Anna van der Breggen wint Omloop het Nieuwsblad bij de vrouwen - zonder publiek.

ReportageOmloop het Nieuwsblad

Ook al is er een derde golf, in België gaat het wielrennen altijd door

Anna van der Breggen wint Omloop het Nieuwsblad bij de vrouwen - zonder publiek.Beeld AFP

Het is stil en vrijwel uitgestorven in het centrum van Gent, bij de start van de Omloop Het Nieuwsblad. Er is geen wind, het enige wat klinkt is het piepen van de schijfremmen en het geronk van de politiemotoren. Alleen de beeltenis van kunstschilder Emile Claus kijkt toe. Die ziet hoe bij de mannen en vrouwen een peloton met renners zich zonder aanmoedigingen in gang zet, op weg voor de eerste tweehonderd kilometer in 2021 in de Vlaamse heuvels.

Het wielrennen begint deze zaterdag met haar Belgische voorjaar (en voor de vrouwen begon sowieso het seizoen), ‘gewoon’ in Gent, ondanks de stijgende coronacijfers. In een land bovendien waar zaterdag de meeste mensen in een ziekenhuis werden opgenomen sinds 29 december. En waar versoepelingen van de maatregelen niet aan de orde zijn, omdat je ‘als het stormt niet kan opstijgen’. Daarom mag ‘iedere wielrenner blij zijn dat we hier weer mogen rijden’, zegt Niki Terpstra voor de start.

De Omloop Het Nieuwsblad was vorig jaar de enige wedstrijd in België die onder traditionele omstandigheden werd verreden. Bij de start, op de vélodrome ’t Kuipke en in de aangrenzende stationshal, kon men over de hoofden lopen. Corona was nog iets kleins aan de horizon. Het was ‘geen handjes geven en normaal doen’, zoals koersdirecteur Wim

Van Herreweghe destijds de situatie samenvatte.

29 februari 2020: Jasper Stuyven wint de Omloop met volop publiek langs de route. Beeld EPA
29 februari 2020: Jasper Stuyven wint de Omloop met volop publiek langs de route.Beeld EPA

Nu is corona een jaar aanwezig. Sebastian Langeveld, met 36 jaar al een veteraan van het peloton, prijst de organisatie. “Die heeft vorig jaar wel bewezen een veilige race te kunnen organiseren.” Hij zegt zichzelf nooit onveilig te hebben gevoeld, nu niet en ook vorig jaar niet. Tegelijkertijd volgt bij het uitdelen van de startlijsten meteen de mededeling dat er drie renners niet starten vanwege een positieve coronatest – of een positieve test in de directe omgeving van de renner. Het is een normaal gegeven in 2021.

‘Dat is de essentie van de sport’

De organisatie van de Omloop borduurt verder op het protocol van 2020, bijvoorbeeld zoals dat tijdens de Ronde van Vlaanderen werd uitgevoerd. Die werd in ­oktober zonder publiek gereden (en gewonnen door Mathieu van der Poel). Het was een belangrijke ­graadmeter voor het voorjaar, zoals Jumbo-Visma-ploegleider Arthur van Dongen zich herinnert. “Wij werden daar toen bij de ploegleidersvergadering op attent gemaakt. Zou de manier van organiseren toen werken, dan kon het voorjaar ook doorgang vinden.”

De Nederlandse renner Pascal Eenkhoorn van het Team Jumbo-Visma verwisselt zijn schoen tijdens de 76ste editie van de Omloop het Nieuwsblad. Beeld ANP
De Nederlandse renner Pascal Eenkhoorn van het Team Jumbo-Visma verwisselt zijn schoen tijdens de 76ste editie van de Omloop het Nieuwsblad.Beeld ANP

Van Dongen, al dertig jaar ploegleider, heeft deze zaterdag alle ruimte om rond te lopen in de grote hal in Gent, waar de verf van alle muren bladdert. Hij reflecteert op het afgelopen jaar, en waarom in het profpeloton de gevreesde kaalslag uiteindelijk is uitgebleven: alleen CCC stopte als titelsponsor. “Het wielrennen staat synoniem voor winnen en verliezen. Je verliest ook meer dan je wint. Dat is de essentie van de sport en ook de reden dat men altijd weer probeert door te gaan.”

Het peloton heeft van het afgelopen jaar geleerd, zegt Van Dongen. Teams letten meer en meer op hygiëne, kijken twee keer uit voordat ze renners ‘even’ een paar dagen naar huis sturen. Op die manier zijn de wielrenners goed beschermd. “Dat is wel iets wat ook wij hebben toegevoegd. En aan de andere kant zie je dat in de traditionele wielerlanden als Italië, Frankrijk en België grote organisaties ook bijleren.”

Tegelijkertijd zijn de grote lijnen in het wielrennen onveranderd gebleven. Dat is een gegeven dat ook Gio Lippens verbaast. De NOS-commentator, die vanwege coronaregels van de omroep de Omloop vanuit een commentaarhok in Hilversum verslaat en niet naar België mag afreizen, schreef een boek over het afgelopen wielerseizoen. Verandering was volgens hem wel mogelijk geweest. “Je ziet dat er in het coronajaar geen beweging is gekomen van mensen die grote verandering wilden voor de sport. Lance Armstrong heeft dat gezegd: ‘Jongens, de machinerie ligt stil, grijp die kans’.”

Want de sport is en blijft wankel, zegt Lippens. Het verdienmodel van het wielrennen, waarbij het geld in handen blijft van een paar grote actoren en niet bij ploegen of renners, blijft zorgen voor een onstabiele basis. In andere woorden: het was eigenlijk nog een geluk dat er niet nog meer sponsoren wegliepen. Lippens: “Je zag dat er overlevingsdrang in het peloton sloop. Niet alleen bij de wedstrijdorganisatoren, ook bij de renners zelf. Een grote mate van solidariteit is er niet geweest.”

Toch wil Lippens wel een positieve noot laten horen. “Wat ik mooi vond, is dat de koers op alle manieren plaats kon vinden. Met publiek, zoals in de Tour de France, of zonder zoals in de Ronde van Vlaanderen. Maar het gevaar is dat iedereen achterover gaat leunen en denkt: er hoeft niets te veranderen.”

In de Omloop zijn bespiegelingen over het wielrennen in het algemeen niet aan de orde. Het gaat over de wedstrijd, en over de vorm van de dag. Niki Terpstra bijvoorbeeld wil ‘lekker karren’, in zijn eerste voorjaar sinds zijn zware val afgelopen zomer. Bij de vrouwen is Anna van der Breggen als vanouds ‘een beetje nerveus’.

De Belg Greg Van Avermaet tijdens een beklimming in de Omloop. Beeld AFP
De Belg Greg Van Avermaet tijdens een beklimming in de Omloop.Beeld AFP
Davide Ballerini komt juichend over de streep, hij wint bij de Omloop bij de mannen. Beeld EPA
Davide Ballerini komt juichend over de streep, hij wint bij de Omloop bij de mannen.Beeld EPA

Geen geluid op Muur van Geraardsbergen

Als ze eenmaal van start zijn gegaan, rijden de renners in een grotendeels leeg Vlaanderen. Het wielerhart van de wereld, zo klinkt het daar toch altijd chauvinistisch, maar ze weten er sinds oktober wel hoe ze een parcours veilig moeten houden. Te beginnen in de wedstrijd zelf: de vaste gele medische wagen is dit keer ook volgeplakt met stickers waar groot ‘coronateam’ op staat: zij zorgen dat in koers alles veilig verloopt.

Maar de bubbel met de renners is niet de grootste zorg. Dat zijn de fans, die niet te dicht bij elkaar mogen komen. Daarom zijn net als in oktober de bergjes in de koers verboden voor toeschouwers. Om hen niet te lokken is een kaartje van het parcours niet vrijgegeven, al weten de kenners van de sport heus wel dat de Leberg volgt op de Haaghoek, en de Bosberg op de Muur van Geraardsbergen. De organisatie speelde in met de hashtag #flandrienathome, en bezorgde meerdere families een thuisblijfpakket, waar onder meer een ontbijt en een paar biertjes van het lokale Kwaremont-merk in zaten.

Iets voor 14.00 uur klinkt ook op de Muur van Geraardsbergen geen geluid. Normaal is dit ver voor en tijdens de koers een bijna sacrale plek, een tunnel van geluid en de locatie waar vaak de beslissing in de wedstrijd valt. Nu niets van dit alles. Er lopen slechts een paar wandelaars en ‘toevallig’ drie jongemannen die de klim vanuit Geraardsbergen hebben gewaagd. Een van hen, Nicolas Poiti (23), draagt twee kratjes bier mee naar boven. Ze weten wel dat het eigenlijk verboden is, en daarom posteren ze zich in een weiland, net na de Muur. “We proberen de regels in ieder geval zo goed mogelijk te volgen.” Bij de passage van het peloton is het drietal weggelopen. Het was toch niet toegestaan. Even verderop zien ze hoe een bijna volledig peloton over de Muur geraakt, waardoor de Omloop bij de mannen verrassend in een kleine massasprint eindigt. De Italiaan ­Davide Ballerini wint, voor Jake ­Stewart en Sep Vanmarcke.

Bij de vrouwen komt Demi Vollering als eerste boven op de Muur, maar kort daarna wordt ze ingelopen. Dan rijdt Anna van der Breggen weg en de wereldkampioene geeft haar voorsprong niet meer weg. Ze wint in Ninove de seizoensopener voor de vrouwen.

Ook een teken dat het wielrennen zoals dat in 2020 was, in 2021 in sportief opzicht gewoon wordt voortgezet.

Lees ook:

Met de Omloop begint het laatste jaar voor de topwielrensters Van der Breggen en Blaak: ‘Maar het wordt geen afscheidstournee

Nog één volledig wielerjaar, zaterdag beginnend met de Omloop het Nieuwsblad, en dan zwaaien twee van de succesvolste Nederlandse wielrensters, Anna van der Breggen en Chantal Blaak, af om ploegleider te worden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden