ProfielErik ten Hag

Stoïcijns bracht coach Erik ten Hag Ajax teamgeest en karakter bij

Ajax-coach Erik ten Hag tijdens de wedstrijd tegen AZ Alkmaar. Beeld ANP
Ajax-coach Erik ten Hag tijdens de wedstrijd tegen AZ Alkmaar.Beeld ANP

Met de tweede ‘dubbel’ praktisch binnen bouwt Erik ten Hag verder aan zijn erelijst als Ajax-coach. Wat is zijn aandeel in de 35ste landstitel?

Op de persconferentie bleef hij nog keurig in de plooi. Erik ten Hag was ‘blij maar nog niet uitzinnig’. Eerst moest het kampioenschap ‘waardig’ worden binnengesleept. Dat dat puur een formaliteit is, bewees hij tien minuten later. Hangend over de reling van het buitendek van de Johan Cruijff Arena stond Ten Hag ritmisch een menigte supporters te dirigeren. ‘Wij zijn kampioen!’, zongen ze. En: ‘Erik bedankt!’

Weinigen hadden dit voorzien toen hij eind 2017 werd aangesteld in Amsterdam. Er waren de nodige twijfels. Paste hij wel bij Ajax? In de borrelpraatprogramma’s op tv werd regelmatig de draak gestoken met deze wat stijve hark met zijn Tukkers accent. Een man die praat “als een standwerker op de braderie te Middelkoop”, zoals Nico Dijkshoorn destijds schreef.

Het gaat Ten Hag er niet om prijzen te winnen voor charisma of ­retorische gaven. Hij maalt ook niet om wat anderen van hem denken. Hij kwam om te presteren, herhaalt hij steeds. Daar werkt hij onverstoorbaar aan. Zijn staat van dienst is inmiddels vrij indrukwekkend. Na het bereiken van de halve finale van de Champions League en de dubbel in 2019 pakt hij nu opnieuw de beker en de landstitel. Alleen Rinus Michels en Johan Cruijff wonnen eerder als trainer met Ajax twee keer de beker. In de lange historie was er geen enkele Ajax-trainer die in zijn eerste honderd wedstrijden beter presteerde dan Ten Hag met zijn 78 overwinningen.

Scepsis

Waar hij als trainer voorheen ook werkte – of het nou was als assistent bij PSV, als trainer van het tweede in de schaduw van Pep Guardiola bij Bayern München of als hoofdcoach bij FC Utrecht – overal moest hij eerst scepsis overwinnen. Dat lukte altijd, door zichzelf te blijven, een nuchtere Haaksbergenaar met een gezonde dosis koppigheid.

Bij Ajax weet hij de Amsterdamse branie en de romantische hang naar mooi voetbal te paren aan het gegeven dat vooral ook de mouwen moeten worden opstroopt. Met het propvolle speelschema voor dit seizoen wist Ten Hag dat hij zuinig moest zijn op zijn spelers. Hij rouleerde waar het kon, profiterend van een brede selectie, maar bleef logische keuzes maken. Zo voorkwam hij ­gemor van zijn reserves.

Ajax-spelers vieren de tweede goal van Klaassen. Beeld ANP
Ajax-spelers vieren de tweede goal van Klaassen.Beeld ANP

Hij bleef ook stoïcijns toen er ­buiten hem om ineens vanalles fout ging bij Ajax. Quincy Promes werd gearresteerd als verdachte van een steekpartij. Keeper André Onana werd geschorst vanwege een positieve dopingtest. En de duurste aankoop ooit, Sébastien Haller, werd door geblunder op de kantoren niet ingeschreven voor Europees voetbal. Ten Hag moet hebben gekookt vanbinnen. Deze binnenbrandjes hadden gemakkelijk tot een uitslaande brand kunnen leiden, maar over de lippen van Ten Hag kwam geen onvertogen woord. Vuile was blijft binnen.

Nooit viel hij zijn spelers in het openbaar af. Dat vinden de ego’s in zo’n selectie prettig. Op het ongeloofwaardige af beschermt Ten Hag bekritiseerde spelers. Zondag deed hij dat weer met Haller na zijn matige optreden. “Op Ajax is altijd kritiek, op de spits van Ajax nog veel meer, maar zijn statistieken zijn buitengewoon goed”, antwoordde hij.

Vooral Davy Klaassen profiteert van Haller, stelde de coach. De aanvallende middenvelder is een speler naar zijn hart. Niet alleen omdat hij diepgang heeft en vaak belangrijke goals maakt, zoals ook gisteren, maar óók omdat Klaassen heel veel vuil werk opknapt. “Dat zegt wat over zijn mentaliteit.”

Gif

Dat soort woorden gebruikte Ten Hag dit seizoen te pas en te onpas. Hij hamerde op teamgeest, karakter en discipline. Het zijn waarden die bij Ajax in het verleden nog weleens ondergeschikt waren aan techniek en tactiek. Ten Hag zette ze voorop. Om die reden keerden ook Alvarez en Martinez vast terug in het elftal. Het gif van de Latijns-Amerikanen zorgde ervoor dat Ajax na de winter niet meer door een ondergrens zakte.

Mentaliteit is ook gewoon hard werken, ook op trainingen. Opvallend is de fitheid van Ajax nu nog, na een pittig seizoen. Dat bleek ook gisteren tegen AZ. Terwijl de Alkmaarse ploeg in de tweede helft vermoeid raakte, kon een fris Ajax nog even een tandje bijschakelen.

Leidde dit alles tot een groots Ajax? Nee. Zeker Europees liet het kansen liggen, eerst tegen een tobbend Liverpool en het allerminst onverslaanbare Atalanta. In de Europa League liet Ajax zich naïef aftroeven door het middelmatige AS Roma. Maar in de eredivisie was het allemaal goed genoeg. De weerstand was te vaak pover. Mede door een reeks van 24 duels zonder nederlaag bouwde Ajax na de winterstop de voorsprong van één punt op PSV uit naar een riante marge. Waar de concurrentie faalde, bleef Ajax stabiel.

De club is daardoor weer verzekerd van de miljoenen van de Champions League in het komende seizoen. Is Ten Hag daar nog bij? Zijn contract loopt nog tot 2022 door. Zijn prestaties vallen ook interna­tionaal op. In Duitsland duikt zijn naam regelmatig op, vorige week nog als een potentiële kandidaat bij Eintracht Frankfurt. Ten Hag zei in januari in VI dat er natuurlijk altijd ‘een mooi project’ op zijn pad kan komen. “Dan heb ik het sowieso over de uitdagingen, niet over het geld. Het gaat om de filosofie, de strategie en de mensen.”

Lees ook:

Ajax is officieus kampioen na zege op AZ: 2-0

De 35ste landstitel kan Ajax niet meer ontgaan na de 2-0 overwinning in de topper tegen AZ. Davy Klaassen scoorde twee keer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden