Veldrijden

Razendsnel gaat Europees kampioen Fem van Empel van sporter naar topsporter

Fem van Empel klautert omhoog langs de Citadel van Namen. Beeld AFP
Fem van Empel klautert omhoog langs de Citadel van Namen.Beeld AFP

Fem van Empel werd in Namen Europees kampioen veldrijden. Drie jaar geleden was ze nog vooral voetbalster. Nu wordt ze gezien als het grote toptalent.

Kick Hommes

Twee ronden is het EK veldrijden bezig als Fem van Empel besluit om tegen het verkeer in te lopen. Met haar fiets op haar schouder rent ze terug naar de ingang van de materiaalpost. De voorband voelt niet helemaal hard meer, en ze kan nog net wisselen. Haar gezicht valt niet uit de plooi, ook al valt ze van de leidende positie terug naar een plek in de middenmoot. Ze weet dat als ze geen fouten maakt, ze nog kan winnen.

En dat gebeurt. Vier ronden later viert ze op de grote esplanade van de Citadel van Namen haar feestje met het publiek op de laatste rechte lijn. Ze is Europees kampioen, ruim voor Ceylin del Carmen Alvarado en de Hongaarse Blanka Vas.

Van Empel was vooraf al de grote favoriet in Namen, waar het EK werd gereden op een van de meest aansprekende veldritparcoursen van het jaar, befaamd om de steile kasseistroken en de lange schuine graskant. Ze won dit jaar zeven van de laatste acht races. Ze is het grote talent in een sport waarin jonge renners snel bovendrijven. De sport is explosief, de wedstrijd duurt niet al te lang en iemand met genoeg durf komt snel aan de top.

Magere afspiegeling

Tegelijkertijd is het veldrijden ook dit jaar maar een magere afspiegeling van het vrouwenwielrennen. Het evenemententerrein in Namen was te groot voor de hoeveelheid toeschouwers, en bij de profs stonden slechts 22 vrouwen aan de start. Marianne Vos was er als wereldkampioen wel, dit in tegenstelling tot de grote namen bij de mannen, maar zij werd op drie minuten slechts negende. Twee grote concurrenten voor Van Empel, Puck Pieterse en Shirin van Anrooij, reden zondag nog bij de beloften mee (waar Van Empel koos voor de elitecategorie).

Het deed aan de wedstrijd van Van Empel niets af. Haar extra pitstop zorgde voor nog wat zelfgecreëerde spanning, want ze was veruit de beste, ook al kwam nummer twee Alvarado op de echt technische stukken regelmatig dichterbij. Bergop was Van Empel alleen niet bij te houden.

Na afloop kon ze in haar eerste kampioenstrui bij de elite zwaaien naar de fans, zij het op een grotendeels verlaten esplanade. Twintig jaar oud is ze pas, maar haar carrière gaat razendsnel. Nog maar drie jaar geleden was ze een veelscorende aanvalster bij voetbalclub RKSV Nuenen. In de winterstop hield ze op de mountainbike haar conditie op peil.

Toch was voetbal niet alles. Al op jonge leeftijd fietste ze al wel. Onder meer bij WV Schijndel, waar ze weleens in een te groot zittend shirt meeging met een oudere lichting. Jeugdbegeleider Angelo van Melis zag haar de laatste jaren af en toe, als het in haar schema paste. “Ze is heel gedisciplineerd, heel talentvol. Geef haar een tennisracket: ze slaat je de baan uit. En het is een Van Empel. Haar vader fietste, haar oom heeft een fietsenwinkel. Die hele familie ademt fietsen. Ze hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.”

Voetballen wilde ze zelf heel graag. Alleen stoorde ze zich aan ploeggenoten die uitgaan op de avond voor de wedstrijd eveneens belangrijk vonden. Waar kon ze beter worden? Op de fiets, besloot ze. In november 2019 stopte ze met voetbal. Het veldrijden werd een volgende speeltuin.

‘Als een raket’

De transitie nu is ‘van sporter naar topsporter’, zegt haar trainer Aschwin van Oorschot in Namen, terwijl hij de bloemen van de ereceremonie vasthoudt. Drie jaar geleden maakte hij met haar een ‘langetermijnplanning’. Het gaat alleen behoorlijk snel, ziet hij ook. Van Empel is niet de lenigste, maar is wel een talent op de fiets en in het lopen, zegt Van Oorschot. Onlangs gaf hij haar een looptraining. Niet te hard, was de bedoeling. “Toen liep ze 4,13 minuut per kilometer. Toen dacht ik: Fem, je gaat echt als een raket.”

De laatste maanden komt er ook mentale belasting bij. Van Empel vertelt na haar overwinning in een kleine en koude witte tent dat ze contact met de media moeilijk vindt. Zegt ze dingen wel goed? Komt het goed over? Vooral de reacties op sociale media zijn lastig. Vooral als die reacties komen van fans van tegenstandsters. “Dat is afgunst, denk ik. Ik vind het moeilijk om daarmee om te gaan.”

Op 1 januari wordt ze ploeggenote van Vos bij Jumbo-Visma, dat in haar hét talent voor de toekomst ziet. Nog meer druk op de schouders. Maar een eerste doel is de stress wat weg te halen. “Het zou goed zijn als ik nu eens niet win. Dan krijg ik daar weer vragen over? Ja, misschien wel minder dan nu.”

Lees ook:

WK veldrijden in Amerika: ‘De sport zal Nederlands en Vlaams blijven, is dat zo erg?’

In een zoveelste krampachtige poging om veldrijden internationaler te maken, werd de WK vorig jaar in de Verenigde Staten gehouden. Daar is alleen niemand mee geholpen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden