Schaken

Op het Tata Steel-toernooi wordt eindelijk weer met echte stukken geschaakt: ‘Vrijwel elke partij levert spektakel op’

De grootmeesters aan het werk tijdens het Tata Steeltoernooi van dit jaar. 'Een magische sfeer'. Beeld ANP, Olaf Kraak
De grootmeesters aan het werk tijdens het Tata Steeltoernooi van dit jaar. 'Een magische sfeer'.Beeld ANP, Olaf Kraak

IJsberende grootmeesters, het getik van de tijdwaarneming en ingespannen blikken op het schaakbord; op het eerste gezicht lijkt er niet veel veranderd op het Tata Steel-schaaktoernooi, dat bezig is aan de 83ste editie.

Maar schijn bedriegt in Wijk aan Zee. Waar normaal gesproken vijf- tot zeshonderd amateurschakers hun toernooi afwerken in sporthal De Moriaan, is er dit jaar slechts plaats voor de veertien grootmeesters uit de Masters-categorie. Dat doen zij in een mystiek decor. De deelnemers, onder wie de Nederlanders Anish Giri en Jorden van Foreest, nemen plaats onder een imposante stellage, waarbij felle lampen de schaakborden verlichten.

“Magisch”, noemt toernooidirecteur Jeroen van den Berg de sfeer waarin nog tot volgende week zondag wordt gestreden om de titel. “Vooraf was er wel wat angst bij mij”, bekent hij. “Wat doet het met de gezelligheid nu grootmeesters overdag en ’s avonds niet meer kunnen optrekken met de amateurspelers? Die angst blijkt ongegrond. Natuurlijk worden de amateurs en de bezoekers gemist, zowel op het toernooi als in het dorp, maar de onderlinge sfeer is buitengewoon goed.”

Blij met echte stukken

Van den Berg, sinds 1999 toernooidirecteur in Wijk aan Zee, beleefde een hectische aanloop naar het jaarlijkse schaakevenement. Welke grootmeesters konden én wilden naar de Noord-Hollandse kustplaats afreizen gezien alle coronamaatregelen? Uiteindelijk is er een sterk deelnemersveld, onder wie regerend wereldkampioen Magnus Carlsen en titelverdediger Fabiano Caruana. “Je ziet dat iedereen enorm gretig is”, zegt Van den Berg, vanaf het balkon uitkijkend over de speelzaal. “De schakers zijn zo blij dat ze weer met echte stukken mogen spelen. Ze vliegen er vol in. Vrijwel elke partij levert spektakel op.”

En de schaakliefhebber? Die geniet thuis met volle teugen mee. Via de livestream kunnen alle partijen dagelijks gevolgd worden. Zaterdag, bij de start van het toernooi, waren er 32 duizend kijkers, waardoor de server tijdelijk overbelast raakte. Een dag later volgden liefst veertigduizend mensen het toernooi online. Schaken is, mede vanwege het succes van de Netflix-serie The Queen’s Gambit, erg populair momenteel.

Wereldkampioen-junioren kijkt mee

Eén van de geïnteresseerden die elke dag meekijkt, is de veertienjarige Eline Roebers. Zij werd in december wereldkampioen bij de junioren, waarmee ze in de voetsporen trad van Max Euwe, die in 1935 wereldkampioen werd bij de grootmeesters. “Het duurde wel een dag voordat ik besefte dat ik wereldkampioen was”, zegt Roebers via een videoverbinding. Waarom zij schaken zo leuk vindt? “Dat vind ik altijd een moeilijke vraag”, lacht ze. “Ik denk omdat je bij schaken geen fysieke voordelen hebt ten opzichte van anderen, zoals bij voetbal. Hier kun je gewoon je hersenen gebruiken om van iemand te winnen. Dansen en turnen heb ik ook wel geprobeerd, maar schaken vind ik toch leuker.”

Gistermiddag keek de gymnasiaste na haar online lessen opnieuw mee met de livestream. Roebers zag dat Van Foreest knap remise behaalde tegen Carlsen. “De hele partij ging het gelijk op”, vond Roebers. “Magnus (Carlsen, red.) stond op zeker moment iets beter, maar Jorden (Van Foreest, red.) verdedigde erg sterk. Een knappe prestatie.”

De tweede Nederlander in het toernooi, Anish Giri, speelde eveneens remise tegen de Pool Jan-Krzysztof Duda. Giri deelt na vier speelronden voorlopig de koppositie met Carlsen met 2,5 punten uit vier partijen.

Vandaag genieten de grootmeesters van hun eerste rustdag in Wijk aan Zee. Dan zullen ze opnieuw getest worden op het coronavirus. “Daar kijk ik wel met spanning naar uit”, bekent Van den Berg. “Schakers zijn behalve schakers ook mensen, die in goede gezondheid het toernooi af willen maken. Als iedereen negatief test, dan ben ik gelukkig.”

Lees ook:

De schaakspellen zijn niet aan te slepen: Netflixserie ‘The Queen’s Gambit’ heeft een ware rage ontketend

De razendpopulaire Netflixserie ‘The Queen’s Gambit’ blaast het stoffige imago van het schaakspel af en veroorzaakt een run op schaakborden.

Anish Giri over vergelijking schaakstijl en privéleven: ‘Vroeg trouwen is niet per se een hang naar veiligheid’

Anish Giri (26) maakt zich op voor het Tata Steel-schaaktoernooi. ‘Ik ben blij weer achter een bord te gaan spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden