Voetbal

Toestroom van Amerikaanse clubeigenaren is slecht nieuws voor de voetbalromantici

Fans van Chelsea laten zich fotograferen buiten het stadion van de club in Londen. Beeld AP
Fans van Chelsea laten zich fotograferen buiten het stadion van de club in Londen.Beeld AP

Het Europese voetbal veramerikaniseert. Met Todd Boehly krijgt ook Chelsea een Amerikaanse eigenaar. Maar de overzeese denkwijze over voetbal staat succes vaak in de weg.

Matthijs van Dam

Geen verbanning uit de Premier League en geen faillissement. De supporters van Chelsea slaakten afgelopen weekend een kreet van opluchting, want de voetbalgrootmacht uit Londen heeft eindelijk een nieuwe eigenaar. De club van de Russische oligarch Roman Abramovitsj, die zelf aan banden ligt door sancties vanwege zijn connecties met Vladimir Poetin, is verkocht aan de Amerikaanse miljardair en investeerder Todd Boehly. Hij betaalt een slordige vijf miljard pond. Het grootste deel daarvan gaat waarschijnlijk naar liefdadigheidsorganisaties.

Door welke Europese voetbalcompetitie waait tegenwoordig geen Amerikaanse wind? Van de twintig clubs in de Engelse Premier League hebben er nu negen een Amerikaanse clubeigenaar. De Italiaanse Serie A zit op acht uit twintig.

Vaak zijn voetbalclubs niet de enige sportieve investering van een Amerikaanse eigenaar. Boehly bezit ook de Amerikaanse honkbalclub LA Dodgers en basketbalclub LA Lakers. ADO Den Haag-eigenaar David Blitzer - want ook in Nederland zitten de Amerikanen - heeft ook ijshockeyclub New Jersey Devils in handen. Feyenoord stuurde een Amerikaanse bank al de investeringsmarkt op om een ‘eigen’ Amerikaan te zoeken.

Wars van voetbalcultuur

Toch is de meerderheid van die overzeese voetbalhuwelijken ongelukkig. De verschillen in opvatting over het runnen van een voetbalclub zijn groot. In Europa is voetbal een van de grootste commerciële industrieën ter wereld. Het gaat om beleving, cultuur, haast religie soms. Daar horen oude tradities en codes uit een lange clubgeschiedenis bij, die heilig zijn voor supporters.

Voormalig eigenaar Roman Abramotivitsj is nog steeds populair bij veel Chelsea-fans. Dat lieten ze ook blijken tijdens de thuiswedstrijd van zaterdag tegen Wolverhampton Wanderers. Beeld EPA
Voormalig eigenaar Roman Abramotivitsj is nog steeds populair bij veel Chelsea-fans. Dat lieten ze ook blijken tijdens de thuiswedstrijd van zaterdag tegen Wolverhampton Wanderers.Beeld EPA

Amerikaanse voetbalinvesteerders zijn zakelijk en vaak wars van die sentimenten. Europees voetbal is ‘hot’ in Amerika, en dus een potentiële geldmachine. De investeerders brengen The American Way naar Europa: investeer dik om er zelf nog dikker aan te verdienen. Niet voor niets deed de Britse miljardair Sir Jim Ratcliffe ook een bod op Chelsea: een Britse club moest volgens hem Brits blijven.

Ondanks schulden toch verrijken

Britse clubs die niet Brits blijven. Vraag eens bij Arsenal wat ze daarvan vinden. Daar is Stan Kroenke de baas, ook eigenaar van talloze Amerikaanse sportclubs. Vanwege zijn ‘passieve eigenaarschap’ initieerden zestien verenigingen gelieerd aan Arsenal in 2019 een petitie tegen Kroenke, begeleid met de hashtag #WeCareDoYou?

Dat Kroenke vrijwel altijd de hand op de knip hield, wordt als reden gezien waarom The Gunners de laatste jaren sportief afzakten. En als Kroenke de portemonnee toch trekt, dan doet hij dat vaak zonder gedachtengang omdat hij zich nauwelijks met Arsenal bezighoudt. Tegelijkertijd strijkt hij miljoenen aan dividend en winst op, terwijl Arsenal zucht onder een schuld van 250 miljoen pond.

Sinds de Amerikaanse familie Glazer in 2005 Manchester United overnam, protesteerden die supporters nog vaker. Vorig jaar jaar ging een wedstrijd niet door na een veldbestorming. Beroemd is een anekdote over eigenaar Joel Glazer, die pas na twee jaar de buitenspelregel begreep. Hoewel de club ongeveer 500 miljoen pond in het rood staat, strijken de Glazers jaarlijks tien miljoen euro aan dividend op. Overal in Manchester vind je stickers met daarop Love United, Hate Glazer.

De nieuwe Chelsea-eigenaar Todd Boehly (rechts) afgelopen zaterdag op de tribune van Stamford Bridge bij de thuiswedstrijd van zijn club tegen Wolverhampton Wanderers (2-2). Beeld AP
De nieuwe Chelsea-eigenaar Todd Boehly (rechts) afgelopen zaterdag op de tribune van Stamford Bridge bij de thuiswedstrijd van zijn club tegen Wolverhampton Wanderers (2-2).Beeld AP

Leer van Abramovitsj

Staat iets dergelijks Boehly bij Chelsea ook te wachten? Hij doet er goed aan naar zijn voorganger te kijken, want Abramovitsj werd op handen gedragen. Chelsea won na Abramovitsj’ overname niet alleen achttien prijzen, hij was ook clubman. Vrijwel elke wedstrijd zat hij op de tribune van Stamford Bridge in bijzijn van familie, vol emotie en getooid met Chelsea-sjaal. Een teken voor supporters dat Abramovitsj de club serieus nam.

Mogelijk kan Boehly ook afkijken bij landgenoot Duncan Niederauer, want de eigenaar van het Italiaanse Venezia valt in goede smaak bij de achterban. Niederauer, voormalig CEO van de New Yorkse aandelenbeurs, runt de club op familiale wijze, en met succes: supporters omarmden hem en vorig jaar keerde de club terug naar de Serie A.

Wellicht dat Boehly zelfs gedwongen wordt tot zo’n werkwijze. In de Britse pers duiken berichten op over een mogelijke ‘anti-Glazer-clausule’ die onder meer dividend uitkeren en aandelen verkopen een decennium lang verbiedt. Ook moet de club zich met zo’n clausule aan strikte schuldenlimieten houden. Zo hoopt Chelsea hachelijke United-situaties te voorkomen. In ieder geval voor tien jaar dan.

Lees ook:

Roman Abramovitsj verkocht ooit badeendjes, nu bemiddelt de oligarch tussen Rusland en Oekraïne

De Russische oligarch Roman Abramovitsj bekleedt de afgelopen tijd een mysterieuze rol als officieuze onderhandelaar tussen Oekraïne en Rusland. Wie is deze multimiljardair?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden