Doelmannen

Meevoetballen? Een keeper moet allereerst ballen tegenhouden

De nieuwe keeper van ADO Den Haag, de Oostenrijker Martin Fraisl, houdt Ryan Thomas van PSV van het scoren af.  Beeld ANP
De nieuwe keeper van ADO Den Haag, de Oostenrijker Martin Fraisl, houdt Ryan Thomas van PSV van het scoren af.Beeld ANP

In Nederland, ooit vermaard om zijn goede doelmannen, is er weinig keeperstalent momenteel. Hoe komt dat?

Eerst was het enkele weken terug een bericht in de kantlijn: ‘Oostenrijkse keeper Martin Fraisl (27) naar ADO Den Haag’. Een paniekaankoop? Nee, Fraisl, die transfervrij vanuit de Tweede Bundesliga kwam, moet juist stabiliteit brengen bij de nummer zeventien van de eredivisie.

Zaterdagavond liet hij dat meteen zien. PSV deed liefst 35 doelpogingen tegen ADO, maar Fraisl stond slechts twee tegentreffers toe. Met de meest katachtige reddingen hield de Oostenrijker soms zijn doel schoon. “Ik wist dat hij dit kon”, stelde ADO-trainer Ruud Brood na afloop. “We hebben deze jongen redelijk gevolgd, dus we weten dat hij een goede reflex heeft, dat hij goed coacht en dat hij uit z’n goal durft te keepen. Daarnaast is Martin een echte winnaar.”

De komst van Fraisl, die Luuk Koopmans heeft verdrongen onder de lat bij ADO, past in een trend. Steeds meer eredivisieclubs halen een buitenlandse keeper. Afgelopen weekend had bijna de helft van de achttien sluitposten een niet-Nederlands paspoort: acht tegenover tien Nederlanders. Tot de schorsing van Ajax-doelman Onana waren dat er zelfs negen. De Kameroenees wordt nu vervangend door de 38-jarige Stekelenburg.

Mankeert er iets aan de keepersopleiding?

Hoe komt dit? Mankeert er iets aan de keepersopleiding in Nederland? De huidige situatie is tekenend voor een land dat ooit gerenommeerde doelmannen als Eddy Pieters Graafland, Jan Jongbloed, Piet Schrijvers, Hans van Breukelen en Edwin van der Sar voortbracht. In november, toen Jasper Cillessen geblesseerd moest afhaken bij Oranje, bleek maar weer hoe groot het probleem is. Bondscoach Frank de Boer moest een beroep doen op Tim Krul van Norwich City, dat uitkomt op het tweede niveau van Engeland.

“Vanaf de jaren negentig kon je nog zeggen dat onze beste keepers actief waren in de grootste Europese competities”, stelt Frans Hoek, die in het verleden keeperstrainer was bij Ajax, FC Barcelona, Bayern München en het Nederlands elftal. “Maar dat is nu niet meer het geval. We hebben geen Nederlandse keepers bij de Top-6 van de grootste Europese competities.”

Daarnaast is de aanwas van jong talent mager, vindt Hoek. Marco Bizot (AZ), Joël Drommel (FC Twente) en Justin Bijlow (Feyenoord) laten regelmatig hun potentie zien, maar ze keepen niet structureel op een hoog niveau. “Bij een keeper draait het om de vraag: wat is je invloed op het resultaat? Met die vraag in gedachten zie ik weinig types die het onderscheid maken. De één kan wat beter tegenhouden, de ander wat beter meevoetballen. Overall hebben we te weinig complete keepers momenteel.”

“In Nederland ligt de focus vooral op de meevoetballende keeper”, constateert Hoek. “Er wordt te veel gekeken naar één element van het vak. We kunnen het opbouwende gedeelte wel belangrijk vinden, maar een keeper is er allereerst om - populair gezegd - ballen tegen te houden. Eerst moet hij zijn verdedigende taak uitvoeren.”

Ballen tegenhouden is de basis

Ook Harald Wapenaar, sinds 2016 keeperstrainer bij Willem II, komt met die lezing. Bij Willem II keepte de Belg Brondeel voordat afgelopen weekend de Kosvaars-Montenegrijnse Arijanet Murić zijn debuut maakte onder de lat. Wapenaar: “Als ik vertel dat ik een goede keeper heb gezien, dan is het eerste wat er in Nederland gevraagd wordt: kan hij goed meevoetballen? Of hij sterk is in één-tegen-één-situaties, een goed reactievermogen heeft of makkelijk voorzetten vanaf de flanken pakt, wordt niet gevraagd. Terwijl dat soort elementen vaak wel een wedstrijd beslist. Een meevoetballende keeper is leuk, maar de basis is toch echt ballen tegenhouden.”

Elke eredivisieclub heeft tegenwoordig een keeperstrainer in dienst. “Maar iemand die vroeger een goede keeper is geweest, is niet per definitie een goede keeperstrainer”, benadrukt Hoek. “Zij zullen goed opgeleid moeten worden. Daar ligt een taak voor de KNVB. De vraag is: hoe kun je ervoor zorgen dat we het niveau met z’n allen weer omhoog krijgen? Want hier is sprake van een structureel probleem.”

Wapenaar, die de cursus Pro Keeper deed bij de KNVB, pleit voor een verdere integratie van de keeper bij trainingsoefeningen. “Denk aan een partijtje, waarbij je aan de zijkanten vrije vakken hebt om spelers voorzetten te laten geven”, stelt de oud-doelman. “Dan heb je wedstrijd-echte situaties. Niet iedere trainer staat daar nog voor open.”

Lees ook:

Mvogo bezorgt Schmidt nog de minste kopzorgen tegen Heracles

Blunders ontsierden de entree van PSV-goalie Yvon Mvogo in de eredivisie. Tegen Heracles volgde herstel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden