Nederland-Oekraïne

Oranje begint aan het EK met een zwaarbevochten zege op Oekraïne

Denzel Dumfries na de overwinning op Oekraïne. Beeld EPA
Denzel Dumfries na de overwinning op Oekraïne.Beeld EPA

Het Nederlandse elftal zette met een 3-2 overwinning op Oekraïne meteen een belangrijke stap naar de volgende ronde op het EK. De hoofdrol was in Amsterdam weggelegd voor Denzel Dumfries.

Ergens op de tribune in de Johan Cruijff Arena hielden twee Oranjefans een spandoek op: ‘Stay strong Eriksen’. Het ijzingwekkende moment, zaterdag in Kopenhagen, had de voetbalwereld even heel stil laten zijn. Gelukkig kon de bal na de goede afloop rond Eriksen weer gewoon onbezorgd rollen op het EK, ook in Amsterdam, waar Nederland zondagavond voor het eerst sinds 2000 weer in eigen land aan een groot toernooi begon.

In de Arena hing de blijmoedige sfeer van een koningsdag, met de echte Willem-Alexander en Máxima op het ereterras. De welwillende toeschouwers kregen van het Nederlands elftal waarvoor ze waren gekomen. Strijdlust, veerkracht, aanvallend voetbal, doelpunten en een overwinning.

Als het EK kan worden gezien als een examen voor Frank de Boer als bondscoach dan scoorde zijn elftal op de eerste dag een verdienstelijk zeventje. Nog lang niet alles ging goed, zeker verdedigend niet, maar met de winst op Oekraïne zette Nederland meteen al een serieuze stap naar de volgende ronde.

‘Het leek ons niet gepast om over voetbal te praten’

Uiteraard had de hartstilstand van Christian Eriksen ook de voorbereiding van het Nederlands elftal beïnvloed. Bijeen in hotel Woudschoten in Zeist waren veel spelers bij het zien van de beelden zo geschokt dat De Boer besloot de wedstrijdbespreking van zaterdagavond te verplaatsen naar de volgende ochtend. “Iedereen was in shock. Die beelden wil je eigenlijk niet zien. Het brengt herinneringen boven. Bij Daley Blind maar ook bij Matthijs de Ligt, die met Abdelhak Nouri heeft samengespeeld”, zei De Boer voor de wedstrijd.

Daley Blind had niet alleen zelf te kampen met een hartprobleem, hij speelde ook bij Ajax met Eriksen, net als Stekelenburg en Klaassen. Stefan de Vrij deelde bij Internazionale het hele seizoen de kleedkamer met de Deen. “Dit was een avond die je zo snel mogelijk wilt vergeten”, aldus De Boer.

Maar met het goede nieuws uit Denemarken ging de knop snel om en trad Nederland aan met de ‘focus’ waar De Boer twee weken op had gehamerd. Die was nodig om het lastige Oekraïne op de knieën te krijgen. Het land is de afgelopen jaren redelijk succesvol geweest onder bondscoach Andre Sjevtsjenko, het boegbeeld van het Oekraïense voetbal. Zelf werd hij gevormd in de jaren tachtig in het machinale, uiterst effectieve voetbal van Dynamo Kiev, later groeide hij uit tot een ster bij AC Milan en Chelsea. Zijn ideeën over een strakke organisatie en een winnaarsmentaliteit bracht hij over op een verjongde ploeg waarin Zintsjenko (Manchester City) en Malinovski (Atalanta) de vedetten zijn, met de handige Jarmolenko (West Ham United) voor hen.

De medische staf wilde met De Ligt geen risico nemen

De Boer zette er een opstelling tegenover die gezien de aanloop logisch was. Dat Jurriën Timber in de basis stond, was geen verrassing. De Ajacied was in zijn eigen stadion de vervanger van Matthijs de Ligt; de medische staf wil met zijn liesblessure nog geen risico’s nemen. Timber had zoals verwacht van plankenkoorts geen last ook al was het pas de tweede wedstrijd in zijn carrière in een redelijk gevuld stadion. Alleen tegen Heerenveen uit had hij bij Ajax vorig jaar, net voor de coronacrisis uitbarstte, in een vol stadion gespeeld.

Dat Patrick van Aanholt begon, was wel een surprise. De 30-jarige speler van Crystal Palace had op de linkervleugel de voorkeur gekregen boven Owen Wijndal. De AZ-speler had in de twee oefeninterlands een wat weifelende indruk gemaakt en gaf zelf toe dat hij nog zoekend was in het 5-3-2-systeem. In de tweede helft, toen het al 2-0 stond, kwam Wijndal er alsnog in.

Van Aanholt had op links beduidend minder gebracht dan Dumfries aan de overzijde. Die stond steeds zo ver naar voren dat het de vraag opwierp of De Boer dan niet beter een meeverdedigende rechtsbuiten had kunnen opstellen. Als ‘wingback’ heeft hij een belangrijke rol in het veelbesproken 5-3-2 van De Boer. Vanwege zijn keuze voor dat systeem oogstte de bondscoach veel kritiek. Zaterdag vloog er zelfs een reclamevliegtuigje over het trainingsveld: ‘Frank, gewoon 4-3-3!’

Nederland bewees dat het met 5-3-2 ook dominant kan spelen

Uiteindelijk is voetbal gelukkig geen spel van de tekentafel. Het gaat er binnen elk systeem om of er een team staat dat elkaar aanvoelt en waar genoeg ruimte is voor creativiteit en intuïtie. Nederland bewees tegen Oekraïne in elk geval dat het met 5-3-2 ook dominant op de helft van de tegenstander kan spelen.

Met veel meer positiewisselingen, beweging en variatie dan in de oefenduels en door sneller druk zetten op de tegenstander had Oranje in de eerste helft al een doelpunt verdiend. Frenkie de Jong vervulde zijn rol als de beoogde creatieve draaischijf op het middenveld, Georginio Wijnaldum zorgde voor veel dynamiek en Marten de Roon snoerde veel critici de mond met zijn rol als betrouwbare cipier van het middenveld.

Denzel Dumfries was, typerend zijn offensieve rol, voor de rust eigenlijk al de gevaarlijkste man. Al in de vijfde minuut verzuimde hij oog in oog met doelman Bushchan om de trekker over te halen. Vijf minuten voor de pauze kopte hij de bal uit een perfecte voorzet van Depay twee meter naast het doel. Ook Wijnaldum had in de eerste helft een doelpunt op zijn schoen.

Bij al die aanvalslust werd in de counters van de Oekraïeners diverse keren duidelijk dat het verdedigend voorlopig nog verre van waterdicht is. Het middenveld van Oranje werd in de eerste helft te vaak overlopen waardoor Oekraïne zomaar ineens met veel mensen in de zestien voor Stekelenburg opdook. Blind had het daarbij lastig met handenbinder Jarmolenko. Na een hakballetje van hem kwam Jaremsjoek net te laat voor de 0-1.

Een onvermoeibare Dumfries

In de tweede helft begon Nederland weer met de energie waarmee het de wedstrijd was gestart. Met opnieuw Dumfries in een hoofdrol. Hij mag een gebrekkige voetballer zijn, hij is onvermoeibaar in zijn pogingen de aanval te zoeken. Het leidde tot twee doelpunten die Nederland op rozen brachten.

Eerst leverde hij in de zesde minuut na rust eigenlijk een half mislukte voorzet af. De bal bereikte Weghorst en Depay niet, maar werd door de Oekraïense doelman precies voor de voeten van Wijnaldum geslagen. De aanvoerder schoot de treffer binnen die tot een ouderwetse vreugde-explosie in het Amsterdamse stadion leidde, een geluid dat door corona heel lang niet meer te horen was.

Dat herhaalde zich nog geen tien minuten later. Opnieuw vervulde Dumfries een hoofdrol in de voorbereiding. Op karakteristieke wijze frommelde hij zich het Oost-Europese strafschopgebied in. Nadat de bal via een Oekraïens been was afgeketst, schoot Weghorst raak.

Nederland leek op weg naar de zege maar Oekraïne zorgde voor een - tijdelijke - domper. Eerst schoot Jarmolenko de bal vanaf een meter of achttien schitterend in de kruising achter Stekelenburg. Even later kopte Jaremtsjoek fraai raak uit een vrije trap, waarbij de Nederlandse defensie verre van goed oogde: 2-2.

Oranje bleek de mentale veerkracht te hebben die het nodig had. Weer had Dumfries een groot aandeel. Dit keer kopte hij de bal zelf binnen, een bekroning van zijn avond. Daley Blind zat op dat moment al langs de kant. Met tranen in de ogen had de Ajacied het veld verlaten, na een weekend dat nog eens had laten zien hoe relatief het soms ineens kan zijn, een potje voetbal.

Lees ook:

Frank de Boer en zijn eigen lessen: Ik geloof in harmonie

Bondscoach Frank de Boer beschouwt Oranje nu niet als topland.‘Maar wij zullen nooit met de kont in de zestien gaan hangen.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden