AnalyseMaurits Hendriks

Smetjes mogen Hendriks’ verdiensten voor sport niet overschaduwen

Maurits Hendriks. Beeld ANP
Maurits Hendriks.Beeld ANP

Maurits Hendriks (60) stopt na de Winterspelen in 2022 als hoogste technische baas in de Nederlandse sport. Wat is straks zijn erfenis en wie volgt hem op? 

Een storm van kritiek viel hem ten deel, tijdens en na de Zomerspelen in 2016 in Rio de Janeiro. Maurits Hendriks had besloten dat de sporters die geen medailles hadden behaald, zo snel mogelijk naar huis moesten. Het begrip ‘losersvlucht’ was geboren. De sporters voelden zich afgedankt. Tijdens dezelfde Spelen stuurde Hendriks turner Yuri van Gelder naar huis na een nachtje stappen. De opstelling van de technisch directeur werd als hardvochtig en onbuigzaam gezien.

Hij erkende later dat hij daar niet alles goed had gedaan. Met de aanstelling van Pieter van den Hoogenband als chef de mission voor Tokio was al duidelijk dat er een wat andere wind rond de olympische ploeg ging waaien. Van den Hoogenband staat dichter bij de sporters van nu en losersvluchten passen daar niet in, liet de oud-zwemmer al snel weten.

Topsportklimaat

De akkefietjes in Rio zijn smetjes op Hendriks’ blazoen, maar mogen bij zijn nu aangekondigde vertrek zijn verdiensten voor de sport niet volledig overschaduwen. In 2008 werd de oud-hockeybondscoach aangesteld als hoogste technische man bij sportkoepel NOC-NSF, als opvolger van Charles van Commenée. Hendriks zette nadrukkelijk in op innovatie en het verder ontwikkelen van een topsportklimaat. 

Hij had de hand in de benoeming van nieuwe en vooruitstrevende coaches en zorgde dat de veelbelovende takken de beste faciliteiten en ruime budgetten kregen. Zo stond hij in de rug van coach Jeroen Otter aan de basis van de opbouw van de shorttrackselectie. Hetzelfde deed hij met de KNWU en bondscoach Hugo Haak bij het baanwielrennen. Intussen bouwde hij met algemeen directeur Gerard Dielessen van NOC-NSF, die ook gaat vertrekken, nationaal sportcentrum Papendal uit tot een topsportcampus, nu een voorbeeld voor veel andere landen.

Mede daardoor waren de Spelen onder Hendriks meestal een succes. Op de Winterspelen van Vancouver, Sotsji en Pyeongchang werden samen 52 medailles (twintig keer goud) behaald, voor de Zomerspelen van Londen en Rio waren dat er 39 (veertien keer goud). Presteren, daar ging het Hendriks primair om. In dat streven sloeg hij door in Rio. Uiteindelijk zijn sporters ook mensen die willen genieten van hun aanwezigheid op de Spelen, als beloning – ook als ze klaar zijn en geen medaille hebben geoogst. Hendriks heeft dat destijds onvoldoende aangevoeld.

Niet te lang blijven zitten

Zelf heeft hij nu ook aangevoeld dat aan zo’n verantwoordelijke functie in de topsport een houdbaarheidsdatum zit. Ook een vernieuwer zelf moet niet te lang op het pluche blijven. Bovendien leverde de gang van zaken in het turnen, nu veel misstanden naar boven zijn gekomen, ook NOC-NSF de nodige kritiek op, omdat het te veel signalen in het verleden zou hebben genegeerd. Hendriks zegt zijn beslissing al bijna een jaar geleden te hebben genomen. Hij maakt het nu bekend, omdat het tussen Tokio deze zomer en Peking een half jaar later niet om hem of zijn functie moet draaien, maar om de sport.

“Er is veel opgebouwd en Nederland staat er goed voor. Dat wil ik goed kunnen overdragen”, zei hij zondag. Zijn afwegingen noemde hij ‘een lastig proces’. “Als ik steeds zeg dat het om ontwikkeling gaat en ik blijf zelf wel op mijn positie zitten, dan moet ik mezelf eens goed in de spiegel aankijken. Als ik dat van anderen vraag, dan moet ik zelf die stoel ook op een gegeven moment vrijmaken.”

Voor zijn opvolging lijkt Jeroen Bijl een serieuze kandidaat. De voormalig volleyballer is nu technisch directeur bij de hockeybond en werkte in het verleden bij NOC-NSF. Hij assisteerde de chef de mission en had zelf die functie in 2018 in Pyeongchang. Jacco Verhaeren is een andere optie. Hij was zeer succesvol en innovatief als zwemcoach en werkt nu tijdelijk bij de Duitse zwembond. Dat hij ook een managersrol aankan, bewees hij in Australië. Het voordeel is dat Verhaeren goed zou kunnen samenwerken met Van den Hoogenband. Het nadeel is meteen dat die twee erg goed bevriend zijn.

Lees ook:

NOC-NSF: In de topsport bereiken we de grens van wat we kunnen

Op langere termijn moet serieus gekeken worden naar hoe de topsport in Nederland moet worden gefinancierd.

Instituut dat misbruik in het turnen onderzoekt kan de stroom klachten amper aan

Doordat er steeds meer klachten komen van grensoverschrijdend gedrag, kan het Instituut Sportrechtspraak (ISR) de stroom klachten niet meer aan. Er komt extra personeel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden