InterviewMichael Poot

Ultrasprinter stort zich op een klus voor de lange adem: de sportwereld klimaatneutraal maken

Michael Poot probeert sportclubs, gemeenten en ondernemers in de sport ertoe te bewegen hun accommodatie duurzamer te maken. Sporthallen en -centra, zoals deze in De Meern, lenen zich bij uitstek voor het aanleggen van zonnepanelen op het dak. Beeld Werry Crone

Oud-schaatser Michael Poot stimuleert gemeenten en andere eigenaren om hun sportaccommodaties milieuvriendelijker te makenJuist dit is de tijd om plannen te maken, vindt hij. 
Deel 7 (slot) van een serie over duurzaamheid en sport. 

Vanaf zijn jeugd joeg Michael Poot (1983) een jongensdroom na. Als topschaatser in de dop trainde hij in de gewestelijke selectie met talenten als Hein Otterspeer en Kjeld Nuis. Die zag hij langzaam van zich wegrijden. De 1000 meter was eigenlijk al te lang voor Poot. Hij was van het ultrakorte werk, de incourante 100 meter of de 500 meter. Als midden-twintiger ging hij inzien dat de Olympus voor hem niet haalbaar bleek. “Ik zag jongens als Kai Verbij en de Muldertjes, die jonger waren dan ik, alweer harder gaan.” Hij ­besloot zijn leven om te gooien.

Nu heeft hij een andere missie, dit keer wel eentje voor de lange adem. De ultrasprinter is aanjager van verduurzaming in de sport­wereld geworden. De kiem daarvan ligt al in zijn jeugd. “Ik kom uit Delfgauw, een tuindersdorp, en ben opgegroeid op een orchideeënkwekerij. Dat is iets heel moois, maar ergens voelde het voor mij ook kunstmatig. Ik vroeg mij af: waarom moet iets ­altijd groeien? Bedrijven, de economie; is dat op termijn wel houdbaar?”

Voorbeelden van verduurzaming

Sommige verenigingen hebben hun accommodaties al (deels) verduurzaamd. Twee voorbeelden.

Voetbalclub EVVC Vinkel (Noord-Brabant)

Verduurzamingsmaatregelen: led-verlichting – op de velden én binnen – en plaatsing ­zonnepanelen.
Investering: €200.000, waarvan €70.000 uit subsidies.
Resultaat: elektriciteitskosten zijn met 100% gereduceerd: van €7000 per jaar naar €0.

Tennisclub TC Nienoord (Leek, Groningen)

Verduurzamingsmaatregelen: led-verlichting op de velden en binnen, installaties (koelkast, vriezer e.d.) vervangen door moderne en energiezuinige ­varianten, aanwezigheids­detectie voor verwarming, aandacht voor en aanspreken op duurzaam gedrag.
Investering: €43.000, waarvan €20.000 uit subsidies.
Resultaat: energiekosten met 40% gereduceerd.

Zuinig zijn op de planeet en het gebruik van fossiele brandstoffen ­terugdringen, daar gaat het hem nu om. Poot, die civiele techniek aan de TU Delft heeft gestudeerd, probeert als adviseur gemeenten, verenigingen en sportbedrijven ertoe te bewegen hun clubhuizen, hallen en sport­centra energiezuiniger te maken. Hij doet dat vanuit Kenniscentrum Sport & Bewegen, dat van het Rijk de opdracht kreeg de duurzaamheidsopgave in het Klimaatakkoord handen en voeten te geven in de sport. Want ook de sport moet in 2050 klimaatneutraal zijn. “Dat besef is er in de sport nog onvoldoende. Dat wordt nog een enorme kluif.”

Renovatie van sportaccommodaties

Om een beeld te geven: in een nulmeting heeft het Mulier Instituut voor sportonderzoek vastgesteld dat tussen de 60 en 70 procent van alle sportaccommodaties ouder is dan 30 jaar. De verwachting is dat het overgrote deel daarvan de komende tien jaar aan serieus onderhoud toe is. Bij veel van die kantines, gebouwen en sportscholen liggen nog geen zonnepanelen op het dak, zijn de muren, vloeren en daken niet goed geïsoleerd, is de cv-ketel verouderd, komt de verlichting van ouderwetse lampen en tl-buizen en zitten er op dat licht ook geen bewegingssensoren.

“Veel gebouwen zijn aan renovatie toe. Helaas wordt daarbij nog niet altijd voor verduurzaming gekozen”, zegt Poot. “Ik denk dat we er nog wel achter gaan komen dat we in ­Nederland niet doortastend genoeg zijn begonnen met het Klimaat­akkoord. Vaak zeggen mensen: laten we nog even wachten op nieuwe technieken. Maar hoe langer je wacht, hoe eerder het 2050 is en hoe groter het gat met de doelstellingen van Parijs.”

Nieuwe accommodaties zijn vaak wel duurzaam en sommige verenigingen, gemeenten of particuliere sportondernemers hebben hun panden al milieuvriendelijker gemaakt. Veel anderen zijn er huiverig voor om aan de klus te beginnen, merkt Poot. Ook vanwege het geld. In verenigingsbesturen zitten veelal vrijwilligers, van wie je geen professioneel vastgoedbeheer mag verwachten. “In negen van de tien gevallen zit er geen specialist in zo’n bestuur. Ik hoor vaak: we worden overladen met informatie, vaak ook van commerciële aanbieders, we weten niet wat we moeten geloven. Ze willen een objectief advies.” Om aan die wens te voldoen, heeft Kenniscentrum Sport & Bewegen de website Duurzamesportsector.nl opgezet. 

Nu vrijblijvend, straks noodzaak

Bij gemeenten zitten soms wethouders die liever op de korte termijn scoren en niet bezig zijn met duurzaamheid. “Gemeenten hebben de afgelopen jaren extra verantwoordelijkheden gekregen, maar slechts weinig budget. Ze hebben het financieel niet gemakkelijk. Maar ik zeg: wat nu nog vrijblijvend is, wordt straks noodzaak. Je kunt de andere kant op blijven kijken, maar de ­opdracht gaat daarmee niet weg.”

Verenigingen kunnen deze maanden een aanvraag voor een begeleidingstraject voor verduurzaming van de accommodatie doen. Kosteloos, terwijl dit normaal gauw 2.000 euro kost. Ondernemers met sportscholen, klimhallen en zwembaden betalen voor zo’n traject de helft van dat bedrag. Het is een initiatief van sportkoepel NOC-NSF, de sport­bonden en het platform voor sportondernemers (Pos). Er rolt voor de verenigingen en eigenaren dan een concreet plan van aanpak uit, toe­gespitst op de eigen accommodatie, inclusief een financiële doorberekening. Ook krijgen ze hulp bij het ­beoordelen van de offertes en het aanvragen van subsidies.

Verenigingen staan in de overlevingsstand

Tot afgelopen week hadden 538 verenigingen zich aangemeld. Mooi, vindt Poot, maar: “Als je je realiseert dat we 23.000 accommodaties hebben in Nederland, dan zie je wat voor opgave we nog hebben”.

Vooral sinds het uitbreken van de coronacrisis en het op slot gaan van de sportclubs, stokken de aanmeldingen. “Ik snap dat wel. Alles valt nu stil; verenigingen staan in de over­levingsstand. Ik begrijp dat niemand bezig is met toekomstplannen voor de accommodatie, maar ik zou zeggen: juist dit is de tijd om vooruit te ­denken. Gebruik deze vervelende tijd om hiervoor plannen te maken.”

Lees ook: 

Van winderige keet naar energiezuinig clubhuis van bamboe

Duurzaam kan óók nog mooi zijn. Met dat idee realiseerden de leden van RFC Haarlem zelf een nieuw clubhuis van bamboe. Deel 6 in een serie artikelen over duurzaamheid en sport. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden