null Beeld
Beeld

ColumnHenk Hoijtink

Regelmatig denk ik: wat zou Cruijff daarvan hebben gevonden?

De dag vergeet je nooit meer, die gaat je verdere leven met je mee. Toen ik het hoorde, vroeg in de middag in het restaurant van het krantengebouw, trok een slapte door mijn benen. Ik schreef dat ongegeneerd op de voorpagina van de volgende dag – ik mocht dat daar schrijven van mijn krant.

Het was woensdag vijf jaar geleden dat Johan Cruijff overleed. Kranten vonden dat ze erbij stil moesten staan. Het Algemeen Dagblad beschreef een ‘erewedstrijd’ van veteranen in de nabij Barcelona gelegen badplaats Sitges, op een veldje waarop Cruijff vroeger met ze meedeed. Andere kranten lieten maar weer eens mensen, bekend en minder bekend, over hem aan het woord. De teneur was uiteraard eender. ‘Johan zal altijd bij ons blijven’, was de kop in het AD. “Johan is altijd om ons heen”, zei Ronald Koeman in De Telegraaf.

Ik zag met een half oog een flard op het Ajax-kanaal, meen ik: Pep Guardiola, verklaard adept, zei dat niemand in de afgelopen vijftig, zestig jaar zoveel invloed op het voetbal heeft gehad als hij. Mooi, respectvol – en waar. Hij zegt het precies goed: geen woord te veel, geen woord overbodig of te gedragen. Hij gaat niet met Cruijff en wat hij vond of wilde aan de haal – natuurlijk doet hij dat niet.

Die teneur van het alleenrecht, Cruijffs octrooi op aanvallend voetbal

Enkele dagen eerder al had Cruijffs voormalige ghostwriter Jaap de Groot bij Op1 gezeten. Gevraagd naar wat Cruijff vond of wilde, somde De Groot op wat hij de vier kernpunten van Cruijff noemde: basistechniek, gevoel voor ruimte en diepgang, doelgerichtheid en handelingssnelheid. Gewichtig, bloedserieus – alsof dit niet is wat elke trainer wenst.

Koeman zei ook zoiets: dat hij zijn visie heeft neergelegd bij Barcelona, dat sindsdien wereldwijd voor aanvallend voetbal staat. Die teneur van het alleenrecht, Cruijffs octrooi op aanvallend voetbal.

“In zekere zin ben ik waarschijnlijk onsterfelijk”, zei Cruijff, en aan dat aformisme werd gretig menige terugblik opgehangen. Hij leeft voort. In Guardiola, in Koeman bij Barcelona, zei De Groot, in Peter Bosz. Ja, die noemde hij ook, de roekeloze aanvalsprediker die deze week bij Bayer Leverkusen werd ontslagen.

Echt? Zou Cruijff, de winnaar, Bosz met zijn kale palmares zo langzamerhand niet hebben voorgehouden dat hij íets toch niet goed doet? En Barcelona, financieel op apegapen door het onzedelijke salaris van Lionel Messi, in hoeverre is dat nou werkelijk Cruijff, die een zak geld nog nooit een doelpunt had zien maken?

Alsof alleen hij mooie voetballers wilde zien

Zodra daar en ook bij Ajax een mooie speler doorbreekt, hoor je dat Cruijff het graag zo had gezien. Ook weer alsof alleen hij mooie voetballers wilde zien. Maar kijk hoe Ajax met noodzakelijke aankopen is gevormd tot een evenwichtig, bewapend team en vergelijk dat met de jaren van de revolutie van Cruijff, die Ajax uit zijn naam zonder noodzakelijke aankopen en onbewapend in Europa een ongelijke strijd liet voeren.

Op zijn sterfdag kijk ik tijdens Turkije-Nederland toch weer verwonderd naar Memphis Depay, de egocentrische gelukszoeker, en naar Frenkie de Jong, de middenvelder van al die tikjes links en rechts – 0-0 of 2-0, 3-0 achter, aan hem zie je het niet. Wat zou Cruijff daarvan hebben gevonden, denk ik dan – en niet alleen dan.

In een lacherige sfeer wordt er in de NOS-studio niets wezenlijks, vind ik dan, over gezegd. Als Johan altijd bij ons zal blijven, als hij altijd om ons heen is, als hij voortleeft, zou dat anders moeten zijn, toch?

Ik koester de beelden van de voetballer en boven alles zijn les tot het einde om het samen te doen. Het is genoeg voor het verdere leven, meer dan genoeg.

Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden