Olympische Spelen

Opening Spelen is meer dan een show - het is politiek. Dus waar moet je op letten?

De fakkel met het olympisch vuur is op weg naar het Vogelnest in Peking, voor de openingsceremonie. Eerder deze week was er een ceremonie in het Olympic Forest Park met de Chinese vice-premier Han Zheng en fakkeldrager Luo Zhihuan. Beeld REUTERS
De fakkel met het olympisch vuur is op weg naar het Vogelnest in Peking, voor de openingsceremonie. Eerder deze week was er een ceremonie in het Olympic Forest Park met de Chinese vice-premier Han Zheng en fakkeldrager Luo Zhihuan.Beeld REUTERS

De openingsceremonie van de Winterspelen in Peking (vrijdag, 13.00 uur Nederlandse tijd) is meer dan zomaar een show. Het draait ook om politiek en het imago van China. Waar moet je als tv-kijker op letten? Een kijkwijzer.

Eva Rammeloo

De openingsceremonie wordt minstens net zo indrukwekkend als die van de Zomerspelen, veertien jaar geleden. Dat is de belofte van filmmaker Zhang Yimou, die ze allebei ontwierp. Er zijn nu wel wat beperkingen. Zo moet Zhang het in minder tijd, met minder acteurs en dansers doen – in een gigantisch stadion met alleen genodigden. Maar de ceremonie gaat natuurlijk niet alleen om de show. Waar op te letten? Voor thuis op de bank, is hier een kijkwijzer.

De Chinese president Xi Jinping is erbij, vandaag – zoveel is officieel bekend. Maar hoe zit hij erbij? Twee jaar lang heeft Xi Jinping uit angst voor het coronavirus geen buitenlandse gasten ontvangen en bleef hij thuis. Belangrijke besprekingen zoals die met de Amerikaanse president Biden deed hij per videolink. Nu staat hij opeens naast de Russische president Poetin en twee dozijn andere leiders die niet de drie weken quarantaine hebben volbracht die aan minder belangrijke buitenlanders wordt opgelegd. Hoe is Xi beschermd? En wat zegt hij hiermee tegen de Chinezen, die alsmaar horen dat ze vooral geen risico’s mogen nemen?

Gevoelig punt

Andere kwestie: zal de delegatie van Taiwan in het stadion aangekondigd worden als ‘Zhonghua Taipei’ of ‘Zhongguo Taipei’? Eén karakter verschil, maar voor de Taiwanezen een gevoelig punt. Het is het verschil tussen ‘Chinees Taipei’, of: ‘China, Taipei’. Taiwanezen hebben liever de eerste variant, maar de Chinezen noemen hen soms Zhongguo Taipei. Bang om net als Hongkong en Macau als deel van de Volksrepubliek China te worden neergezet, wilde het kleine Taiwanese team eigenlijk verstek laten gaan bij de opening en slotceremonie. Het IOC haalde het team over tóch te komen.

Ook interessant: hoe divers gaat China zich presenteren? Het spektakel in 2008 sloot af met een optocht van China’s etnische minderheden dansend, lachend en springend in traditionele kledij. Als dat weer gebeurt, is dat een gevoelig punt voor buitenlandse kijkers, vooral die in landen waar werd opgeroepen tot een boycot wegens de behandeling van Oeigoerse of Tibetaanse Chinezen. Maar in eigen land ligt dat anders. Veel Chinezen willen toch graag de grote variatie aan culturen laten zien. De 56 officiële etniciteiten hebben nog steeds allemaal een plekje in het traditionele Nieuwjaarsgala, dat eerder deze week nog – wereldwijd - bijna 1,3 miljard televisiekijkers trok.

Collectivisme

Volgende vraag: welk beeld van zichzelf wil China de wereld tonen? In 2008 liet Peking zien waar ze trots op is: haar vijfduizend jaar geschiedenis. Met kaligrafie, vliegers en vuurwerk als toetje. De focus lag toen op het tonen van het collectivisme van het Chinese volk. Gefluisterd wordt dat de door Peking geclaimde ‘duurzaamheid’ van deze Spelen nu zeker zal terugkomen. En China zal ook laten zien tot welke technische hoogstandjes ze in staat is. Staatsmedia suggereren het gebruik van robotica en virtuele werelden, en regisseur Zhang wilde ‘gewone mensen’ laten zien. Het moet vooral een optimistische show worden na de wat ingewikkelde Zomerspelen in Tokio – waar niemand echt zin in leek te hebben.

Nog even over die hoge buitenlandse gasten. Heel veel zijn er niet bij, zoals die uit de Verenigde Staten, om diplomatieke redenen. Veel andere westerse landen gaven corona op als reden om thuis te blijven. Het gros van de hoogwaardigheidsbekleders die wel op het ereterras zit, komt niet om de eigen sporters aan te moedigen. Het gaat om netwerken. Neem Saudi-Arabië, dat voor het eerst één skiër naar de Winterspelen afvaardigt, en meteen maar kroonprins Mohammed bin Salman meestuurt. Er zijn nauwelijks Centraal-Aziatische wintersporters in Peking, maar wel hun presidenten. Verder zorgen IOC-topman Thomas Bach, VN-baas Antonio Guterres en topman van de WHO, Tedros Ghebreyesus, voor het nodige diplomatieke gewicht op de tribune van het Vogelnest-stadion.

Lees ook:

Alleen bij hekken en in de parken van Peking is iets van olympische sfeer te proeven

Leven de Spelen in Peking zelf? Een olympische roes is in de stad nog ver weg. Al zijn er Chinezen die zich er wél op verheugen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden