Roman, de zoon van Esther Pardijs, is klaar voor een oefening.

InterviewTopsportklimaat

Turnouder en documentairemaker Esther Pardijs: ‘Ouders, trainers, kinderen, praat met elkaar’

Roman, de zoon van Esther Pardijs, is klaar voor een oefening.Beeld Beeld uit documentaire ‘Turn!’

‘Turnouder’ en documentairemaker Esther Pardijs doet een appèl: er is veel meer dialoog nodig tussen ouders, kinderen en trainers.

Eigenlijk is Esther Pardijs wat huiverig om over turnen te praten. De documentairemaakster wil namelijk niet rechtstreeks geassocieerd worden met de turn-misstanden die de afgelopen week naar buiten kwamen. Maar ze wil een pleidooi houden dat ouders, trainers en betrokkenen in de hele sportwereld aangaat: bedenk hoe je met elkaar veel meer contact houdt over en met een kind.

Pardijs spreekt uit eigen ervaring. In haar eigen documentaire ‘Turn!’ (als 2Doc uitgezonden op NPO) laat ze zien hoe ze zelf op een glijdende schaal terechtkomt als haar destijds negenjarige zoon aan het begin van een topturncarrière staat. In de voor een Gouden Kalf genomineerde documentaire, die meer dan een miljoen keer is bekeken, wordt duidelijk hoe pedagogische grenzen telkens weer iets verder worden opgerekt, waardoor bij het kind plezier niet langer voorop lijkt te staan.

Als je kind talent heeft, sluipt namelijk onbewust ook in de ouder een competitie-element, zegt Pardijs een jaar later. “Je ego wordt gestreeld. Langzaam ga je steeds verder. Acht uur trainen wordt tien uur, wordt twaalf uur. Soms is een feestje overslaan een goed idee. Als een vader een proteïneshake geeft aan zijn kind, dan doe jij dat ook. Je overlegt natuurlijk met je kind en ergens vind je ook dat zijn carrière er niet toe doet, maar hoe meer moeite je erin steekt, hoe moeilijker het is dat alles opzij te zetten.”

Grensoverschrijdend gedrag

Beelden van de documentaire werden afgelopen week getoond bij het tv-programma ‘Op1', tijdens een discussie over het turnschandaal dat nu speelt. Toch wil Pardijs ervoor waken dat haar film wordt geassocieerd met grensoverschrijdend gedrag. “Dat heeft de trainer van mijn zoon niet gedaan. Het is wel dat we allemaal onthand zijn en niet weten wanneer en tot hoe en tot waar iemand over de schreef gaat. Dat is een dunne lijn en daar kunnen we het wel over hebben.”

Pardijs kreeg vorig jaar na het verschijnen van de film reacties van mensen die fel reageerden: haal die kinderen weg uit zo’n verderfelijke sport. Maar zo eenduidig is het echt niet, zegt ze. “Kinderen willen zelf ook heel graag turnen. Alleen de ene dag wel en de andere niet. Mijn zoon heeft nooit helemaal niet willen turnen.”

Wat Pardijs daarom vooral wil, is aandacht voor de (pedagogische) structuur rond een kind. Na afloop van een training lopen sommige ouders meteen weg, vragen anderen soms te veel van de trainer, die als slecht betaalde coach ook niet altijd zin heeft in een praatje. “Maar als je kind veel uren sport, dan moet er veel meer over hem of haar worden gesproken. Een kind is altijd loyaal aan iedereen en kan in conflict met zichzelf komen. Er moet een goed systeem komen waarin trainer, ouder en kind meer met elkaar kunnen praten en begrijpen. Want ouders in een topsporttunnel zijn ook niet de beste pedagogen. “

‘Trainers hebben een grotere rol dan alleen techniek aanleren’

Een dergelijk systeem is moeilijk te realiseren. “Clubs hebben geen geld. Ik zie wel een rol voor de overheid. Zij moeten zich via de bonden hard maken voor onderwijs, trainingen. En vanuit de bonden moet weer naar de trainers toe worden verteld dat zij een grotere rol hebben dan alleen techniek aanleren. Dat gebeurt nu af en toe, de KNGU is goed bezig, maar er moet in alle sporten veel gebeuren.”

Volgens Pardijs zou het jammer zijn als de aandacht ‘een week, een maand, een jaar’ uitgaat naar de hele heftige gevallen. “Er zit een grote groep mensen daaronder waar we het ook over kunnen hebben. Hoe kunnen we de sport voor hen verbeteren? Dat is mijn appèl.”

Lees ook: 

Voormalig turntrainer Kelly Koets: ‘Er is in het turnen een giftige mix ontstaan’

Kelly Koets werkte samen met trainer Gerrit Beltman, die mishandeling van turnsters erkende, en met Vincent Wevers, die ervan wordt beschuldigd. ‘Dit interview is niet chic, wel noodzakelijk.’

Turnbond grijpt hard in en stopt vrouwentopsportprogramma

Twee trainers op non-actief gesteld, het topsportprogramma voor vrouwen stopgezet, met alle gevolgen voor olympische ambities. De turnbond grijpt na getuigenissen over mishandeling hard in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden