Paralympics

Uniek paralympisch naslagwerk: voor het eerst zijn alle medaillewinnaars bekend

Arnhem 1980. Sfeerbeeld van hardloopraces voor atleten met beenamputatie - zónder prothese vreemd genoeg. Beeld
Arnhem 1980. Sfeerbeeld van hardloopraces voor atleten met beenamputatie - zónder prothese vreemd genoeg.

Het was 12,5 jaar werk, maar nu zijn eindelijk álle namen die horen bij de 769 Nederlandse paralympische medailles bekend. Ze staan in een uniek geschiedwerk over de paralympische sport in Nederland, dat vrijdag verschijnt.

Kick Hommes

De geschiedschrijving vertelt niet alles en soms worden sportmedailles vergeten. Bijvoorbeeld die van Dick Kruidenier, Pako Verkoelen en Willem van den Bosch, die bij het boogschieten brons wonnen op de Paralympische Spelen van Toronto in 1976. Een feit, maar tegelijkertijd een onbekende Nederlandse medaille, omdat ook zelfs het Internationaal Paralympisch Comité het resultaat niet in het archief heeft staan.

Vrijdag komt daar verandering in. De prestatie staat namelijk wel in Van Rome 1960 tot Tokio 2020, een volledig naslagwerk van de Nederlandse paralympische sport, met daarin voor het eerst alle namen van Nederlandse deelnemers en medaillewinnaars op de Paralympische Spelen. Het unieke boekwerk, 544 pagina’s dik, zou vrijdag op het gala van het Fonds Gehandicaptensport worden gepubliceerd, maar de avond gaat vanwege de coronamaatregelen niet door. Het is pas het tweede historische naslagwerk over de paralympische sport, na Met pijl en boog naar Engeland uit 1985 van Jaap Pegels.

De tekst gaat verder na de foto

De opening van de Paralympics in Tokio. De staande man is Ludwig Guttman, de grondlegger van de paralympische sport.  Beeld Archief Cor Prins
De opening van de Paralympics in Tokio. De staande man is Ludwig Guttman, de grondlegger van de paralympische sport.Beeld Archief Cor Prins

Onvolkomenheden

Het initiatief tot het boekwerk kwam vooral uit particuliere hoek. Steven Snijders (74), voormalig roeier en inmiddels verwoed amateurhistoricus, begon na een hersenbloeding in 2006 met het verzamelen van lijsten met alle paralympische medaillewinnaars. Hij kreeg hulp van onder anderen zwemster Delphine van Opdorp-Ariëns Kappers en tafeltennisster Irene Louwers-Smits. Hij stuitte op onvolkomenheden, verkeerde namen en ook medaillewinnaars die niet stonden vermeld in het werk van Pegels of op de site van het Internationaal Paralympisch Comité (IPC).

Zijn monnikenwerk besloeg 12,5 jaar, vertelt Snijders telefonisch. Jarenlang mailde en telefoneerde hij honderden keren, om verhalen van sporters te verzamelen en op die manier verder te graven. “Had je één lid van een estafetteteam, dan had je ze allemaal. En dan kreeg je weer een schriftje van een zwemmer, die alles had opgeschreven. Dan was je daar weer uren mee zoet op zoek naar aanknopingspunten.” In totaal weet hij nu van alle 769 Nederlandse medailles zeker welke naam daarbij past.

Vooral de namen en medailles uit de beginjaren van de paralympische sport waren moeilijk te achterhalen, vertelt Snijders. Niet heel verwonderlijk: zeker in die tijd waren medailles nog bijzaak. Zo vertelt Ariëns Kappers in het boek dat zij op de Paralympische Spelen van Rome in 1960 haar zwemmedailles kreeg uitgereikt in een kartonnen boodschappentas in de teambus van de chef de mission Jan Tromp. En niet eens de juiste medaille, want er stond op dat ze won op de 50 meter, terwijl ze maar 25 meter had gezwommen (in Rome was bedacht dat zwemmers met een dwarslaesie halverwege het bad moesten starten, zich vasthoudend aan een touwtje – wat voor mensen met die handicap nog moeilijker was).

De tekst gaat verder na de foto

Cor Prins, de eerste mannelijke paralympisch kampioen van NL in 1964. In die tijd deden sporters (vaak) nog mee in meerdere sporten uit kostenoogpunt. Cor was vooral tafeltennisser, maar werd als zwemmer paralympisch kampioen.  Beeld Archief Cor Prins
Cor Prins, de eerste mannelijke paralympisch kampioen van NL in 1964. In die tijd deden sporters (vaak) nog mee in meerdere sporten uit kostenoogpunt. Cor was vooral tafeltennisser, maar werd als zwemmer paralympisch kampioen.Beeld Archief Cor Prins

Ontwikkeling

De statistieken van Snijders zijn voor het boek gebundeld met teksten en interviews van voormalig en huidige paralympiërs. Mede-auteur Robin Wubben, sinds 2011 actief volger van de paralympics, vertelt dat de bedoeling is om vooral de ontwikkeling van de paralympische sportwereld te laten zien, van revalidatiemiddel naar topsport. Wubben: “Dit boek is mogelijk een basis voor verder onderzoek. Maar ik denk ook dat wordt aangetoond dat de paralympische sport echt serieus is geworden, en dan niet alleen met mooie momenten. Er staat over doping en fraude in, en over het gegeven dat er op een bepaald moment begin jaren negentig te grote wildgroei was van het aantal disciplines.”

Overigens wil Nederland met name op dat laatste punt een grotere rol spelen, ook internationaal. Raymon Blondel werd twee weken geleden verkozen tot voorzitter van het Europees Paralympisch Comité, en Esther Vergeer is kandidaat voor een plek in het bestuur van het IPC. Zij is erkend voorstander van verregaande professionalisering van de paralympische topsport.

Lees ook:

Esther Vergeer: ‘De paralympische sporter staat niet op en denkt: goh, weer wat om te overwinnen vandaag’

Esther Vergeer was voor het eerst chef de mission op de Paralympische Zomerspelen. Vanuit Tokio vertelde ze over de gedachten van een paralympiër.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden