dat hij het eigenlijk meteen al wist: dit hoort helemaal niet.

Majoor vertelt ook over de nasleep: hoe hij op zijn achttiende vanwege dat ene moment het plezier in voetbal verloor en zijn grote droom opgaf om prof te worden. Hoe hij moeilijke periodes kende en hij werd gediagnosticeerd met een posttraumatische stressstoornis. Tijdens een EMDR-behandeling werd hij in 2016  gedwongen terug te gaan naar dat ene moment op de bank.

Als hij zijn verhaal tijdens bijeenkomsten vertelt, schiet hij nog geregeld vol. “Natuurlijk denk ik weleens: moet ik dit verhaal wéér vertellen?”, zegt Majoor nu, aan de keukentafel. “Elke keer moet ik me daarna wel weer opladen. Maar dan denk ik weer dat alleen door iemand te raken diegene overgaat tot verandering.”

Wat kan jij doen, hoe kan jij helpen nu je subsidie hebt gekregen?

“We zijn nu bezig met het oprichten van een nieuw, onafhankelijk platform. Het heet Sporters helpen Sporters. In 2020 willen we dit lanceren. Het moet een plek worden waar iemand in contact kan komen met sporters die seksueel misbruik hebben meegemaakt, ook als ze zich afvragen of het bij hun is gebeurd. Ik zeg altijd: we zijn wegwijzer. Aan mij is iemand geen verantwoording schuldig. Als diegene wil praten, dan praat hij. Houd je je mond, dan hou je je mond. Als je schrijft, schrijf je. Ik luister.”

Sinds je De Stilte Verbroken hebt, zijn twintig sporters die seksueel misbruik hebben ervaren bij jou gekomen. Wat hadden en hebben zij nodig?

“Een luisterend oor, dat ten eerste. Veel sporters houden hun verhaal stil omdat ze nergens in hun omgeving horen dat iemand iets soortgelijks heeft meegemaakt. Dat was ook voor mij zo. De stap naar een formele organisatie als NOC*NSF was te groot. Daarom hoop ik dat ons platform laagdrempelig kan zijn. Wij zijn geen meldpunt, maar een luisteraar die eventueel kan helpen om de stap tot melden te zetten.”

“Maar ik merk ook wel dat sporters regels voorstellen. Vooral over de mobiele telefoon, dat die buiten de kleedkamers moet worden gehouden. Binnenkort gaat een volleybalster mij helpen met het platform. Zij maakte mee dat de trainer haar bij het omkleden filmde.”

Misbruik en machtsverhoudingen zijn vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden.

“Dat zit in de hele wereld, maar in de topsport zeker ook. Ik zag op mijn twaalfde bij Vitesse voor het eerst Bekende Nederlanders. Roy Makaay, Leo Beenhakker. Daar was ik al van ondersteboven. Maar dat was ook een valkuil. Je neemt bijna letterlijk alles aan van iemand die daar werkt. Zeker op jonge leeftijd.”

Wat had jij na dat ene moment nodig gehad aan begeleiding?

“Er is op dat moment zoveel kapot gemaakt dat bij mij eigenlijk niets meer hielp. Er zijn natuurlijk verzachtende omstandigheden. Gesprekken met een psycholoog, behandelingen. Hoe vaker je iets herhaalt, hoe minder de pijn wordt. De wond zal altijd blijven. Maar dat zeg ik tegen anderen: als je het bij je houdt, gaat het knagen.”

Is de pijn die je voelt in woorden te vatten?

“Nee…. Nee. Maar het kan iets zijn waardoor iemand niet meer kan functioneren. Ik heb kracht geput uit mijn stichting. Maar ik ken ook mensen die niet meer kunnen functioneren. Geloof me, er zijn mensen die voor minder voor een trein springen. Daarom moet ik dit probleem blijven aankaarten. Geen misbruik meer, dat gaat niet lukken. Maar ik wil dat aantal wel minimaliseren.”

NOC*NSF merkt nu dat er veel meer sporters naar buiten treden. Verrassen die cijfers jou?

“Toen ik naar buiten kwam met mijn verhaal, kwamen er ook vier voetballers bij PSV voor uit, een bij Eindhoven en een bij Sparta. We wisten dat het een topje van de ijsberg was. Het is een heel grote stap dat nu veel meer mensen durven praten. En weet je, soms hebben slachtoffers ook rechten waar ze niets van weten. Het is aan ons om dat dan te vertellen.”

Veel meer meldingen grensoverschrijdend gedrag

Bij het Centrum Veilige Sport Nederland, sinds juni het nieuwe meldpunt voor grensoverschrijdend gedrag van NOC-NSF, worden per maand veertig nieuwe dossiers aangelegd. Het merendeel gaat over grensoverschrijdend gedrag, veelal seksueel van aard. Dat meldt de Nederlandse sportorganisatie.

52 dossiers (‘een flink aantal’) zijn sinds juni gemeld bij het Instituut voor Sportrechtspraak (ISR). In voorgaande jaren schommelde dat aantal rond de vijf. Ook is in dertien gevallen de politie en het Openbaar Ministerie (OM) ingeschakeld. Dat gebeurde voorheen zelden.

De flinke toename van het aantal meldingen zorgt ervoor dat bij NOC-NSF al iemand extra is aangenomen om dossiers aan te leggen en vooral na te bellen. Woordvoerder Geert Slot: “We willen ook volgen wat er gebeurt in een zaak.”

Het team dat de telefoon aanneemt bestaat nu uit vier mensen. Slot: “Het is goed dat het onderwerp bespreekbaar wordt. We gaan ervan uit dat voordat het getal daalt, er jaren volgen waarin het aantal meldingen juist blijft stijgen. Aan ons om daar als ­organisatie niet verrast over te zijn.”

De meldingen zijn een direct gevolg van een stappenplan dat in mei werd gepresenteerd om grensoverschrijdend gedrag in de sport tegen te gaan. Dit plan volgde de adviezen van de Commissie-De Vries, die eind december 2017 een onderzoek presenteerde over seksuele intimidatie en misbruik in de sport.

Volgens dat onderzoek werd door één op de acht sporters als kind minstens één keer seksueel grensoverschrijdend gedrag ervaren. De commissie kwam met 42 aanbevelingen. Een van de punten was een meldplicht. Slot meent nu dat mensen die plicht serieus nemen.

Het is goed dat er initiatieven bestaan zoals de stichting van Majoor, aldus Slot. “Wij kunnen ons voorstellen dat sporters eerst buiten een bond of organisatie hun verhaal willen doen. Daarom is het hebben van verschillende hulppunten belangrijk.”

Lees ook:
Luuk: De coach ging steeds een stapje verder

Luuk von Burg trainde twee jaar onder basketbalcoach Edmar D., die vorig jaar 3,5 jaar cel en tbs kreeg voor seksueel misbruik van drie pupillen, webcamseks met twaalf minderjarigen en het maken van kinderporno. Zijn vroegere pupil Luuk vraagt zich nog steeds af waarom de club nooit heeft geïnformeerd of er bij hem iets is gebeurd.

Meldpunt moet stok achter de deur worden voor sportwereld

De Commissie-De Vries hoopte eind 2017 met 42 aanbevelingen een einde te maken aan misbruik in de sportwereld, met meldplicht als belangrijkste. Zal dat werken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden