Midden-Oosten

Van de eredivisie naar de Golfregio: ‘Wow, hier liepen de profeten rond’

King Abdullah Sports City in Jeddah, Saudi-Arabië.  Beeld Reuters
King Abdullah Sports City in Jeddah, Saudi-Arabië.Beeld Reuters

Sparta-voetballer Mohamed Rayhi vertrok onlangs naar Saudi-Arabië en zei dat puur voor het geld te doen. Maar volgens Anouar Diba en Youssef El Jebli draait de trek van voetballers naar de Arabische wereld ook om de islam en cultuur.

In de schaduw van een palmboom, met uitzicht op een grasveld met zwembad, geniet Youssef El Jebli van zijn nieuwe huis en tuin in Saudi-Arabië. “Bij mijn vorige club zat ik het hele jaar in een hotel, maar nu heb ik net een dag dit huis”, zegt de Utrechter terwijl hij via een beeldverbinding zijn luxueuze tuin toont. 

De creatieve oud-middenvelder van De Graafschap voetbalt sinds 2019 in Saudi-Arabië. Hij is niet de enige Nederlander in die competitie. Ook Mitchell te Vrede, Nordin Amrabat, Hicham Faik, Karim El Ahmadi, Mohamed Rayhi en Xandro Schenk staan in de oliestaat voor de nodige centen onder contract. Want het moge duidelijk zijn: de verdiensten zijn goed. Hoe goed? El Jebli wil niemand jaloers maken, zegt hij. Zijn ploeggenoot Mohamed Rayhi bekende in september bij zijn vertrek bij Sparta eerlijk dat hij de overstap maakte vanwege het geld. 

Maar het blijkt niet het hele verhaal te zijn. Opvallend is dat de laatste jaren veel Nederlanders met een Marokkaanse en islamitische achtergrond in het Midden-Oosten gaan spelen. “In eerste instantie werd ik getriggerd door het salaris”, zegt Anouar Diba over de dag in 2007 dat Al-Wakrah uit Qatar bij hem aanklopte. Diba kon er tien keer meer gaan verdienen dan bij zijn toenmalige club NAC. “Geld zegt niet alles, natuurlijk”, zegt Diba. “Maar ik ging een weekje kijken en het voelde gelijk perfect aan. De cultuur, het klimaat, het land zelf.”

Youssef El Jebli op de training bij Al-Batin. Beeld
Youssef El Jebli op de training bij Al-Batin.

Voor El Jebli was religie zelfs de belangrijkste reden om de Vijverberg in Doetinchem te verruilen voor Al-Batin in Saudi-Arabië. “De islam is hier begonnen. Dat gevoel krijg ik ook als ik hier rondloop. Dan denk ik: wow, dit is dezelfde plek als waar de profeten vroeger liepen. Vanaf mijn achttiende, negentiende droomde ik hiervan. Destijds speelde ik bij Hercules uit Utrecht in de eerste klasse. Mijn vader keek veel naar Marokkaans voetbal en op een dag kwam de Saudische competitie toevallig voorbij. Toen wist ik het.”

En dag in, dag uit geniet El Jebli van de islamitische cultuur. “Iedere dag wil ik een betere moslim zijn. De mooie steden Mekka en Medina heb ik al bezocht. De Kaäba zag ik eerst op tv, ineens ben je daar. De islam moet je overal naleven, maar hier gaat dat wel iets makkelijker. Hier kan ik lekker in mijn lange gewaad lopen, terwijl in Nederland mensen me soms raar aankijken.”

Onderbroek aan is ‘meer een discussie in praatprogramma’s’

In Nederland keek men op van de maillot die El Jebli sinds zijn negentiende draagt tijdens het voetballen. “Het maakte mij niet uit als er grapjes over werden gemaakt. Hier zijn ook maar een paar jongens die er een dragen, maar onderling heb je het er niet over. Mijn mening is dat je van navel tot knie bedekt moet zijn, al bestaan er in de islam meningsverschillen over. Als anderen geen maillot dragen, schaadt dat hen niet.”

Ook de onderbroek die een deel van de islamitische sporters aanhouden bij het douchen leidt in Nederland weleens tot onbegrip. “Ik vind het brutaal als iemand zegt dat ik geen onderbroek aan mag onder de douche”, zegt Diba. “Dan heb je geen respect. Gelukkig heb ik dat nooit zo ervaren en lijkt de discussie meer iets van de laatste tijd in praatprogramma’s.” In de Arabische wereld gaat het er anders aan toe, zegt El Jebli. Bij zijn club Al-­Batin zijn er acht aparte douches om het probleem tegen te gaan.

Bij de promovendus uit Hafar ­Al-Batin, een stad met 300.000 inwoners in het noordoosten van Saudi-Arabië, houdt El Jebli er samen met ploeg- en landgenoten Rayhi en Schenk (ex-FC Twente) een goed leven op na. “Leuk dat zij er nu ook zijn. Naast uitslapen, naar de moskee gaan en trainen, chill ik lekker met Schenkie en Mohamed. Dat hoort er ook bij. ­Lekker de Nederlandse taal praten.” Ondanks een goed seizoen bij Al-­Faisaly met negen doelpunten en twaalf assists, moest hij weg bij die club. “Ik was de nummer één in ­assists van de competitie, maar de trainer wilde zonder nummer 10 spelen. Zo koppig zijn ze hier soms.”

Ideale schoonzoontje

Diba maakte in 2007 als een van de eersten de overstap vanuit de eredivisie naar het Midden-Oosten. De destijds 24-jarige dribbelaar van subtopper NAC had al een interland gespeeld met Marokko, maar had de hoop dat hij in Nederland bij een echte topclub zou komen toen al opgegeven. “Alles moet daarvoor kloppen, je moet eigenlijk ook het ideale schoonzoontje zijn. Ik kon in Nederland bij een normale club blijven voetballen als een dooie, of ik kon naar het Midden-Oosten. Het was niet mijn droom om daar te voetballen, maar het heeft goed uitgepakt. Ik ben het dankbaarst voor het geloof dat ik daar meer heb ervaren. Mijn kinderen konden opgroeien terwijl alle religieuze dingen anders dan in Nederland normaal waren, ­zoals bidden en de ramadan. Op elke hoek van de straat staat daar een moskee, je wordt erin meege­zogen.”

Anouar Diba (links) in actie voor Al-Wakrah. Beeld Hollandse Hoogte/AFP
Anouar Diba (links) in actie voor Al-Wakrah.Beeld Hollandse Hoogte/AFP

Uiteindelijk voetbalde Diba zichzelf in twaalf jaar financieel onafhankelijk. Vorig jaar zette hij bij Al Kharaitiyat in Qatar op 36-jarige leeftijd een punt achter zijn carrière. “Ik wilde mezelf zo veel mogelijk binnen voetballen, voor mezelf en voor mijn kinderen.” Met de clichés dat hij in een zandbak of woestijn zijn brood verdiende, wil Diba graag afrekenen. “Dat vind ik afgunst naar een Arabisch land. Doha is gewoon een moderne stad, die meer op New York lijkt dan op een zandbak.”

‘Pannekoeken die niet weten waar ze over praten’

En de kritiek van mensenrechten­organisaties op zowel Qatar als ­Saudi-Arabië? “Totale onzin”, vindt El Jebli over de onderdrukking van vrouwen in die staten. “De media maken het erger dan het is. Vrouwen worden hier behandeld als diamanten, met heel veel respect. Ze lopen vooral in hoofdstad Riyad ook zonder hoofddoek over straat en mogen autorijden. Het is onder de nieuwe koning wat vrijer dan voorheen.”

In Qatar zijn volgens Amnesty ­International al honderden arbeiders overleden bij de bouw van stadions voor het WK in 2022. Diba: “Dat ­zeggen pannekoeken die niet weten waar ze over praten, een ­poging om de islam naar beneden te halen.”

Diba beschrijft Qatar als ‘een droom’, maar keerde na zijn voetbalpensioen toch terug naar ­Nederland. “Qatar is zo veilig, te mooi om waar te zijn. In mijn jeugd in achterstandswijk Hoograven in Utrecht heb ik moeten bikkelen. Mijn kinderen in Qatar niet, maar dat is niet per se beter. Ik wil hun ook de andere kant laten zien.”

Lees ook: 

‘Mensenrechten Qatar verbeteren door druk van sponsors en sportwereld’

De internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch meldde in augustus nieuwe misstanden met arbeiders voor het WK voetbal in Qatar, maar pleit niet voor een boycot. Integendeel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden