Project Merciless

‘Qatar liet Fifa bespioneren door oud-CIA-agent om WK veilig te stellen’

Bouwvakkers bij het Lusail Stadium, een van de stadions voor het WK van 2022 in Qatar.  Beeld AP
Bouwvakkers bij het Lusail Stadium, een van de stadions voor het WK van 2022 in Qatar.Beeld AP

Qatar liet jarenlang voetbalbestuurders van de Fifa door een voormalig CIA-agent bespioneren om het WK van 2022 veilig te stellen. Dit meldt AP na uitvoerig onderzoek.

De Amerikaan Kevin Chalker is jarenlang door de overheid van Qatar ingehuurd om concurrenten voor het WK van 2022 en daarna critici van het evenement bij wereldbond Fifa in de gaten te houden. Chalker werkte voorheen vijf jaar bij de Amerikaanse inlichtingendienst CIA en begon daarna eigen bedrijven. Hij is een van de oud-agenten van de CIA die nu voor overheden werken in landen die omstreden zijn vanwege de mensenrechtensituatie, met name in de Golfregio.

Het Amerikaanse persbureau AP onthulde de werkzaamheden van Chalker voor Qatar, waar hij kantoor houdt, na onderzoek op basis van mails, interne bedrijfsdocumenten, contracten en gesprekken met voormalig medewerkers.

Een luxe villa op Sardinië

Qatar kreeg het WK in 2010 toegewezen door de Fifa. Amerika was de grootste concurrent. Chalker werd ingehuurd om Fifa-functionarissen bij de inspectie van stadions in de gaten te houden via een nepfotojournalist. Dit werk besteedde hij uit aan een Londense onderzoeksbedrijf van voormalige, westerse geheim agenten. Ook werd gezocht naar de logbestanden van de mobiele telefoon van tenminste één official van de Fifa.

Na de omstreden toewijzing in 2010 richtte de inzet van Chalker zich ook op ‘kritische stemmen’ binnen de Fifa. In een document over dit speciale project Merciless (genadeloos) wordt gesproken over ‘succesvolle penetratie-operaties’.

Jérôme Valcke

In dit licht is de aanklacht van Jérôme Valcke door de Zwitserse justitie wegens corruptie saillant. De hoogste baas van de Fifa-organisatie (secretaris-generaal) tussen 2007 en 2015 wordt vervolgd omdat hij een luxe villa op Sardinië op naam van Qatar in gebruik had.

In 2013 was hij nog gezien als ‘een potentiële bedreiging’ voor het WK in Qatar. Hij zou daarom door Chalker zijn bespioneerd en gehackt. Dit blijkt uit documenten in een rechtszaak die in Amerika is aangespannen door Elliott Broidy tegen Chalker. Broidy, een voormalig fondsenwerver van Donald Trump, klaagt Chalker aan omdat die in opdracht van Qatar een wijdverbreide hack- en spionagecampagne zou hebben opgezet in Amerika.

Valcke heeft tegenover AP laten weten dat hij vanuit Qatar nooit ‘directe bedreigingen of druk’ heeft gevoeld. Hij ontkent ook de aanklacht van corruptie.

Uit de documenten blijkt dat Chalker de Qatarezen het gebruik van cyberintelligence en de inzet van “specialisten op het gebied van dataverzameling” beloofde, evenals topmedewerkers met een achtergrond in “zeer gevoelige Amerikaanse inlichtingen- en militaire operaties”.

387 miljoen dollar

De prijs voor het project Merciless was 387 miljoen dollar (345 miljoen euro) voor negen jaar. AP kon niet achterhalen of dit ook is betaald.

Het inzetten van Chalker laat zien hoeveel belang Qatar hecht aan het WK. Dat moet het imago van het land in de wereld verbeteren. Het toernooi, waar Oranje zich vorige week voor plaatste, is al sinds 2010 omstreden. Bij de verkiezing zouden steekpenningen aan een deel van het Fifa-bestuur zijn betaald. Ook kwam er veel kritiek op de slechte behandeling van arbeidsmigranten die stadions en andere voorzieningen moesten bouwen. Dat heeft mogelijk aan duizenden van hen het leven gekost.

Kritische media wordt het werken regelmatig moeilijk gemaakt door Qatar. Twee journalisten van de Noorse staatstelevisie NRK werden deze week gearresteerd en voor 30 uur vastgehouden. Halvor Ekeland en Lokman Ghorbani waren verslag aan het doen van de leef- en werkomstandigheden van arbeidsmigranten. Het duo verklaarde dat hun spullen in beslag werden genomen.

Noch de Fifa noch de overheid van Qatar wilde tegenover AP reageren.

Lees ook:
De topvoetballers doen wat de Qatari het liefst hebben: zwijgen

Column over het WK voetbal in Qatar naar aanleiding van kwalificatie van het Nederlands elftal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden