Kobe Bryant tijdens zijn laatste NBA-wedstrijd, tegen de Utah Jazz, op woensdag 13 april 2016 in Los Angeles.

In MemoriamKobe Bryant

Met Kobe Bryant (1978-2020) verliest de sportwereld een icoon

Kobe Bryant tijdens zijn laatste NBA-wedstrijd, tegen de Utah Jazz, op woensdag 13 april 2016 in Los Angeles. Beeld AP

Met Kobe Bryant (1978-2020) verdwijnt een van de beste spelers van zijn generatie én een gecompliceerde persoonlijkheid. Een loopbaan getekend door verbetenheid. 

Hij  hoorde een bal stuiteren. Nieuwsgierigheid lokte basketballer Byron Scott van de Los Angeles Lakers naar de oefen­arena. De lichten waren gedimd, het was negen uur: de basketbaltraining begon pas over ruim twee uur. Hij trof een jonge Kobe Bryant aan, die op methodische wijze schoten stond te oefenen. Slechts tien tellen had Scott nodig. Hoofdschuddend van bewondering dacht hij: dit joch wordt geweldig.

Het is nu bijna folklore; de vertellingen over Kobe Bryants obsessieve werkethiek zijn op het dwaze af. De vijfvoudige NBA-kampioen, die tot zijn afscheid in 2016 twintig seizoenen het Amerikaanse basketbal kleurde, is zondag door een helikopterongeluk overleden. Zijn dochter ­Gianna (13) en zes andere inzittenden kwamen om.

Met Kobe – zijn voornaam was voldoende – verliest de sportwereld een icoon wiens liefde voor de bal onmetelijk was. Hij wordt de basketballer van zijn generatie (1996-2016) genoemd. De ultieme krijger met een niet te stillen honger om te scoren. Bryant loodste de Los Angeles Lakers, een van de meest tot de verbeelding sprekende sportteams, naar vijf kampioenschappen. Ook de 81 punten die hij in 2006 tegen de ­Toronto Raptors scoorde, behoren tot zijn indrukwekkende nalatenschap.

Een documentaire over de zwarte mamba, een gifslang in de Sahara, liet Kobe Bryant in verwondering achter. Met zijn gif is het dier in staat herhaaldelijk, uiterst vlug en efficiënt toe te slaan. Voor Bryant was het als in de spiegel kijken, ‘Black Mamba’ werd zijn bijnaam.

Stijlvol en elegant

Zijn persoonlijkheid was gecompliceerd: ­ijdel, eigenzinnig en met een vleugje zelfzucht. Zijn spel was stijlvol en elegant. Als basketballer verhief Bryant het een-op-eenspelletje tot kunst: van niets iets maken. Zijn onuitputtelijke zelfvertrouwen balanceerde vaak op het randje van arrogantie. Maar hij wist zijn hoogmoed vaak te rechtvaardigen. Voor Jemele Hill van The Atlantic was Kobe de belichaming van wat we dachten dat we konden zijn: “Onbevreesd, gedreven en briljant”.

Bryant werd gezien als de meest geloofwaardige erfgenaam van Michael ‘Air’ Jordan. Beeld REUTERS

O wat zou hij zijn pensioen als basketballer slecht verteren, klonk het aan het einde van zijn sportloopbaan. Bryant kreeg ook lof om de manier waarop hij zichzelf opnieuw wist uit te vinden. Bryant, een adept van het spelletje, realiseerde zich al snel dat er meer was dan alleen basketbal.

Het waren vertederende beelden van de eerste rij tijdens een NBA-wedstrijd in New York, afgelopen december. Bryant die zijn dochter Gianna, een grote basketbalbelofte, druk gebarend toelichting gaf op het spel. Ja, er was meer dan alleen basketbal. Bryant, vader van vier dochters, als de trotse familieman: het beeld vloekt met de meedogenloze, flegmatieke basketballer op het parket.

Het was een misverstand om te denken dat hij alleen maar wilde winnen, schreef Louisa Thomas in The New Yorker. “Hij wilde zoveel meer.” Zich creatief uitleven, bijvoorbeeld. Zijn leven was niet louter basketbal. Hij stortte zich op het maken van animatiefilmpjes en kinderboeken. Hij werd de eerste professionele sporter die een Oscar won voor het schrijven en vertellen van ‘Dear Basketball’, een eer­betoon aan het spelletje.

Een NBA-titel, zei Bryant later, was niet te vergelijken met deze verdienste. “Als kind droomde ik ervan kampioenschappen te winnen. Ik werkte heel hard. Na mijn loopbaan vroeg men wat ik ging doen als ik met pensioen ging. Ik wil schrijver en verteller zijn. Wat leuk of wat schattig, hoorde ik vaak. Om hier nu deze erkenning te krijgen, is geweldig.”

Bryant groeide deels op in Europa, waar zijn vader Joe ‘Jellybean’ Bryant een loopbaan in de sport najoeg. In Milaan raakte de tiener in vervoering van de Italiaanse sportcultuur, de taal en AC Milan met Marco van Basten als onconventioneel idool. Nadat de familie was teruggekeerd naar Philadelphia, zijn geboortestad, sloeg Bryant de universiteitscompetities over – een hoogst ongebruikelijke stap – om van de middelbare school direct de NBA te bereiken. Een gok die wonderwel uitpakte. 

Erfgenaam van Jordan

Een lengte van 1.98 meter, feilloze werk­ethiek en elegante sprongkracht: liefhebbers in 1996 dachten aan de vooravond van de NBA-draft, de jaarlijkse verdeling van nieuw talent, maar aan één sporter: Michael Jordan. Bryant werd gezien als geloofwaardigste erfgenaam van de legendarische basketballer. Deze verwachtingen had hij zelf geïnitieerd. Op een dag, had een piepjonge Bryant gezegd, wilde hij net zo goed of beter worden dan Jordan.

Bryant met zijn dochter Gianna (13). Ook zij kwam om bij de crash.Beeld Getty Images

Inmiddels heeft zijn spel miljoenen kinderen geïnspireerd – ook de huidige generatie basketballers. Bryant wierp zich op als klankbord voor toekomstige sterren. Zoals spelers van nu zich aan hem spiegelden, zo vormde Kobe zijn spel naar het beeld van Michael Jordan. Hun eerste ontmoeting zette de toon. Op zijn 21ste trof Bryant zijn idool voorafgaand aan een informeel wedstrijdje. “Laat maar eens zien wat je in huis hebt!” riep Jordan hem toe. Zonder schroom wierp Kobe terug: “Nee, laat maar zien wat jíj in huis hebt”.

De voortdurende vergelijking stoorde Jordan allerminst; hij zag Bryant als gelijke. In ‘Michael Jordan: The Life’ schreef biograaf Roland Lazenby: “Michael zei dat Kobe als enige het werk had geleverd om de vergelijking te rechtvaardigen”. Tijdens en ook na zijn loopbaan wisselden de twee ideeën en gedachten uit. Kobe ervoer dat advies als heel inspirerend. In 2015 sprak Bryant op NBA TV vol bewondering over Michael Jordan: “Ik heb veel van zijn spel geleerd. Hij was technisch ontzettend begaafd. Zijn techniek was loepzuiver en ik herkende mezelf in zijn scherpte en competitiviteit.”

Openlijke clash

Voor Bryant waren erkenning en appreciatie uiterst belangrijk. Tweede viool spelen, dat was niet aan hem besteed. Het leidde weleens tot frictie met teamgenoten. Met basketbalreus Shaquille O’Neal bijvoorbeeld, met wie hij in Los Angeles drie opeenvolgende titels won (2000, 2001 en 2002), vond Kobe het moeilijk om de schijnwerpers te delen. Het kwam tot een openlijke clash, die O’Neal naar de uitgang joeg.

Kobe Bryant is niet helemaal van onbesproken gedrag. In 2003 is hij beschuldigd van verkrachting, een aanklacht die later werd ingetrokken. In de herfst van zijn loopbaan bleek de Black Mamba niet meer zo giftig als voorheen, zijn ster schitterde niet meer zo fel. Meerdere blessures, vooral de scheur van een achillespees in 2013, duwden de nummer 24 – voorheen 8 – langzaam maar zeker naar zijn pensioen.

Ramona Shelburne, ESPN-verslaggeefster, volgde de loopbaan van Bryant vijftien jaar lang. Haar reactie op zijn overlijden was er één van ongeloof. Indachtig zijn tekenende eigenzinnigheid, riep ze uit: “Dit is Kobe Bryant: die weigert toch om dood te gaan!”

Lees ook:

De saaie superster in de opwindendste competitie ter wereld

NBA-ster Kawhi Leonard is een wat saaie, vreugdeloze figuur die uit de toon valt in een competitie gedreven door uitgesproken persoonlijkheden. De nieuwe topspeler van de Los Angeles Clippers is een atypische basketbalvedette.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden