Klimaatverandering

Te warm voor een prestigeproject: de skisport merkt nog maar eens dat skiën in oktober niet kan

Marco Odermatt tijdens de eerste wedstrijd van het seizoen, vorige week in Sölden. Beeld AFP
Marco Odermatt tijdens de eerste wedstrijd van het seizoen, vorige week in Sölden.Beeld AFP

De sneeuwsporten staan onder druk door klimaatverandering. Vroeg in het seizoen skiwedstrijden houden is er eigenlijk niet meer bij. Een prestigieus Matterhornproject is dit weekend afgelast nadat de natuur intervenieerde.

Kick Hommes

Het zou hét prestige-evenement van het begin van de skiwinter worden: een afdaling rond de Matterhorn, met een parcours dat voor het eerst een landsgrens over zou gaan, die tussen Zwitserland en Italië. Alleen gaat er niemand naar beneden. De wedstrijden van dit weekend (en volgende week voor de vrouwen) zijn afgelast. De reden: te weinig sneeuw op zowel de gletsjer als in de laatste driehonderd meter en te hoge temperaturen.

Het is dit jaar ook weer de trend gebleken. Door de hete zomer smolten de gletsjers in de Alpen nooit eerder zo hard; het gevolg van de warmte, maar ook omdat er vorige winter al relatief weinig sneeuw was gevallen en er overgewaaid Saharazand in de weg lag.

Dat heeft gevolgen voor de skiprofessionals. De besten ter wereld uit Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Frankrijk worden door klimaatverandering uit hun eigen trainingsgebieden gejaagd. De ‘eigen’ skioorden hoog in de Alpen voldoen niet meer, of in ieder geval niet meer alle zomerse maanden.

Rangorde voor wie naar beneden wilde

Maarten Meiners, die afgelopen februari achttiende werd op de Olympische Spelen, trainde de afgelopen maanden in het Zwitserse Saas-Fee en enkele weken terug nog op de gletsjer in Sölden. Het ging nog, zegt de enige prof uit Nederland. Al was het wel af en toe ‘op het randje’. “Enkele dagen is wel gezegd dat we door de omstandigheden niet konden skiën. En enkele pistes waren afgesloten. Er werd een soort rangorde bepaald voor wie naar beneden wilde. Junioren konden om die reden soms niet trainen.”

Al enkele jaren wordt gezocht naar radicale oplossingen. Frankrijk heeft inmiddels een buitenpost in de bergen bij Ushuaia, de zuidelijkst gelegen stad ter wereld, gelegen in Argentinië. Oostenrijk wil nu een trainingscentrum openen in Chili, maar daarvoor verlangt de Chileense overheid wel dat de Oostenrijkers een aantal sneeuwkanonnen doneren. “Het leidt geen twijfel dat we in de zomer naar die plaatsen toe moeten”, zei de baas binnen het alpineskiën van de Oostenrijkse skibond ÖSV Herbert Mandl. Met hoge kosten en de niet-duurzame vliegreizen tot gevolg.

Er wordt gepleit voor inkrimping van het seizoen. Maar juist het tegenovergestelde gebeurde. In plaats van minder werd het meer. Het Matterhorn-project kwam erbij. Diverse skiërs uitten hun zorgen over de plannen. Was het wel zo verstandig zo veel moeite te doen om skiërs, begeleiding, fans, media, organisatie en helikopters naar 3700 meter te krijgen? Dat de natuur zelf intervenieerde, laat zien dat de onzekerheid zo vroeg in het seizoen steeds groter wordt.

Eigen reisbewegingen beperken

President Johan Eliasch van de internationale skifederatie Fis, die zelf in 2005 nog 160.000 hectare regenwoud in de Amazone kocht om te beschermen tegen ontbossing, houdt dit jaar vast aan ruim veertig wedstrijden voor mannen en vrouwen. Twee keer wordt bovendien naar Amerika gevlogen. In december en nog een keer in maart. Dat leidde weer tot kritiek van de Franse olympisch slalomkampioen Clément Noël. “We moeten onze gewoonten veranderen en in ieder geval onze reisbewegingen beperken om de opwarming van de aarde binnen de perken te houden.”

Vanuit Oostenrijk en Duitsland, twee invloedrijke skinaties, klinkt de oproep tot verandering. Het is niet opportuun meer te wachten op betere condities volgend jaar, aldus ÖSV-president Roswitha Stadlober. Zij gaat bij de Fis een voorstel indienen om vooralsnog alleen junioren later te laten beginnen.

De Duitse skibond gaat verder. “Meer is niet altijd beter”, zei Wolfgang Maier, hoofd van de Duitse skibond DSV tegen Duitse media. Zijn voorstel: een seizoen dat loopt van midden november tot in maart. “Op het moment dat er nog betrouwbare sneeuw ligt. We moeten dat gewoon accepteren.”

Sneeuw van vorige winter inpakken

De wereldbekerwedstrijd vorige week in Sölden is inmiddels geweest, al werd de vrouwenwedstrijd vanwege regen afgelast. De mannen konden nog wel naar beneden. Op goede sneeuw, zegt Maarten Meiners, die in Sölden 46ste werd. “Ze hebben daar gewerkt met snowfarming, als het ware het inpakken van sneeuw van de vorige winter.”

De Oostenrijkse seizoensopener is de laatste twintig jaar vroeg gepland. “Dat is de wedstrijd die laat zien dat het winterseizoen is begonnen”, zegt Meiners. “Dat is van belang voor de reisbranche.” Het vervolg van zijn eigen seizoen lijkt overigens veilig: de eerstvolgende reuzenslalomwedstrijd is pas begin december.

Lees ook:

Klimaatopwarming bedreigt de olympische sneeuwsporten: ‘De situatie is ernstiger dan gedacht’

Klimaatverandering bedreigt de skisporten. Nieuw onderzoek onder skiërs zelf laat zien dat het steeds gevaarlijker wordt om af te dalen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden