BuitenspelSjaak Swart

Sjaak Swart mag niet meer naar Ajax. ‘Zodra corona achter de rug is, gaat deze bank linea recta naar het grofvuil’

Sjaak Swart blijft fit op het veld van Zeeburgia, samen met vrienden als Simon Tahamata, Guus Hiddink en Freek de Jonge. Beeld Patrick Post
Sjaak Swart blijft fit op het veld van Zeeburgia, samen met vrienden als Simon Tahamata, Guus Hiddink en Freek de Jonge.Beeld Patrick Post

Door corona zijn veel competities stilgevallen. Of is het publiek niet welkom. In deze serie vertellen meer of minder bekende Nederlanders wat dat voor hen betekent. Deze keer Ajax-icoon Sjaak Swart.

Sinds hij in 1956 als 18-jarig talent voor de eerste maal het witte shirt met de rode baan over zijn hoofd trok, valt het leven van Sjaak Swart te herleiden tot dat ene woord. Ajax. Zijn liefde voor de Amsterdamse voetbalclub is nooit meer bekoeld. Maar in tijden van corona moet hij deze relatie op afstand onderhouden. En dat valt hem niet licht.

Als een koning zonder koninkrijk, zo voelt Mister Ajax zich. Sinds de uitbraak van de tweede coronagolf blijft de Tafel van Sjaak in de Champions Lounge van de Johan Cruijff Arena leeg. Het is de vaste plek waar hij, omringd door vrienden, tot voor kort iedere twee weken de thuiswedstrijden van de Amsterdammers van vaak ongezouten commentaar voorzag. “Ajax-Vitesse is de laatste wedstrijd die ik bezocht heb.” Dat was in september.

De 82-jarige Swart mist het spelletje. Maar als corona hem iets geleerd heeft, is het wel dat duels van Ajax eigenlijk veel meer zijn dan die negentig minuten dat de bal rolt. “Het voetbal is voor mij een middel om onder gelijkgezinden te zijn. Kopje koffie drinken met deze en gene vooraf, wedstrijdje bekijken, na afloop een praatje maken met de spelers, dat is zó leuk. En nu mag je dus helemaal niks meer. Je mag zelfs niet naar de training van het eerste elftal kijken. Dat mis ik echt. Tot voor kort ging ik ook iedere zaterdag naar de jeugd van Ajax kijken op sportpark De Toekomst. Je had daar de wedstrijdjes voor het uitzoeken. Ajax onder-11, onder-13, noem het maar. Langs de lijn staan, lekker ouwehoeren, zalig. Na zo’n dag ging ik heerlijk voldaan naar huis. Blijer kon je me haast niet maken. Maar ook dat ligt dus stil.”

Nog steeds 76 kilogram op de weegschaal

Ook zijn werkzaamheden voor spelersmakelaarskantoor Players United liggen stil. Desondanks waakt de man die tussen 1956 en 1973 goed was voor 601 duels voor Ajax en begin jaren 70 driemaal de Europa Cup 1 boven zijn hoofd hield voor lethargie. Hij houdt zo goed en kwaad vast aan het stramien dat hem fit houdt.

Iedere dag begint hij met twintig minuten rek- en strekoefeningen. ’s Ochtends en ’s avonds controleert hij of de weegschaal nog steeds 76 kilogram aangeeft, het gewicht dat hij had toen hij zijn loopbaan beëindigde. Tweemaal in de week ligt hij bij de fysiotherapeut op de bank om zich te laten masseren. Roken en drinken? Nee, bedankt. “Nou ja, heel soms een wodkaatje jus of een baco’tje. Maar alleen als ik gezellig met vrienden zit.”

Swart heeft geen pandemie nodig om te weten waartoe gedisciplineerd leven dient. “Van het gouden Ajax zijn er inmiddels al acht jongens overleden. Inbrekers, moordenaars, ja, die worden allemaal 100 jaar oud. Ik ben inmiddels op een leeftijd aanbeland dat ik denk: hoe lang heb ik nog? Ik hoop dat me nog lange tijd gegund is.”

Zo eenzaam als tijdens het kluizenaarsbestaan van de eerste coronagolf voelt hij zich nu niet. “Toen leefde ik uitsluitend in en om mijn huis. Stond ik bij mij achter met een bal tegen een blinde muur te schieten. Paar honderd keer met links, paar honderd keer met rechts, net als vroeger. Er is daar ook een trap van zeven treden die leidt naar een sloot. Liep ik rustig naar beneden en vervolgens zo snel mogelijk naar boven. Elke dag tien keer. Ik was maar met één ding bezig. Wat kon ik doen om fit te blijven?”

Hogeschoolvoetbal

In de tweede golf is hij wekelijks weer te vinden op de velden van de Amsterdamse voetbalclub Zeeburgia. Op maandag en donderdag doet hij al sinds heugenis twee uur lang een rondo, met vrienden als Simon Tahamata, Guus Hiddink en cabaretier Freek de Jonge. Dat is meer dan zomaar een bal in een kring naar elkaar overspelen, klinkt het waarschuwend. “Het is een beetje hogeschoolvoetbal.”

“Freek kon er in het begin niet zo heel erg veel van. Die heeft in de loop van tijd best wat van ons geleerd. Frank Lammers, die acteur, doet ook wel eens mee. Da’s een PSV-supporter, en toch is hij welkom. Of wij Amsterdammers hem als Brabander wel eens lekker de bal door de benen spelen? Wat dacht u dan? Hij is goed bezig, maar af en toe krijgt-ie hem, hoor.”

Voor het overige rest Swart weinig meer dan thuis geduldig te wachten op betere tijden. “Ik lig op de bank en zie alleen nog maar voetbal op televisie. Dat verveelt op een gegeven moment behoorlijk, kan ik verzekeren. Ik prijs de dag dat ik van de tweezitter af kan komen en weer naar het stadion mag. Zal ik eens wat zeggen? Zodra dat corona achter de rug is, gaat deze bank linea recta naar het grofvuil. Dat ding doet me te veel denken aan de coronacrisis.”

Correctie 07-12: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Sjaak Swart 463 wedstrijd voor Ajax speelde. Dat waren echter alleen het aantal competitiewedstrijden. In totaal speelde hij 603 officiële wedstrijden (inclusief 61 bekerwedstrijden, 54 Europacup-wedstrijden, en nog 25 wedstrijden voor o.a. Wereldbeker, Supercup en de Intertotocompetie).

Lees ook: Lees ook eerdere delen in deze serie:

Ic-arts Diederik Gommers mist de zondag op het hockeyveld: ‘Ik ben bloedfanatiek’

Door corona zijn veel sportcompetities stilgevallen. In deze serie vertellen meer of minder bekende Nederlanders wat dat voor hen betekent. Deze keer Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care.

Volleybaltalent Elles Dambrink (17) vreest stilstand door de coronacrisis: ‘Je leert het meeste van wedstrijden’

Volleybaltalent Elles Dambrink mag nu niet meetrainen met haar team.

Leven zonder e-hockey: ‘Stijvere spieren en gewrichten, minder conditie’

Mariëlle Peeters van GB Bulls over de gevolgen van niet kunnen sporten.

Met het stilvallen van de sportcompetities valt ook dat ene uitje tegen de eenzaamheid weg

Het verhaal van Gerard van Vliet, vrijwilliger bij voetbalclub Geinoord in Nieuwegein.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden