InterviewCeline van Duijn

Schoonspringster Celine van Duijn: Mijn grootste angst is de weg kwijt te raken in de lucht

Celine van Duijn in actie op het laatste WK in 2019 in Gwangju (Zuid-Korea), waar ze haar olympische ticket veiligstelde. Beeld Reuters
Celine van Duijn in actie op het laatste WK in 2019 in Gwangju (Zuid-Korea), waar ze haar olympische ticket veiligstelde.Beeld Reuters

Schoonspringster Celine van Duijn duikt van 10 meter hoogte het zwembad in. Dat vergt het uiterste van haar lichaam en geest. ‘De kick en de adrenaline zijn onbeschrijflijk.’

“Iedereen denkt dat wij geen angst kennen”, zegt schoonspringster Celine van Duijn. Zij duikt zwembaden in vanaf de zogeheten toren, op 10 meter hoogte. Eén klein foutje kan grote gevolgen hebben. Bij een verkeerde landing kan het water als beton voelen. “Maar die angst is er juist wel. Die is elke dag aanwezig. Die is ook nodig om daarboven met de juiste alertheid en scherpte te staan.”

Komende week zijn de Europese kampioenschappen. Van Duijn won de titel in 2018, maar legt zichzelf nu geen verwachtingen op. Een pijnlijke schouder belemmert haar voorbereiding. Fysiek ongemak is een prijs die bij haar sport hoort.

“Ik ben niet zozeer bang om plat te vallen. Mijn grootste angst is de weg kwijt te raken in de lucht, om de controle over de sprong te verliezen. Het is een mentaal spelletje. Weet je nog wanneer je welke draai moet inzetten? Wanneer je moet strekken? Soms bekruipt die twijfel me weleens. Omdat ik de sprongen zo vaak heb gedaan, weet mijn lichaam wat het moet doen. Het is dus de kunst om te vertrouwen op jezelf.”

Een late beginner

Van Duijn (28) is net terug uit Tokio, waar ze voor het eerst in vijftien maanden weer aan een wedstrijd heeft kunnen meedoen. Corona was lang een spelbreker. Haar rentree ging niet zoals gehoopt. Samen met Inge Jansen slaagde ze er niet in een olympisch ticket te bemachtigen voor het synchroonspringen op de driemeterplank. “We hebben een klein foutje gemaakt en in het schoonspringen kun je je dat eigenlijk niet permitteren.”

Een individueel startbewijs op de ­toren had ze al. Noodgedwongen koos ze in 2015 voor dat platform, inmiddels houdt ze van de uitdaging die het spectaculairste onderdeel van het schoonspringen biedt. Op de driemeterplank miste ze destijds de meeste internationale toernooien, omdat twee andere Nederlandse vrouwen beter waren.

Van Duijn was een late beginner in het zwembad, na een jeugd in de turnzaal. Haar coach stelde voor de toren te proberen, waaraan niemand anders zich op dat moment waagde. “Het ging veel beter dan ik had verwacht. Daarvoor kreeg ik altijd een oorontsteking als ik van 10 meter hoogte sprong. Ook liep mijn trommelvlies gevaar te scheuren. Maar tot mijn verbazing had ik die klachten niet als ik naar beneden dook. Daarbij bleek ik het mentaal en lichamelijk aan te kunnen.”

60 kilometer per uur

Een voorbeeld uit haar dagelijkse praktijk: de handstandsprong. Ze loopt naar het puntje van de toren. Zet haar handen neer en zwiept haar benen in de lucht, balancerend op het randje. Die stand moet ze drie seconden vasthouden, zodat de jury kan zien dat ze stevig staat. Dan buigt ze haar armen een beetje en duwt zich van het beton af. Een dubbele salto met anderhalve schroef volgt. Vlak voor het water vouwt ze haar handen bij elkaar om een mooie landing te maken. De sprong duurt anderhalve seconde.

“De gemiddelde snelheid waarmee ik val, is 60 kilometer per uur. De klappen die daar het gevolg van zijn, vang ik op met mijn polsen, ellebogen en schouders. Soms met mijn nek.”

Behalve een gespierd lijf is een sterke geest een vereiste. Zelf spreekt Van Duijn van 200 procent concentratie. Tijdens een wedstrijd leeft zij van moment naar moment, van detail naar detail. Dan denkt ze niet aan de consequenties, en daarmee doelt ze vooral op eventuele sportieve gevolgen. “In het verleden wilde ik tijdens een wedstrijd betere sprongen maken dan tijdens de training. Dat gaat niet. Ik sprong daardoor juist slechter, omdat ik het extra goed wilde doen. Sinds dat kwartje een aantal jaar geleden is gevallen en ik hetzelfde als tijdens de oefensessies probeer te doen, niets meer en niets minder, spring ik stabiel. Dat is mijn kracht nu.”

Ze kan omgaan met druk. Al vanaf haar jongste jaren droomt ze van de Olympische Spelen. Aanvankelijk als turnster. Ze won als meisje zelfs een titel op de Nederlandse kampioenschappen, maar moest op 16-jarige leeftijd gedwongen stoppen vanwege blessures. “De turnwereld is heel hard, maar de schoonspringwereld net zo goed. Ook in het zwembad heb ik een Oostblokcoach gehad die het uiterste van mijn lichaam vroeg. Is dat dan zo slecht? We willen toch aan topsport doen? Natuurlijk gaat fysiek geweld te ver en bepaald mentaal geweld ook. Maar topsport is een hard leven. In het schoonspringen is er ook een periode geweest waarin waarschijnlijk niet alles helemaal correct verliep. Dat brengt je wel naar de top.”

‘De kick en adrenaline zijn onbeschrijflijk’

Gratis is de weg naar succes niet. Al jaren heeft Van Duijn last van haar schouders. “Dat komt door de 10 meter en de impact op je lichaam.” De laatste paar maanden is de pijn in haar rechterschouder verhevigd, zelfs zo erg dat ze veel minder kan trainen. Dat is frustrerend in deze cruciale fase van haar carrière. Meer dan ooit zal ze in dat mentale spelletje, zoals zij het noemt, moeten vertrouwen op haar eigen kunnen. “Mijn coach wijst me daarop. Kijk naar je wedstrijdervaring, zegt hij dan. Dat wil ik nog weleens vergeten.”

Ook helpt de liefde voor haar sport. “Wat ik zo mooi vind aan de toren, is dat je eigenlijk met je lichaam het onmogelijke mogelijk maakt. Wat je vraagt van je lichaam is zo bijzonder. De kick en de adrenaline zijn onbeschrijflijk.”

Lees ook:

In Tokio wordt het coronaprotocol getest: altijd op de kamer blijven, behalve als je een wedstrijd hebt

Er is veel twijfel of de Olympische Spelen wel door kunnen gaan vanwege de coronapandemie. Maar Celine van Duijn, die deelneemt aan een testevement, is positief: ‘Het gaat om veiligheid. En het is veilig.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden