WK-kwalificatie

Van Gaal: ‘Trainersdiplomaatjes zijn weggegeven’

Bondscoach Louis van Gaal tijdens een persconferentie op de KNVB Campus in Zeist. Oranje bereidt zich daar voor op de WK-kwalificatiewedstrijden tegen Montenegro en Noorwegen.  Beeld ANP
Bondscoach Louis van Gaal tijdens een persconferentie op de KNVB Campus in Zeist. Oranje bereidt zich daar voor op de WK-kwalificatiewedstrijden tegen Montenegro en Noorwegen.Beeld ANP

Bondscoach Louis van Gaal vindt het niet gek dat Nederlandse oud-topvoetballers niet slagen als trainer. Ze missen een onderwijskundige basis.

John Graat

Het ging over de keepers en de vacature voor de functie rechtsbuiten in het Nederlands elftal, dinsdagmiddag op de persconferentie van Louis van Gaal in Zeist. Maar het ging vooral ook over het trainersvak en hoe hij daarin zijn weg had gevonden, met een onderwijskundige achtergrond, waar hij oud-topvoetballers nu ziet falen.

De aanleiding voor Van Gaals bespiegelingen was Devyne Rensch. De jonge Ajacied zit alsnog bij het Nederlands elftal omdat Jurriën Timber geblesseerd is. Rensch is bankzitter bij zijn club en dat past eigenlijk niet in de ideeën van Van Gaal, toch? “Maar de filosofie van Van Gaal past niet meer in deze tijd”, zei de bondscoach (70) zelf.

Hij doelde op zijn oude principe dat hij alleen basisspelers selecteert. Door de ‘hedendaagse tendens’ van het rouleren bij topclubs met hun overvolle agenda's en brede selecties is dat echter niet haalbaar meer. Matthijs de Ligt, Denzel Dumfries, Georginio Wijnaldum, Steven Bergwijn en Davy Klaassen; bijna wekelijks is het afwachten of ze in de basis staan bij hun club.

Dus moet hij als bondscoach concessies doen. Om de staat van dat soort spelers toch goed in te kunnen schatten, laat Van Gaal tegenwoordig data over hen opvragen bij de clubs. Die cijfers moeten duidelijk maken hoe fit ze zijn. “Ik moet als coach nu ook anders naar die spelers gaan kijken. Als iemand 20 minuten voor tijd invalt, moet je hem anders beoordelen dan als basisspeler.”

Groot kantelmoment

Een coach die zich aanpast aan de tijd evolueert, zo doceerde Van Gaal. Hij vertelde dat hij in zijn loopbaan wel vaker tot nieuwe inzichten is gekomen. “Ik ben opgeleid met het DNA van Ajax. Dat is aanvallen en niet kijken naar kwaliteiten van de tegenstander, want ‘we zijn zelf zo goed’. In het buitenland heb ik geleerd dat dat niet altijd opgaat. Eén wedstrijd was daarin een groot kantelmoment voor mij. Met FC Barcelona stonden we ooit met 3-0 voor tegen Valencia, maar het werd 3-4.”

Coaching is in zijn ogen een ervaringsvak waarbij de onderwijskundige achtergrond bijna essentieel is. Dat blijkt ook de laatste tijd weer, vindt hij. Voormalige Nederlandse topvoetballers hebben problemen om als trainer te slagen, zeker in het buitenland. Mark van Bommel en Jaap Stam liepen recent tegen nieuwe mislukkingen aan, Cocu, De Boer, Van Bronckhorst hebben al een tijd geen club. Wesley Sneijder haakte voortijdig af van de trainerscursus.

Allemaal niet zo vreemd, vindt Van Gaal. “Dat is van alle tijden. Er zijn maar een paar uitzonderingen in de Nederlandse trainersgeschiedenis waarvan je kan zeggen dat ze geslaagd zijn als trainer in het buitenland. Die hebben allemaal een vooropleiding genoten. Rinus Michels deed de Alo (academie lichamelijke opvoeding, red.), Leo Beenhakker het Cios, Guus Hiddink ook de Alo. Dat zijn grote namen die heel wat hebben betekend in het buitenland. Als ik het zo overzie zijn Dick Advocaat en Bert van Marwijk de uitzonderingen. De jongens van de huidige generatie hebben misschien gymnasium gehad, maar dat is niet wat je nodig hebt om trainer-coach te zijn. Het gaat over de overdracht van een visie of een overtuiging. Dat leer je wel op het Cios en de Alo, en anders in de praktijk voor de klas.”

Deel van de cultuur

Zoals hij zelf dus. In zijn opsomming vergat hij - misschien veelzeggend - zijn tegenpool van weleer Johan Cruijff en Frank Rijkaard. Ze deden wat hem daar nooit lukte: met FC Barcelona de Europa Cup 1/Champions League winnen.

Maar volgens Van Gaal zit het ook in de Nederlandse cultuur dat veel trainers over de grens niet slagen. “Je moet je wel aanpassen in het buitenland, aan een andere cultuur. Dat schijnt voor Nederlanders niet zo gemakkelijk te zijn.”

De verkorte trainerscursus voor oud-profs, waar onder anderen Van Bommel, Stam en Edgar Davids aan deelnamen, was geen goed idee, vindt Van Gaal. “Ik denk niet dat in het buitenland zo gemakkelijk diplomaatjes zijn weggeven.” Hij ziet ‘het geval-Sneijder’ wel als hoopgevend. “Als de KNVB op de oude leest was doorgegaan, zou hij zijn diplomaatje hebben gekregen. Zijn geval bewijst dat de KNVB de goede richting is ingeslagen.”

Lees ook:
Jasper Cillessen voorlopig derde keeper Oranje

Jasper Cillessen is terug bij Oranje maar hij is volgens bondscoach Louis van Gaal in de rangorde voorlopig derde keeper, achter Justin Bijlow en Mark Flekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden