InterviewRoxane Knetemann

Roxane Knetemann, gezicht van de Tourzomer: ‘Bij mannen is het soms haantje op haantje op haantje’

Roxane Kneteman, in haar achtertuin in Terwispel.  Beeld Olaf Kraak
Roxane Kneteman, in haar achtertuin in Terwispel.Beeld Olaf Kraak

Roxane Knetemann is een van de gezichten van de sportzomer op tv. Ze volgt voor de NOS en Sporza de Tour de France en verzorgt co-commentaar bij de Tour de France Femmes. Een gesprek over Johan Derksen, seksisme en de kansen van vrouwen in de mannenwereld van het wielrennen.

Kick Hommes

Er waren tijden dat Roxane Knetemann zich niet meer voorstelde met haar achternaam. Hoi, ik ben Roxane. En dan verder niets. Omdat ze niet wilde dat ze werd vergeleken met haar vader, Gerrie, die in 2004 overleed.

Elke koers die ze in haar eigen carrière tussen 2006 en 2019 reed was beladen. Onbewust wilde ze het elke keer beter doen, voor haar vader, een van de bekendste wielrenners in Nederland ooit. Kleine hyena’s in haar hoofd vertelden haar dat, zo benoemt ze het nu, gezeten op een bank in haar rustige achtertuin in het Friese Terwispel. “Fietsen was altijd pijnlijk, omdat hij altijd bij me was.”

Inmiddels is het toch soms weer Roxane Knetemann, als ze iemand begroet. Ze is gestopt met fietsen en is bij de publieke omroep sinds haar debuut in 2019 gegroeid als analist. Haar tweede wielerleven gaat een versnelling hoger deze maand. Ze volgt de twee grootste koersen van dichtbij. Als analist bij het Belgische Sporza en in De Avondetappe van de NOS. Bij de Tour voor vrouwen, die begint op de laatste dag van de Tour voor mannen, geeft ze alle acht dagen commentaar. Met haar schoenen uit in het commentaarhok, lacht ze.

Het vrouwenpeleton met voorop Marianne Vos en ploeggenote Roxane Knetemann dendert over de brug over de fortgracht Fort Vechten binnen. Beeld Jeroen Jumelet
Het vrouwenpeleton met voorop Marianne Vos en ploeggenote Roxane Knetemann dendert over de brug over de fortgracht Fort Vechten binnen.Beeld Jeroen Jumelet

‘Als analist op de mooiste plekken’

Inwendig stuitert ze om wat gaat komen, vertelt ze, terwijl ze rustig op de bank zit en alleen wat aan haar nagels pulkt. “Volgens mij kan je voelen dat je ogen lachen. Dat heb ik nu. Om wat we te zien krijgen, maar ook omdat je als analist op de mooiste plekken komt. Die luxe gun je je als wielrenster nooit. Je gaat naar de geweldigste plekken van de wereld maar je vergeet om je heen te kijken.”

Het voelt fijn, commentaar geven. Het is háár vak. Fietsen was van vader en dochter. Ze omarmt inmiddels het gemak waarmee ze over wielrennen praat, iets wat ze overduidelijk van haar vader heeft, merkt ze zelf als ze oude video’s terugkijkt. En toch kunnen die kleine hyena’s nog altijd meedoen. Dan denkt ze dat ze zich verre van goed genoeg heeft voorbereid. Dat ze live op televisie stilvalt en dat iedereen dan merkt dat ze het niet kan. “Dat is mijn valkuil.”

Tegelijkertijd is bijna geen analist zo ingevoerd als Knetemann, zeker in het vrouwenpeloton. “Ik probeer contacten te hebben binnen de ploegen. In de Ronde van Zwitserland heb ik contact met Lucinda Brand, die toevallig wint, en in de Women’s Tour in Engeland bel ik met Wim, mijn vriend, die daar voor een ploeg is. Verder hou ik fietsapp Strava bij. Shirin van Anrooij trainde veel op zolder, zag ik. Op haar tijdritfiets, nam ik aan. En ze wordt tweede op het NK. Nou, dan weet ik waarom.”

‘Juist als het saai is, probeer ik alles om mensen niet weg te laten zappen’

Het is soms zorgen dat ze niet te veel zegt. “Danny Nelissen, met wie ik commentaar doe, zegt altijd: jij hoeft niet het vrouwenwielrennen te redden. Juist als het saai is, probeer ik alles om mensen niet weg te laten zappen, omdat ik weet dat het niet veel later echt leuk wordt. Maar juist dan is achtergrondinformatie heel leuk om te vertellen.”

Ze vindt het leuk om te ‘shinen’, zegt Knetemann. In de aandacht te staan. Maar juist als ze commentaar geeft vindt ze haar eigen mening niet per se nodig. “Wij zenden de Tour elke dag 2,5 uur uit. De rensters moeten daar een stem krijgen. Ik zeg tegen ze: ‘Jo, dit is je platform’. Wat wil jij vertellen aan ons, dat wij dan weer aan Nederland kunnen vertellen? Mannenwielrennen draait al lang om dikke knaken. Wielrennen bij de vrouwen is nog niet zo lang professioneel. Het vrouwenwielrennen is onwijs aan het groeien, maar vergeet niet waar het vandaan komt. Dat moet het verhaal zijn in de Tour.”

Tijdens de Tour voor mannen praat ze de wedstrijd nog niet aan elkaar. Ze zou het wel graag willen, zegt ze. “Al wil ik de collega’s niet afvallen. Wat zij doen, is echt topsport. Maar laatst zei iemand, een oud-bondscoach, tegen me: vrouwenwielrennen is anders dan mannenwielrennen, dus vrouwen kunnen daar geen commentaar bij geven. Ik ging niet eens in discussie. Hoezo zou dat niet kunnen?”

In de wielersport werken weinig vrouwen. Waarom is dat? Knetemann zegt vooral dat die ontwikkeling tijd nodig heeft. “Dat groeit. Vrouwelijke verzorgers zijn veel meer aanwezig, ook in communicatie zijn meer vrouwen actief. Ploegen zien in dat diversiteit in het management of de staf een toevoeging is. Zo wordt het ook in de media.”

 Roxane Knetemann tijdens de presentatie van de Sportzomer bij de NOS.  Beeld ANP
Roxane Knetemann tijdens de presentatie van de Sportzomer bij de NOS.Beeld ANP

Bekendheid toen ze aanschoof bij VI Vandaag

Dat is alleen nog niet zo. Knetemann: “Ik merk dat ik in mijn werk bij discussies over wielrennen vaak de enige vrouw ben en heel anders over zaken denk. Maar omdat de mannen al zo lang met elkaar werken, menen ze te weten hoe het werkt. Dat is alleen niet altijd zo. Je kan als vrouw zijnde een eigen wending maken, een meerwaarde zijn. Bij mannen is het soms haantje op haantje op haantje, en dan sta je als vrouw opeens vooraan. Op de goede plek.”

Wat ze eigenlijk vooral wil zeggen, is dat er voor vrouwen echt genoeg mogelijk is in een mannenwereld, zoals het wielrennen is. “Bovendien heeft zij ook de mogelijkheid een breed publiek aan te spreken. Ze kreeg in een klap bekendheid bij niet-wielrenfans toen ze aanschoof bij VI Vandaag. Ze zat er ook in de eerste uitzending nadat Johan Derksen bekend had gemaakt dat hij een vrouw met een kaars had gepenetreerd.

Ze schrok van de reacties die zij daarop kreeg. Nu nog steeds. “Vooropgesteld: als er misbruik met jou is gepleegd is het heel erg, te allen tijde. Maar waarom ik daar ging zitten: we moeten als vrouw laten zien dat wij óók in die wereld kunnen zitten. Daar stoor ik me aan, we werden weggezet als kwetsbaar, zwak. Dat voelde ik een beetje. Maar dat zijn ‘wij’ niet.”

‘Vet veel grapjes’ over Marc Overmars

“Wij kunnen ook om die grapjes lachen. Er was een uitzending over de dickpics van Marc Overmars. Hij zou niet weten dat hij die had gestuurd, of zoiets. Daar heb ik met vriendinnen vet veel grapjes over gemaakt. Hij wist het niet. Jaja, haha. Als ik met mannen zit, maak je daar dan toch ook grapjes over?”

Even daarvoor, toen nog niet duidelijk was dat Vandaag Inside door zou gaan, had ze in De Telegraaf gesteld dat het wielrennen pas seksistisch is, een sfeer die ze bij het televisieprogramma ‘totaal niet voelt’. Ze staat nog steeds achter die woorden. “Vrouwen worden in het wielrennen als lustobject gezien. Ook rensters. Als jij in een hotel zit met twee mannenploegen en je hebt een buffet, dan is dat niet relaxed. Een ploeggenootje van mij, superknappe meid, kreeg berichtjes op haar telefoon van twee of drie renners. En je moet bij hetzelfde buffet eten halen. Dat is niet fijn, zeker niet als je 23 bent.”

Het voelt als een onveilige situatie voor de sport, en voor alle vrouwen die eraan deelnemen. Knetemann voelt zich geen pleitbezorger. “Maar ik heb het er weleens met mijn vriend Wim over. Ik denk dat de verandering wel gaande is, zeker nu mannen- en vrouwenteams bij één sponsor zitten. Dan krijgt iedereen een ander beeld. Maar je moet je er bewust van zijn. Er ligt een opvoedende taak. Voor jongens, en voor meisjes. Je moet je bewust zijn dat de wereld zo is. Dat ben ik ook als ik volgende maand commentaar geef.”

Lees ook:

Baas Vlaamse wielerkoersen: ‘Vrouwenwielrennen is voor ons niet rendabel, maar wij zenden uit omdat de knuppel het hoenderhok in moet’

Flanders Classic, de organisatie van de grote Belgische wielerwedstrijden als Gent-Wevelgem en de Ronde van Vlaanderen, loopt met het project ‘Closing the gap’ voorop als het gaat om het gelijkstellen van mannen- en vrouwenwielrennen. Tomas Van Den Spiegel, CEO van Flanders Classics: ‘We gooien de knuppel dat hoenderhok in’.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden