VoetbalBeloning

Portugal introduceert witte kaart voor fair play op het voetbalveld: ‘Het maakt sportiviteit beter zichtbaar’

Scheidsrechter Bas Nijhuis had het zaterdag aan de stok met PSV-coach Roger Schmidt tijdens Sparta-PSV.  Beeld ANP
Scheidsrechter Bas Nijhuis had het zaterdag aan de stok met PSV-coach Roger Schmidt tijdens Sparta-PSV.Beeld ANP

Een kaart in het voetbal is een straf, maar in Portugal is nu een witte kaart geïntroduceerd, als een beloning voor sportief gedrag. Een idee voor Nederland? 

Een duel in de krochten van het Portugese betaalde voetbal, meer was de wedstrijd tussen Esperança de Lagos en het Sporting Clube Olhanense van trainer Edgar Davis op papier niet. Toch verwierf het treffen in de serie H van de Campeonato de Portugal, de derde divisie, vorige week een plaats in de wonderlijke wereld van de voetbaltrivia. Voor het eerst in de geschiedenis werd tijdens deze wedstrijd een witte kaart werd gegeven.

Gonçalo Teixeira, de 21-jarige rechtsbuiten van de thuisclub, keek in de tweede minuut van het treffen vreemd op toen hij scheidsrechter Paulo Barradas op zich af zag stormen. De aanvaller had de bal even daarvoor uit een vrije trap bewust naast het doel van Olhanense geschoten. Het was een gebaar van sportiviteit, nadat zijn directe tegenstander kort daarvoor op de rand van het strafschopgebied de bal had opgepakt, in de veronderstelling dat het spel stillag. Barradas besloot Teixeira na zijn opzichtige misser de witte kaart te geven. 

Het gebaar van fair play werd een jaar geleden ingevoerd naar aanleiding van een Portugese overheidscampagne om spelverruwing tegen te gaan in het jeugdvoetbal. Dit seizoen kreeg het initiatief op het twee na hoogste profniveau navolging.

Heel tegenstrijdig en onnatuurlijk 

Daags na de primeur in het Estadio Municipal de Lagos kreeg de Nederlandse scheidsrechter Bas Nijhuis de beelden van het voorval al doorgespeeld. “Het was heel bijzonder om te zien”, zegt Nijhuis. “Ik beschouw het als een mooi fenomeen, al komt het mij vooralsnog heel tegenstrijdig en onnatuurlijk over. Ik moet erg wennen aan het idee dat een speler zijn best doet om een kaart te krijgen.”

In Nijhuis’ optiek vraagt de witte kaart om een andere kijk op het voetbal. “Je wordt gedwongen om anders te denken. Kaarten hebben nu eenmaal een negatieve connotatie. Ik vraag me af hoelang het duurt voor we eraan gewend zijn dat een kaart niet per definitie een straf is, maar ook een beloning kan zijn. Nu was op de beelden van het voorval te zien dat de scheidsrechter pontificaal voor de speler ging staan en nogal theatraal een kaart uit zijn borstzak pakte. Zoiets wekt in eerste instantie niet de suggestie van een positief gebaar.”

In het Nederlandse betaalde voetbal vindt beloning voor sportief gedrag vooral achter gesloten deuren plaats, zegt Nijhuis. Na afloop van iedere wedstrijd vullen arbiters formulieren in, waarop het gedrag van spelers, trainers en voorheen ook van het publiek in rapportcijfers wordt uitgedrukt. “Met het geven van iets als een witte kaart maak je sportiviteit beter zichtbaar dan nu het geval is. Je promoot openlijk om eerlijk te zijn in bepaalde situaties.”

Nijhuis vraagt zich af of de witte kaart ooit wordt geïntroduceerd in Nederland. “Het blijft tegenstrijdig om een speler openlijk te belonen met een kaart. Bovendien is het begrip sportief heel persoonlijk. Wat de een bijzonder vindt, beschouwt de ander als normaal. Ik ben heel benieuwd hoe zich dit in Portugal ontwikkelt en wat de reacties zijn als dit daar op het allerhoogste niveau wordt ingevoerd. Ik vraag me serieus af of het helpt om spelers te manen tot sportief gedrag. Zodra het eerste fluitsignaal klinkt, doen voetballers nu eenmaal alles om te winnen.”

Lees ook: 

Waarom lijken voetballers sinds de coronacrisis steeds meer op ‘gillende speenvarkens’?

Nu er geen publiek in de stadions is, valt het nog meer op: voetballers maken een hoop theater om scheidsrechters te manipuleren. ‘En soms tuin je daar in.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden