Doping

Valt maandag het doek voor olympische deelname van Rusland?

Beeld AP

De kans is groot dat het wereldantidopingagentschap Wada Rusland maandag definitief voor vier jaar bant van het internationale sporttoneel vanwege dopingvergrijpen.

De Russische sportwereld maakt zich op voor een regelrechte catastrofe: een jarenlange uitsluiting van deelname aan alle grote internationale toernooien, inclusief de eerstvolgende olympische zomer- en winterspelen. Het staat nagenoeg vast dat het wereldantidopingagentschap Wada maandag in Lausanne daartoe zal besluiten.

Russische functionarissen zullen als het aan Wada ligt de komende vier jaar geen internationale sportevenementen meer mogen bijwonen en Rusland zal ook zelf geen grote toernooien meer mogen organiseren. De enige uitzonderingen zijn de wedstrijden voor het Europees Kampioenschap voetbal die komende zomer in St. Petersburg zullen plaatsvinden, en de finale van de Champions League aldaar in 2021.

Grootschalige manipulatie

Aanleiding voor het te verwachten besluit is grootschalige manipulatie met de gegevens van het Moskouse antidopinglaboratorium uit de jaren 2012-2015, die Rusland in januari – al na het verstrijken van de deadline – aan Wada heeft overgedragen. De gegevens van ten minste 145 sporters zijn volgens een onderzoekscommissie verdwenen, waardoor nu onmogelijk is na te gaan of deze atleten ‘schoon’ waren of niet. Ook zijn veranderingen in de dossiers aangebracht die – vergeefs – zijn geantedateerd om de manipulatie te verdoezelen.

Zo zou vervalste informatie zijn ingebracht die de eerder naar de Verenigde Staten gevluchte directeur van het laboratorium, Grigori Rodtsjenkov, in een kwaad daglicht stelt. Rodtsjenkov was nauw betrokken bij doping van Russische sporters tijdens de Winterspelen in Sotsji in 2014, en heeft de details daarvan zelf onthuld. Volgens hem was sprake van een door de Russische overheid opgezet dopingprogramma. Moskou ontkent dat en houdt vol dat de vastgestelde dopingaffaires geheel voor verantwoordelijkheid van Rodtsjenkov zijn.

“Mijn eerste reactie was een gevoel van ongeloof”, zegt Natalja Marjantsjik, dopingexpert van de Russische sportkrant Sport-Express. “Die hele operatie oogt zo dom, het lot van de hele Russische sport riskeren alleen om enkele mensen van diskwalificatie te redden. Ook al gaat het om pakweg 150 mensen. Want we hebben immers veel meer sporters.

“De Russische sportpers is hierover nu in twee kampen verdeeld. Het ene kamp is van mening dat dit allemaal uit de koker van Wada komt, dat er helemaal geen sprake is van enige manipulatie.” Dat is ook de heersende mening bij het Russische sportministerie, die luidkeels wordt verkondigd op de Russische televisie. De Russische premier Dmitri Medvedev vergelijkt de dopingschandalen waar Rusland bij herhaling een rol speelt met ‘een eindeloze anti-Russische soapserie’.

De Russische FBI

Marjantsjik behoort tot het andere kamp. Zij ziet geen reden te twijfelen aan de bevindingen van de Wada-commissie die de door de Russen verstrekte database heeft doorgelicht. “Wij zijn natuurlijk geen computerexperts die kunnen beoordelen of er sprake was van manipulatie of niet, maar alles wat er gebeurt rondom de Russische sport gedurende het afgelopen jaar getuigt van een schrijnend gebrek aan professionalisme van onze kant. Wat er nu met ons gebeurt, hebben we in de eerste plaats aan onszelf te danken.”

Het hoofd van het Russische antidopingagentschap Rusada, Joeri Ganoes, heeft al maanden geleden gewaarschuwd voor nieuwe strafmaatregelen tegen Rusland, maar die waarschuwingen werden goeddeels genegeerd. Volgens Ganoes moeten Russische overheidsfunctionarissen betrokken zijn geweest bij het knoeien met de gegevens, die waren ondergebracht bij het Russische equivalent van de FBI en dus ontoegankelijk voor buitenstaanders.

Marjantsjik heeft geen begrip voor de anti-westerse retoriek die in verband met het aankomende Wada-besluit alom klinkt in Rusland. “Wada is er veel aan gelegen nu eindelijk eens die Russische crisis achter zich te laten. Men heeft Rusada weer in ere hersteld, wat ze ook niet hadden kunnen doen, omdat wij niet volledig aan al onze voorwaarden hadden voldaan. In principe is men ons van alle kanten tegemoetgekomen, want die crisis was enorm uitputtend en kostbaar, voor beide kanten. Iedereen had er genoeg van, dus we kunnen hen er moeilijk van verdenken dat ze voor de tweede keer datzelfde pad willen inslaan.”

IOC volgt

Het Internationaal Olympisch Comité zal zich hoe dan ook neerleggen bij het Wada-besluit, heeft IOC-voorzitter Thomas Bach donderdag laten weten. Volgens Bach, zelf een tegenstander van een grootschalige uitsluiting van Russische sporters, is er geen reden te twijfelen aan de bevindingen van de antidopingorganisatie. Of Russen die aantoonbaar ‘schoon’ zijn wel mogen meedoen onder neutrale vlag is nog een open vraag. Rusland zal een negatief besluit van Wada aanvechten bij het arbitragehof voor de sport in Lausanne.

Lees ook:

De Russische dopingfraude bleek nog erger dan gedacht

De kans is groot dat Rusland zich weer voor lange tijd verstoten ziet van internationale sporttoernooien. De aanleiding is het structureel vervalsen van laboratoriumgegevens over dopingcontroles van Russische sporters, digitale fraude en manipulaties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden