International Swimming League

Ploegentactiek en bonuspunten: wordt dit de toekomst van het zwemmen?

In het Pieter van den Hoogenband Zwembad in Eindhoven konden alleen ploeggenoten en begeleiders de wedstrijden volgen, de tribunes bleven leeg. Beeld Orange Pictures
In het Pieter van den Hoogenband Zwembad in Eindhoven konden alleen ploeggenoten en begeleiders de wedstrijden volgen, de tribunes bleven leeg.Beeld Orange Pictures

Drie weken lang zwemmen de mondiale toppers in Eindhoven. Ze strijden volgens een nieuw wedstrijdconcept. ‘Het is goed dat er een frisse wind waait door het conservatieve zwemwereldje.’ Is dit de beste vorm van professionalisering?

Esther Scholten

Het had zo mooi kunnen zijn. Na Las Vegas, Londen, Napels en Boedapest zou ook Eindhoven kennismaken met wat de Champions League van het zwemmen wordt genoemd, de International Swimming League. Een teamcompetitie met wereldtoppers die de sport van een modern jasje voorziet.

Dreunende beats begeleiden de races deze zaterdagavond, visueel versterkt door een lichtshow, maar in het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion is de deejay de enige toeschouwer die danst. De tribunes zijn leeg als gevolg van de coronamaatregelen. De aanmoedigingen van de sporters voor hun ploeggenoten weerkaatsen tegen de muren, de langgerekte klinkers van de Engelstalige speaker galmen over het chloorwater. Spektakel zonder publiek.

Dit is de kennismaking van Nederland met een nieuw wedstrijdconcept. Meer nog dan om tijden draait de ISL om punten verzamelen voor je ploeg. Dat geeft een andere dynamiek, helemaal omdat die punten ook gestolen kunnen worden en er soms halverwege afstanden bonuspunten wachten. Is dit de toekomst van het zwemmen?

Voorstander van innovatie

Bondscoach Mark Faber vindt het goed dat er ‘een nieuwe wind waait door het conservatieve zwemwereldje’. Hij hoopt dat de ISL, die voor het derde jaar plaatsvindt, wereldzwembond Fina wakker heeft geschud. Voor de sport is het belangrijk om tussen de Olympische Spelen en de WK’s zichtbaarder te zijn. “Maar of dit de weg voorwaarts is, betwijfel ik. Het principe van de ouderwetse zwemsport is duidelijk: de eerste die aantikt, die wint. Dat vind ik een mooi gegeven. Ik ben voorstander van innovatie zonder dat de oude waarden worden losgelaten.”

Jacco Verhaeren is enthousiaster. De man achter het olympische goud van Pieter van den Hoogenband, Inge de Bruijn en Ranomi Kromowidjojo was vorige week bij de EK in Kazan. “Daar werd op hoog niveau gezwommen, maar de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat de wedstrijden vaak te lang duren. De ISL biedt een kans om ander publiek te trekken, niet alleen de opa’s, oma’s en bekenden van zwemmers.”

“Als wij buiten de Spelen om meer interesse willen wekken, zullen we in andere concepten moeten denken dan de klassieke vorm met series en een finale voor de beste acht. Daarbij valt voor het grote publiek te weinig te beleven. De ISL is een schaakspel, met tactieken rond de opstellingen van de ploegen. Er zijn afvalraces die eindigen in een head-to-head. Het is anders zwemmen kijken en dat heeft onze sport hard nodig.”

Eigen yell

Op de 200 meter schoolslag tikt Arno Kamminga als eerste aan. “Hij neemt er drie mee in de jackpot”, jubelt de speaker. Het gaat niet alleen om races winnen, maar ook om niet te veel te verliezen. De nummers zes tot en met acht zijn zoveel langzamer dat ze de tijdsmarge overschrijden en hun punten naar Aqua Centurions gaan, het team van Kamminga. Andere ploegen hebben namen als Iron (met Kromowidjojo) en London Roar (met Kira Toussaint). Ieder team heeft een eigen yell. Eigenlijk heel Amerikaans, hoewel de oprichter en financier van de ISL een Oekraïense miljardair is. Konstantin Grigorishin wil meer entertainment in de door hem geliefde zwemsport.

Femke Heemskerk, lid van Energy Standard, kan zich voorstellen dat sommige fans de lay-out van het toernooi misschien iets te hysterisch vinden. Toch verwacht ze dat het hoge tempo waarin de acties elkaar opvolgen, zal worden omarmd als men aan de nieuwe regels gewend is. Wat dat betreft is de timing van de semi-lockdown extra zuur voor de zwemsport. Het onderonsje tussen de beste zwemmers ter wereld duurt tot begin december.

Voor Heemskerk is het haar afscheidstoernooi. Ze vindt het leuk om een keer mét concurrenten te zwemmen, in plaats van tegen ze. Ook zijn de verdiensten goed. “Als ik een traditioneel toernooi als de Swim Cup win, ontvang ik een cheque van 150 euro. Daar kan ik niet van leven.”

Eén ‘zwemgek’ uit Oost-Europa

De Fina zocht haar eerste antwoord op de ISL in de financiële sfeer. De World Series werd gestart, een lucratieve wedstrijdreeks. Verhaeren spreekt van een totale mislukking. “Voor de atleten was het geweldig om tienduizenden euro’s te kunnen verdienen, maar voor de sport heeft het niks betekend. Het was gewoon weer een slap aftreksel van de Olympische Spelen, met series en finales.”

Trainer en oud-wereldkampioen Marcel Wouda vindt de ISL zeker vernieuwend, alleen voor de kijker moeilijk te volgen. De ‘vele lastige regeltjes’ zijn echter niet de reden waarom hij hierin geen toekomst voor het zwemmen ziet. “Dit is een enorm dure wedstrijd om te organiseren. Nu betaalt één zwemgek uit Oost-Europa het. Wedstrijden kunnen niet afhankelijk zijn van één persoon.”

De voorbije weken waren er verhalen over achterstanden in de betaling van de salarissen van de zwemmers. Volgens de organisatie is dat onder controle. Andrea di Nino: “Denk je dat al die toppers hier anders zouden zijn?” Wat het gemis aan ticketinkomsten betekent voor het huishoudboekje, zegt hij nog niet op een rij te hebben gezet.

Het had zo mooi kunnen zijn. Een nieuwe wervelende show voor volle tribunes. Een modern visitekaartje voor de sport. Faber plaatst daar vraagtekens bij. Hij vindt dat er oneerlijke aspecten in de opbouw van het toernooi zitten. Welk team zwemt hoe vaak tegen welk team? “Ik vind het niet helder. Daarom ben ik sceptisch. Ook het verdienmodel is moeilijk te snappen. Deels inkomsten voor het hele team, deels individueel. Ik weet niet of dit het beste voorbeeld is van professionalisering in de zwemsport.”

Lees ook:

Topzwemsters zoeken houvast. ‘Ik heb zwemmen altijd leuk gevonden maar soms even niet belangrijk’

Op dit moment nemen ze deel aan de International Swimming League. Maar de slag in het water van Boedapest is niet de enige strijd die ze voeren. Corona kantelde het perspectief van Ranomi Kromowidjojo en Kira Toussaint worstelt met motivatie en revanchegevoelens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden