VoetbalMentale problemen

Sportpsycholoog: ‘Coaches creëren angstcultuur voor voetballers’

Gregory van der Wiel, in het shirt van RKC: 'Ik ging van een gestructureerd leven van elke dag trainen en wekelijks een wedstrijd spelen naar een leven zonder doel of routine'.Beeld ANP

Oud-international Gregory van der Wiel (32) schreef een open brief, waarin hij vertelt over zijn paniekaanvallen.

Het is een zeldzame openhartigheid voor een profvoetballer. Gregory van der Wiel, voormalig speler van onder andere Ajax, Paris Saint-Germain en het Nederlands elftal, liet gisteren in een open brief weten dat hij al ruim een jaar kampt met paniekaanvallen en angstgevoelens.

Van der Wiel schrijft dat zijn mentale stoornissen het gevolg zijn van het jarenlang opkroppen en negeren van emoties, zoals frustratie, woede, teleurstelling en verdriet. “Als voetballer heb ik altijd de druk van het ‘moeten presteren’ gevoeld, ongeacht hoe ik me voelde”, meldt hij op zijn website. “Ik stopte het weg en ging gewoon verder met mijn leven en carrière. Het is altijd makkelijk om tegen jezelf te zeggen: ‘het maakt me niet uit’. En dat is wat ik deed.”

De laatste jaren van zijn carrière waren niet makkelijk, vervolgt de 46-voudig international. In Parijs, waar Van der Wiel tussen 2012 en 2016 voetbalde voor Paris Saint-Germain, was hij niet altijd even gelukkig, bekent hij. Daarna volgde een moeilijk jaar in Istanbul (bij Fenerbahçe) en een kortstondig verblijf bij het Italiaanse Cagliari, waarna Van der Wiel zijn geluk gevonden dacht te hebben bij FC Toronto in Canada. “Ik had een geweldig jaar in Toronto”, kijkt Van der Wiel terug. “Ik hield van het team, de mensen en de stad. Ik zag mezelf daar nog zo vijf, zes jaar wonen en voetballen. Toen, uit het niets, moest ik vertrekken vanwege een discussie met de coach, die ik erg graag mocht. Dit deed veel pijn, en dat doet het eigenlijk nog steeds.”

Leven zonder doel of routine

Van der Wiel, die in 2010 nog de WK-finale speelde met het Nederlands elftal, besloot vorig jaar te verhuizen naar Los Angeles, waar hij tevergeefs probeerde een nieuwe club te vinden. Dat brak hem op. “Elke dag opstaan zonder te weten wat je moet doen, was echt verschrikkelijk”, schetst hij. “Ik ging van een gestructureerd leven van elke dag trainen en wekelijks een wedstrijd spelen naar een leven zonder doel of routine. Zes maanden later begonnen mijn paniekaanvallen.”

Van der Wiel, die sinds afgelopen zomer aan een comeback werkt bij RKC Waalwijk (waar hij tevens begeleid wordt), is niet de enige (oud-)voetballer die met psychische stoornissen te maken heeft. Ook Ricardo Kishna (ADO Den Haag), die de laatste jaren veel geblesseerd was, had last van paniekaanvallen, zo vertelde hij onlangs in het programma ‘Andy Niet te Vermeijde’. Datzelfde geldt voor oud-voetballer René van der Gijp.

Het coronavirus, dat gepaard gaat met onzekerheid over contracten en sociaal isolement van topsporters, zorgt bovendien voor een forse toename van psychische problemen bij voetballers. Uit onderzoek van de internationale spelersvakbond Fifpro bleek in april dat het percentage voetballers dat kampt met depressieve gedachten en angstgevoelens na de pandemie is verdubbeld (naar 22 procent).

“Paniekaanvallen en angstgevoelens onder voetballers komen niet minder vaak voor dan onder de ‘gewone’ bevolking”, denkt sportpsycholoog Rico Schuijers. “Voetballers zijn niet per se andere mensen of zo. Het probleem is alleen dat er in de voetballerij nog steeds een taboe rust op het uitspreken van dit soort gevoelens. Ik denk dat het ermee te maken heeft hoe trainers naar voetballers kijken. Het dogma is toch nog steeds: eenmaal zwak in de kop, altijd zwak in de kop. Daarmee creëer je een angstcultuur voor voetballers.”

Maradona met psychische klachten in ziekenhuis

Diego Maradona moet zeker drie dagen in het ziekenhuis blijven ter observatie. Het Argentijnse voetbalicoon heeft volgens zijn persoonlijke dokter “psychische klachten”. Maradona, die afgelopen vrijdag zijn 60e verjaardag vierde, werd maandag opgenomen in een kliniek in La Plata.

“Psychisch gaat het niet goed met hem en dat heeft weerslag op zijn fysieke toestand”, vertelde dokter Leopoldo Luque aan de vele journalisten die zich voor het ziekenhuis hadden verzameld. “Het was een emotionele en gecompliceerde week voor hem, met veel druk. Zijn humeur leed daar onder. Hij is niet zo fit als ik zou willen. Hij heeft hulp nodig, dit is de tijd om hem te helpen. Diego is iemand die soms geweldig is en soms niet zo. Het zou 10.000 keer beter met hem kunnen gaan. Het is ook heel moeilijk om Maradona te zijn. Het helpt hem door hem hierheen te brengen.”

Volgens de dokter voelt de voormalige superster van onder meer Napoli, FC Barcelona en Boca Juniors zich al een tijdje niet lekker. “We houden hem hier zeker drie dagen onder observatie.”

Vanuit de hele voetbalwereld stroomden vorige week de felicitaties binnen bij Maradona, die zich op zijn 60e verjaardag even liet zien op het veld bij Gimnasia y Esgrima, de club uit La Plata waarbij hij als trainer werkt. ‘Pluisje’ maakte een broze en verwarde indruk. Hij moest door begeleiders van de club het veld op worden geholpen. Hij kreeg onder meer een grote taart en een ingelijst shirt van Gimnasia y Esgrima met daarop ‘DM60', zijn initialen en leeftijd. De ploeg van Maradona won op zijn verjaardag met 3-0, maar de jarige ging al tijdens de wedstrijd naar huis.

Lees ook:

Een paar pieken, veel dalen; dat is het leven van een topsporter

In de rubriek ‘Sportief Elftal’ buigen twee deskundigen uit een panel van elf zich over een actueel sportief vraagstuk. In deze aflevering: een zware blessure, het klassieke zwarte gat of de dip na een groot evenement: depressie komt veel voor onder topsporters.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden