Gent-Wevelgem

Over de oorlog wordt in het peloton amper gesproken, zelfs op de plek waar de gevolgen het zichtbaarst zijn

Wielrenners langs de graven van gevallenen. Gent-Wevelgem is bij uitstek de koers waarin de herinnering aan de mensonterende oorlog levend wordt gehouden. Beeld AFP
Wielrenners langs de graven van gevallenen. Gent-Wevelgem is bij uitstek de koers waarin de herinnering aan de mensonterende oorlog levend wordt gehouden.Beeld AFP

Geen betere plek om over oorlog te spreken dan tijdens Gent-Wevelgem in de Vlaamse heuvels rond Ieper, waar de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog nog dagelijks zichtbaar zijn. Hoe leeft de oorlog in Oekraïne in het peloton?

Kick Hommes

54.896 namen staan er in Ieper in de Menenpoort gebeitst. Het zijn gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog. Voor een enkeling is deze zondag een houten kruisje neergezet als herinnering, bij één kolom ligt een erekrans. ‘Van je kleinzoons’, staat op het rouwlint. Voor de levenden klinkt deze zondag een doedelzak. Zowel het mannen- als vrouwenpeloton bij Gent-Wevelgem klapt als het geluid wegsterft.

Het is de jaarlijkse hommage van de renners in de Belgische klassieker voor zij die ruim honderd jaar geleden stierven voor vrijheid. Het is traditie. Maar het lijkt op deze feestelijke zondag, waar de dansmuziek hard uit de speakers klinkt, alsof de oorlog een relikwie is van het verleden. Maar de oorlog is nabijer dan ooit. Al meer dan een maand, zij het oostelijker in Europa.

Verontwaardiging

Het wielrennen heeft zich de afgelopen maand niet al te veel uitgelaten over de oorlog in Oekraïne. De Russische renner Pavel Sivakov veranderde zijn nationaliteit van Russisch naar Frans. Trek-ploegleider Yaroslav Popovich is naar Oekraïne gegaan met hulpmiddelen. Maar terwijl de wielerunie UCI Russen en Wit-Russen heeft geweerd, mag de invloedrijke bestuurder Igor Makarov ‘gewoon’ blijven zitten.

Na een eerste golf van verontwaardiging gaat de sport gewoon door. Geen beter moment daarom om bij Gent-Wevelgem te bezinnen over oorlog op de plek waar de gevolgen dagelijks zichtbaar zijn. De herinnering aan de Eerste Wereldoorlog is alom aanwezig in Ieper, daar waar de zogenoemde ‘Ieperboog’ de frontlinie was.

Een half miljoen militairen stierven in de West-Vlaamse loopgraven. Op een plaquette naast de Grote Markt is het verschil met toen in beeld gebracht. Links de Lakenhalle, compleet verwoest, rechts hetzelfde gebouw, totaal herbouwd. Nog steeds vinden boeren bij het ploegen munitie, die ze in telefoonpalen stoppen om opgehaald te worden.

Toch speelt de oorlog niet echt bij een groot deel van het peloton, zowel bij de mannen als de vrouwen, blijkt in Wevelgem. De oorlog is niet tastbaar genoeg. Cees Bol, sprinter van team DSM, zegt uiteraard dat het verschrikkelijk is wat er gebeurt. “Maar het klinkt heel hard, maar hier is niets aan de hand. Het gebeurt daar, toch nog ver weg. Ik vind het heel moeilijk het mij te beseffen.”

Oekraïense deelnemer

Dat is anders bij Minke Bakker, renster bij het Belgische Bingoal Casino-Chevalmeire-Van Eyck Sport. Zij stond zondag samen met haar ploeggenote Olha Kulynych op het podium, de enige Oekraïense deelneemster in Vlaanderen. “Het is je moeilijk afsluiten en opladen, zeker als je ziet dat een ploeggenote het moeilijk heeft. Maar ik probeer ook niet elke dag te vragen hoe het gaat, want daar heeft zij ook niets aan. We proberen haar als team wel op haar gemak te stellen.”

Kulynych wordt momenteel opgevangen door de coach van de ploeg. Er is voor haar begeleiding, zegt Bakker, net als voor de rest van de ploeg. “Ze heeft elke dag contact met familie. Het gaat momenteel nog goed, wat ik hoor.”

Toch probeert ook Bakker de sfeer in de groep zo goed mogelijk te houden. Een goed middel daarvoor is fietsen. Dat zegt ook Ellen van Dijk, die in haar trui als Europees kampioen de tijd neemt voor de start. “Het is zoeken naar positiviteit. Je kan er zelf ook niet heel veel aan doen.”

Ergens is het struisvogelgedrag uit eigenbelang, zegt Van Dijk. “Natuurlijk lees ik erover, volg ik het nieuws. Maar het is ook fijn om afleiding te hebben. En dat is ook wel een beetje egoïstisch, ja.” Van Dijks ploeggenoot Elisa Longo Borghini plaatste op sociale media het bericht dat het ook goed is om juist nu ook stil te staan bij wat er is gebeurd in West-Vlaanderen. Dat is zeker iets waar ze samen over hebben gesproken, aldus kamergenote Van Dijk. “Al is het wel zo: we hebben het erover, en dan is het weer koers.”

Eenmaal in Wevelgem is de koers gestreden, de wedstrijd weer gedaan. Biniam Girmay wint bij de mannen, wereldkampioene Elisa Balsamo bij de vrouwen. Het wielrennen dendert door. Uiteindelijk gaat het toch weer om de sportprestatie. Toch is er zeker besef. Bol: “Ik sta zeker open voor acties, mochten die komen.”

Lees ook:

Eritrese wielrenner Girmay verrast met winst in wielerkoers Gent-Wevelgem

De Eritreeër Biniam Girmay won zondag Gent-Wevelgem. Hij is de eerste zwarte Afrikaanse renner die de Belgische klassieker won. Het was wielergeschiedenis. “Dit is zo belangrijk. Voor mij, voor het team, voor heel Afrika.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden