Veilig sporten

Sportkoepel over turnschandaal: Onderzoek duurt veel te lang

NOC-NSF-voorzitter Anneke van Zanen-Nieberg en algemeen directeur Gerard Dielessen.Beeld ANP

Sportkoepel NOC-NSF wil dat verenigingen en bonden meer prioriteit geven aan fysiek én mentaal veilige sporten. Maar het aantal VOG’s blijft ver achter. 

Het draait ook komende jaar in de sport om ‘integriteit, integriteit, integriteit’, zoals directeur Gerard Dielessen van sportkoepel NOC-NSF donderdagmiddag bleef herhalen. De misstanden in het turnen, de onveiligheid in andere sporten en het stijgend aantal meldingen bij het Centrum voor Veilige Sport Nederland dwingen daartoe. “Maar het is eigenlijk nooit genoeg wat we doen”, zei Dielessen op een persconferentie vanuit Papendal.

Hoezeer veilig sporten en integer handelen van coachen en bestuurders ook topprioriteiten zijn geworden, NOC-NSF stelt zich nog altijd terughoudend op in de turnkwestie. In die sport mag de omstreden coach Vincent Wevers hangend een onderzoek gewoon doortrainen met zijn pupillen. NOC-NSF wilde er donderdag geen oordeel over geven. Zelf trad de koepel in het verleden ook niet handelend op toen er misstanden in het turnen werden vastgesteld; alarmerende rapportages bleven in 2008  en 2015 onder in een lade.

Voorzitter Anneke van Zanen-Nieberg liet donderdag weten dat in het turnen nu eerst in lopende onderzoeken de feiten op tafel moeten komen. “Want ook hier is iemand pas schuldig als dat bewezen is.” Dielessen, fel: “Wij staan voor integere sport. Ik had al voor de zomer contact met de turnbond dat er goede onderzoeken moesten komen. Wij willen er zijn voor de slachtoffers en meewerken aan een andere cultuur. Ook wij vinden dit vreselijk. Het onderzoek van Marjan Olfers is volgend jaar pas af, dat duurt mij ook veel te lang.”

Te veel mensen voelen zich niet veilig

NOC-NSF en VWS investeerden afgelopen jaar extra geld in het nieuwe Centrum voor Veilige Sport Nederland vanwege het grote aantal meldingen. Het ging vorig jaar om  482 dossiers over grensoverschrijdend gedrag, fysiek en/of mentaal, met 536 slachtoffers. Meest genoemde sporten: voetbal, turnen, hockey en zwemmen. Van Zanen: “Je krijgt wel het beeld dat er nog een wereld te winnen is. Te veel mensen voelen zich niet veilig.”

Het schort vooral aan de preventie, bijvoorbeeld een betere (pedagogische) scholing van trainer-coaches. “In de opleiding van trainers zou er meer aandacht voor moeten zijn. Paul van Ass van beroepsorganisatie NLCoach vindt dat er nagedacht moet worden over een keurmerk voor zijn vakgenoten. Dat zijn wel ontwikkelingen die wij stimuleren”, zei Van Zanen. “Maar kunnen wij garanderen dat bij al die 24.000 verenigingen mensen altijd veilig zijn? Helaas niet. Wij roepen verenigingen wel op er mee aan de slag te gaan.”

Hoog op de agenda staat het thema bij veel sportverenigingen nog niet, zo blijkt uit cijfers over de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Nog geen dertig procent van de verenigingen vraagt die aan (nieuwe) trainers of begeleiders, tot onvrede van NOC-NSF. Met de VOG kan worden nagegaan of de aanvrager een strafblad heeft dat  de functie in de weg staat. De sportkoepel heeft aan gemeenten gevraagd om de VOG-regeling te koppelen aan subsidievoorwaarden. Ook overweegt NOC-NSF om zo'n regeling op te nemen in de kwaliteitseisen voor aangesloten sportbonden. “Maar wij kunnen een VOG niet afdwingen, helaas”, zei Dielessen.

 Teruglopende ledenaantallen

Veel sportverenigingen zijn nu vooral bezig met overleven. Competities en trainingen voor heel veel breedtesporters liggen stil. Veel clubs en bonden maken zich zorgen over teruglopende ledenaantallen als dit nog lang aanhoudt. NOC-NSF gaat hierover de komende weken in Den Haag ambtelijk en politiek in gesprek met het ministerie van VWS.

De inzet daarbij is een herstart van enkele topcompetities zoals hockey en basketbal half december, onder de voorwaarde dat er coronatestprotocollen komen zoals die nu ook in het betaald voetbal gelden. Verder wil NOC-NSF dat amateursporters vanaf januari weer bij de eigen club met elkaar moeten kunnen trainen en spelen, zonder beperking in groepsgrootte. “We willen de sport weer aan de praat krijgen”, zei Dielessen. NOC-NSF beraamt de schade van de coronacrisis en het uitstel van de Olympische Spelen voor de eigen organisatie op zo’n 5 tot 6 miljoen euro. Dat bedrag is opgevangen met bezuinigingen. Volgend jaar zal een minimale bestuurlijke delegatie aanwezig zijn op de Spelen van Tokio.

Lees ook: 

Het lijkt alsof voetbal de enige sport is die er tijdens de pandemie toe doet

Groot was de verontwaardiging bij veel topsporters half oktober toen alle competities moesten worden stopgezet, behalve het voetbal. ‘Nu bepaalt het bondsbureau wie er kampioen wordt.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden