Amerika-avontuur

Na Frank de Boer slaagt ook Jaap Stam niet in de VS: ‘De cultuur is hier anders’

Jaap Stam, hier nog als coach actief van FC Cincinnati.  Beeld AP
Jaap Stam, hier nog als coach actief van FC Cincinnati.Beeld AP

Na Frank de Boer is ook Jaap Stam niet geslaagd als trainer in de Amerikaanse voetbalcompetitie. Marco Pruis, die al tien jaar werkt in het Amerikaanse voetbal, denkt te weten waarom.

Jaap Stam werd maandag bij FC Cincinnati de laan uitgestuurd na een 4-2 nederlaag tegen DC United. De club in de Major League Soccer (MLS) wist slechts één van de laatste zestien wedstrijden te winnen. Stam (49) begon een half jaar na zijn mislukte avontuur als coach van Feyenoord, vorig jaar mei, met veel ambities bij de club uit de staat Ohio. Waarom is het hem niet gelukt?

“Het niveau van de spelers van FC Cincinnati was niet zo hoog, en zie er dan maar eens voetbal in te krijgen”, laat Marco Pruis weten vanuit Texas. De Fries kent het Amerikaanse voetbal heel goed. Hij werkt nu bij Houston Dynamo Dash, een satellietclub van Houston Dynamo, dat net als FC Cincinnati uitkomt in de MLS. “Cincinnati heeft een Braziliaanse spits, Brenner, die Ajax ook wilde kopen. Dat is een goede speler, maar ze hebben achterin óók spelers die constant steken laten vallen. Als je een spits hebt van het niveau Ajax maar verdedigers die het niveau van PEC Zwolle niet halen, dan wordt het als coach erg lastig. De selectie was totaal niet in balans.”

Pruis is nu directeur van de coaches in Houston

Pruis was de afgelopen tien jaar werkzaam als technisch directeur en coach van de Houston Dutch Lions, van de Nederlandse eigenaar Martin Kroeze, uitkomend op het Amerikaanse amateurniveau. Deze zomer maakte Pruis de overstap naar Houston Dynamo Dash, een jeugdopleiding van Houston Dynamo.

Door al zijn ervaring weet Pruis waarom het zo moeilijk is voor Nederlandse trainers om te slagen in de Verenigde Staten. “In Nederland draait het vooral om techniek en tactiek. Hier wordt er meer fysiek gespeeld. Ik zag een aantal jaar geleden Siem de Jong spelen bij FC Cincinnati, die kon fysiek echt niet meekomen. Nu speelt hij iedere week bij SC Heerenveen, in de betere Nederlandse competitie. Het voetbal in beide landen wordt heel verschillend gespeeld.”

Jaap Stam met zijn spelers vorig jaar.  Beeld AFP
Jaap Stam met zijn spelers vorig jaar.Beeld AFP

Ook het verschil in sportcultuur is een factor die niet te onderschatten is. FC Cincinnati werd pas zeven jaar geleden opgericht. Na enkele seizoenen in de lagere divisies te hebben gespeeld, komt de club sinds 2018 uit in de hoogste profcompetitie. Het verschil in systeem en opzet tussen de Europese en Amerikaanse competities is groot. De MLS lijkt daarin op profcompetities voor honkbal, basketbal en American football.

“Dat is ook waarom het voor Jaap Stam heel lastig was,” verklaart Pruis. Als je nieuw bij komt, zoals FC Cincinnati, dan is er een ‘draft’ voor nieuwe teams. De nieuwe club krijgt dan spelers van andere clubs. De clubs die al langer bestaan, kunnen van hun selectie van 25 spelers er 12 beschermen – en dus voor de club behouden. De rest van de selectie komt op een lijst te staan. FC Cincinnati mag dan twee of drie spelers van die lijst kiezen. “En dat zijn natuurlijk niet de beste spelers. Voor Jaap Stam was het dus lastig als coach van een relatief nieuwe club.”

Ron Jans werd niet vanwege de resultaten ontslagen

Stam hield het anderhalf jaar vol. Eerder was Frank de Boer in de MLS al anderhalf jaar coach van Atlanta United (van december 2018 tot juli 2020). Ron Jans werd begin vorig jaar als coach van FC Cincinnati ontslagen, maar niet wegens teleurstellende resultaten – maar vanwege het meezingen van het n-woord in een rapnummer in de kleedkamer.

Het verschil in denkwijze tussen Nederlandse trainer en het Amerikaanse voetbal is groot. “Nederlandse trainers denken: wij hebben de bal, we willen de bal houden en zo gaan we druk zetten. In Amerika is het voetbal veel meer op loopvermogen gebaseerd,” zegt Pruis. “Toen ik hier net kwam was er bij Houston Dynamo een oud-speler van Ajax, Yakubu. Ze vonden dat in Amerika een rare middenvelder, want hij bleef alleen maar op het middenveld staan in plaats van over het veld te trekken. In Nederland hoort een goede verdedigende middenvelder juist rond de middenlijn te blijven. Dat verschil in denkwijze is wat het voor Nederlandse trainers lastig maakt wanneer ze in Amerika coach zijn.”

Lees ook:

Jaap Stam: ‘Mensen hebben een verkeerd beeld van mij, ik lach regelmatig en heb humor’

In een sportloze coronatijd was er ruimte voor bezinning. Hoe moet het verder met de sport? Deel 5 van een serie waarin sporters, coaches en experts aan het woord komen: oud-voetballer en (toen) de nieuwe trainer van FC Cincinnati, Jaap Stam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden