Atleten

Misstanden in de top van het triatlon leiden tot grote schoonmaak bij de bond

De start van de olympische triatlon voor vrouwen in Tokio.  Beeld ANP
De start van de olympische triatlon voor vrouwen in Tokio.Beeld ANP

Het nieuwe interim-bestuur haalt de bezem door de organisatie van de triatlonbond (NTB). De twee directeuren stoppen definitief en verantwoordelijke trainers zijn uit hun functie gezet.

Thomas Sijtsma

In een eerste onderzoek werden in november harde conclusies getrokken over de gang van zaken in de top van het triatlon en vooral het nationaal trainingscentrum (NTC) in Sittard. Na publicatie van dat rapport van Fijbes Consultancy stapte het voltallige bondsbestuur op. Alexander Vandevelde is nu voorzitter van een interim-bestuur. Hij informeerde woensdagmiddag de bondsmedewerkers op Papendal over de genomen maatregelen.

“Ik ben er erg van geschrokken”, zegt Vandevelde over de bevindingen van onderzoekers en verklaringen van (ex)atleten. “Dit gaat niet alleen over sociale veiligheid. De voorbeelden zijn meer dan alarmerend, ook hoe de bond ermee is omgegaan. Als interim-bestuur horen we dat er voldoende signalen van de misstanden zijn gegeven. Hoe kan het dat er niets mee gedaan is?”

‘Positie directeur Groenman is niet langer houdbaar’

Eerder werd al bekend dat technisch directeur Adrie Berk, die jarenlang verantwoordelijk was voor het NTC, per 1 februari vertrekt. Woensdag werd meegedeeld dat algemeen directeur Rembert Groenman zich niet meer zal bezig houden met de topsport en dat ook hij per 1 februari stopt bij de bond. Vandevelde: “Zijn positie is niet langer houdbaar. Ook de verantwoordelijke coaches zijn van de groep gehaald. Ik denk niet dat ze echt kwaad in de zin hebben gehad, maar we voelen ons genoodzaakt in te grijpen. Er is te veel gebeurd.”

Op het trainingskamp op Cyprus, waar enkele toptriatleten verblijven, ontbreken nu al de hoofdcoaches van het NTC: Jordi Meulenberg en Sander Berk. Vandevelde: “Ik wil geen namen noemen. De maatregel is tijdelijk tot de uitkomst van een vervolgonderzoek, hopelijk voor eind maart. Dat kan betekenen dat ze terugkomen, of dat ze definitief van de groep gaan.” Rita van Driel is als recent aangestelde adviseur sociale veiligheid wel mee naar Cyprus.

Fysieke en psychische verwaarlozing

Vandevelde heeft sterke twijfels of het topsportprogramma van de NTB in zijn huidige vorm nog kan voortbestaan. “Het is sociaal niet veilig voor atleten, dus we moeten grondig evalueren. Iedereen die volgens het onderzoeksrapport bij atleten betrokken is geweest, is van de groep gehaald.”

In oktober kwam in Trouw naar buiten dat er jarenlang sprake was van ernstige misstanden, zoals fysieke en psychische verwaarlozing en mishandeling, op het trainingscentrum in Sittard waar talentvolle atleten wonen en trainen. Atleten die afscheid hadden genomen van de sport, kampten jaren later nog met zware depressiviteit, eetstoornissen en chronische blessures als gevolg van de slechte begeleiding op het afgesloten topsportcomplex.

Volgens slachtoffers van het topsportprogramma was er sprake van een verziekte cultuur en schoten begeleiders en trainers pedagogisch, didactisch en sociaal tekort. Signalen werden genegeerd, zo stelde ook Fijbes Consultancy vast.

A-statussen mogelijk op schimmige wijze verkregen

Met zijn interim-bestuur, waar naast Tjaart Kloosterboer, Tony Link en Walter Pennekamp nog een vrouw aan wordt toegevoegd, stelt Vandevelde een vervolgonderzoek in. Ook kijkt het nieuwe bestuur naar de verlening van A-statussen van NOC-NSF door de bond; die zouden op schimmige wijze verkregen zijn.

Adrie Berk gaat officieel met vervroegd pensioen. Vandervelde: “Hij moest zeker vervangen worden na alles wat er is gebeurd op het NTC. Dat kon niet anders. Hij zat al veertien jaar in Sittard. Ook al gaat alles goed, dan kun je je afvragen of hij toe is aan vervanging.”

De zoon van Berk was hoofdcoach in Sittard. Fijbes schrijft in het rapport over te veel familie- en vriendschapsbanden in de begeleiding van het NTC. Volgens directeur Groenman was dit toeval en is in sollicitatieprocedures ‘objectief voor de beste kandidaat gekozen’.

Belangenverstrengeling grote fout

Ook werkte Jochen Cals, schoonzoon van Adrie Berk, als bondsarts op het NTC en waren de gebroeders Meulenberg er werkzaam als fysiotherapeut en coach. Triatleten verklaarden dat ze huiverig waren bij een van hen melding te maken van pestgedrag, overbelasting of psychische problemen. Vandevelde: “Je moet als verantwoordelijke binnen een organisatie altijd ervoor zorgen dat er geen belangenverstrengeling is op basis van vriendschap of familiebanden. Dat is op het NTC wel geconstateerd door Fijbes. Dat had nooit mogen gebeuren en zie ik als een grote fout.”

Met zijn interim-bestuur hoopt Vandevelde tegen de zomer een gezonde organisatiestructuur opgebouwd te hebben. In februari begint ook een nieuwe technisch directeur. “We moeten zorgvuldig, transparant en snel werken voor een veilige omgeving van de atleten.”

Lees ook:
Een dag trainen op één appel. Twee atletes over hun ‘traumatische’ tijd in de triatlonsport

Charissa Zijlstra en Renate Timmerman vertrokken als jonge triatlontalenten naar het nationaal trainingscentrum in Sittard. Een traumatische tijd, zeggen ze achteraf.

Oud-toppers roepen op tot schoonmaak bij triatlonbond

Vijf oud-toptriatleten, onder wie meervoudig Nederlands kampioenen Dennis Looze (49) en Rob Barel (63), vroegen in november bestuursleden en technisch verantwoordelijken op te stappen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden