Marathon

Op een vliegveld in Enschede op jacht naar een ticket voor Tokio

Eliud Kipchoge (midden), hier nog in het bijzijn van een concurrent en een haas. Beeld AFP
Eliud Kipchoge (midden), hier nog in het bijzijn van een concurrent en een haas.Beeld AFP

Twente Airport was zondag voor vele marathonlopers het decor van de ultieme strijd tegen de klok. Niet voor Eliud Kipchoge. Hij wilde vooral de wereld inspireren.

Door de luidsprekers schalt de stem van de speaker. Maar voor wie? Op het terrein van Twente Airport staan naast de brede asfaltstrook dranghekken strak in het gelid. Niet om toeschouwers van het wedstrijdparcours af te houden, want die zijn er niet. Misschien om deze Mission Marathon ook qua uitstraling op een topsportevenement te laten lijken.

Want topsport is het, op een opmerkelijke plek. De beste loper van de wereld doet mee, Eliud Kipchoge. De wereldrecordhouder noemt het ’t mooiste parcours ooit. Een opvallende uitspraak, denkend aan de straten van New York of Londen waar de race over 42,195 kilometer jaarlijks op het programma staat. Maar Kipchoge blijft erbij. “Absoluut. Waar ter wereld kun je over een landingsbaan rennen?”

Een vergeten verkeerstoren herinnert aan het verleden. Zij aan zij staan er gebouwen – loodsen vooral – legergroen van kleur. Ooit was dit een militair vliegveld, waar ook af en toe een burgervlucht vandaan vertrok naar het zonnige zuiden. Nu oogt het als een goedkope stalling voor werkloos geworden vliegtuigen. Stilstaand wachten zij op het einde van de coronacrisis.

Het eenzame karakter van het gevecht

De ongeveer vijftig deelnemers, afkomstig uit twintig landen, snellen er voorbij. Het heeft iets filmisch en roept de vraag op, wellicht juist door dat contrast tussen mens en machine, wat nou precies de schoonheid van de marathon is? Waarom spreekt juist dit atletiek-onderdeel zo tot de verbeelding? Komt dat door het eenzame karakter van het gevecht dat een marathonloper moet leveren?

Kipchoge weet wat zijn doel is met de race van vandaag. De filosoof op hardloopschoenen wil – in zijn woorden – de wereld laten zien dat er licht is aan het einde van de pandemische tunnel, dat er betere tijden aankomen. Hoe zijn 2.04.30 daaraan bijdraagt, blijft onduidelijk. Het is wel de snelste tijd wereldwijd gelopen in 2021.

Een perfecte race, ook qua timing, concludeert hij zelf. Fysiek en mentaal was het een belangrijke test, ter voorbereiding op de Olympische Spelen. In Tokio verdedigt Kipchoge zijn titel. Afgelopen najaar had hij in Londen nog een marathon verloren, iets wat hem al in geen jaren was overkomen. Deze zondag is het weer business as usual. Een kilometer of tien voor de finish loopt hij met speels gemak weg bij de laatste twee lopers die nog in zijn buurt zijn. Misschien schuilt daarin de troost voor de buitenwacht: dat sommige dingen weer terug zijn bij het oude normaal.

Een prachtig alternatief

In alle vroegte verzamelen lopers en organisatie zich. Een mistige dauw hangt nog boven het Overijsselse land. Eigenlijk had deze wedstrijd in Hamburg plaats moeten vinden, maar daar gaven de autoriteiten op het laatste moment geen toestemming vanwege een nieuwe lockdown. Het vliegveld van Enschede biedt een prachtig alternatief, met een vlak parcours zonder lastige bochten. Voor de vroege start is bewust gekozen, vanwege de temperatuur. Toplopers hebben het liever iets kouder dan warm, in verband met het verlies van zweet. Acht graden is perfect.

Alles voor snelle tijden. Voor velen is dit de ultieme race tegen de klok. Waar Kipchoge het als een test kan beschouwen, staat de wedstrijd voor de meeste deelnemers in het teken van de limietenjacht. Voor sommigen is het de laatste kans om een startbewijs voor de Spelen te bemachtigen. Ook zes Nederlanders wagen een poging, vier mannen en twee vrouwen. Dat aantal illustreert de groeiende breedte aan de nationale top en ook het effect van de veelbesproken carbonschoenen, die voor tijdwinst zorgen waardoor de limieten voor steeds meer atleten haalbaar zijn.

Bij de mannen klokt alleen veteraan Michel Butter met 2.10.30 onder de olympische eis, exact zes minuten later dan Kipchoge. Gezien de ideale omstandigheden en het moderne schoeisel voelt dat als een magere score. Ook betekent zijn tijd allerminst een garantie voor een retourtje Tokio. Zes Nederlandse mannen hebben nu aan de eis van de Atletiekunie voldaan, terwijl er maar drie plekken zijn. Butter is met deze tijd de nummer vier van de lijst. Degene met de snelste tijd is zeker, de andere twee zijn aanwijsplekken. “Gezien mijn prestatiepaspoort van de afgelopen jaren denk ik zeker dat ik een kans maak”, aldus Butter.

Technologische vooruitgang

Vijf jaar geleden miste Butter op een paar seconden de Spelen van Rio. Vorig jaar stopte hij als atleet, maar in de combinatie van fietsen en hardlopen hervond hij zijn zin en vorm. “Met deze combinatie kun je veel meer uren trainen, omdat het je lichaam minder belast. Ik denk dat daar voor duursporters de toekomst ligt. We moeten behalve de technologische vooruitgang ook zelf meer de fysieke ontwikkeling zoeken.”

Bij de vrouwen is het juist een nieuweling die de olympische limiet haalt: Jill Holterman. Zij finisht in haar tweede marathon in 2.28.18, ruim zes minuten onder haar oude toptijd. Daarmee kan zij haar koffers voor Tokio pakken, want er zijn pas twee vrouwen snel genoeg. Alleen moet ze de sticker op haar auto vervangen: daar staat ‘Take me to Paris 2024’ op. Eigenlijk wel zo toepasselijk dat zij zich op een vliegveld kwalificeert voor een wedstrijd die alleen door de lucht te bereiken is.

Lees ook:

Atleten boeken tijdwinst met nieuwe wondersloffen: ‘Het pure van de sport gaat een klein beetje verloren’

Marathonloper Bart van Nunen liep op nieuwe supersnelle schoenen de olympische limiet. Toch heeft hij gemengde gevoelens over de technologische vooruitgang. ‘Het pure van de sport gaat een klein beetje verloren.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden