Portret Marianne Vos

Marianne Vos is beter dan ze ooit was

Marianne Vos in bekend beeld: als winnaar over de streep. Dit keer in Pau, tijdens La Course. De regenboogstrepen op haar trui verraden dat ze al eerder wereldkampioen is geworden. Beeld Reuers

Marianne Vos, de vrouw die jarenlang tobde met haar vorm, is nu echt terug aan de top en zaterdag een van de grote favorieten voor de wereldtitel. Daarvoor moest ze mee in de professionalisering van het vrouwenwielrennen.

De bocht naar rechts markeert de plek waar de laatste heuvel begint. Aan de rechterkant staat het rijzige gebouw van wat vroeger de Royal Baths waren, maar waar nu een Chinees restaurant in zit. Tweehonderd meter verder en tien meter hoger loopt bij theezaak Betty’s de weg weer vlak. De finish is zichtbaar aan het eind van een lange laan die bezaaid is met herfstbladeren. Op het asfalt staat nog net geen ‘Marianne Vos’ geschreven.

In Harrogate, vijftien miles boven Leeds, is Vos na jaren weer een van de grote favorieten voor de wereldtitel. Wie naar het parcours kijkt, kan er niet omheen. Het op-en-af-terrein in Yorkshire moet haar fantastisch liggen. Een vierde wereldtitel zou hoe dan ook een beloning zijn van een bijzondere comeback.

Er waren jaren dat Vos alles aankon. Van klimmen tot sprinten, in alles was ze de beste. Concurrenten zeggen het nog regelmatig: zelfs al reed je de hele tijd achter haar aan, op het beslissende moment was ze niet te houden. Wereld- en olympisch kampioen in 2012, wereldkampioen in 2006, 2012 en 2013. Zes zilveren WK-medailles heeft ze ook nog liggen. Vos was zo goed, dat haar toenmalige (en huidige) ploegleider Jeroen Blijlevens in 2013 suggereerde dat ze best aan mannenwedstrijden kon meedoen.

Alleen liep het lichaam van Vos uiteindelijk niet meer in de pas met haar geest. Een sporters-burn-out, zo heette het, vooral in 2015. Het kostte meer dan een jaar voordat ze weer op niveau kwam (ook al won ze tot 2019 elk jaar meer dan elf wedstrijden). Maar eigenlijk heeft ze sinds dit jaar pas weer het echt goede gevoel terug, zoals ze zelf zegt.

Inmiddels moet ze zich specialiseren. Die ene punch, die ene demarrage op een oplopende strook asfalt. Een sprint heuvelop, daarin is ze onklopbaar. Op die aankomsten is de veelvraat Vos dit jaar helemaal terug. Al negentien keer haalde ze de bloemen op als winnaar van een race, drie keer won ze een meerdaagse wedstrijd.

In de Giro Rosa, de vrouwenversie van de Ronde van Italië, won ze drie keer op aankomsten zoals die in Italië legio zijn: kort, steil en vaak met kasseien. Een keer vierde de Australische Lucy Kennedy al een feestje, tot Vos in de laatste meters als een raket nog voorbij kwam fietsen. Een ander voorbeeld van haar kracht toonde ze toen ze in La Course (tijdens de Tour de France) het hele peloton aan flarden reed op een korte strook van honderd meter met een stijgingspercentage van 18 procent. Ze reed daar toen even hard als Julian Alaphilippe later in de tijdrit bij de mannen.

Marianne Vos viert haar eerste wereldtitel in 2006, in het Oostenrijkse Salzburg. Beeld AP

Tobjaren

De remonte van Vos is wonderbaarlijk. De te vriendelijke vrouw uit Babyloniënbroek moest niet alleen maar op haar oude niveau terugkomen. Ze moest ook beter worden dan ze ooit was. In haar tobjaren veranderde het vrouwenwielrennen in positieve zin enorm. Het niveau nam toe, de top werd breder. Anna van der Breggen werd in 2016 olympisch kampioen. Annemiek van Vleuten, bevrijd van beknelde liesslagaders, koos voor een gedetailleerd trainingsprogramma waarmee ze haar hoogste niveau oprekte. Van Vleuten legt nu met haar minutieuze planning en voorbereiding een nieuwe standaard in het vrouwenwielrennen.

De Vos van voorheen kwam het aanwaaien, zeker in haar beginjaren. Wielrennen was voor plezier, aan trainingsschema’s deed ze niet. Het was trainen en racen op gevoel. Ze had zelf het idee ‘dat er misschien wel honderden meisjes waren die meer voor de sport deden dan zij’, vertelde ze destijds in NRC. Dat waren nog de tijden waarin werd omgekleed in auto’s, of gewoon op straat.

Inmiddels kan Vos niet voort op alleen talent. Ze moet mee in nieuwe ontwikkelingen. Sinds enkele maanden traint ze net als Van Vleuten daarom bij coach Louis Delahaije. Trainingskampen op hoogte, ook Vos vaart er wel bij. Foto’s van de twee vrouwen op Tenerife of in Italië deden meermaals de ronde op sociale media.

De belangrijkste les die Vos krijgt: doe het eens rustig aan. Alles rijden en alles winnen kan ze niet meer, zegt haar coach Jeroen Blijlevens. Ook bondscoach Loes Gunnewijk ziet dat als een groot verschil tussen nu en de tijd waarin Vos op haar best was. “Je reed van februari tot oktober en dan alles. Dat haal je simpelweg niet meer. Ook Marianne niet.”

Niet lossen

Vos was iemand die dat wel deed, en het liefst zou ze nog steeds alles doen. Blijlevens moet haar blijven afremmen. Zoals vorige week, toen ze vijf etappes won in de Ronde van de Ardèche. Ze werd na haar eerste zege ook meteen leider. Blijlevens: “Daar was ik niet blij mee. Want een Marianne in een leiderstrui gaat echt niet lossen. Gelukkig waren er twee dagen waarin ongevaarlijke dames wegreden. Toen konden we een soort rustdag nemen.”

Met andere woorden: Vos weet dondersgoed wat ze moet doen, maar wil het nog niet altijd. “Je gaat met haar praten. ‘Oké, dan win je dat rondje maar daarna ben je minder goed richting de WK.’ Dan gaat ze een beetje lachen. Ze vindt het moeilijk om te horen, maar het is iets makkelijker dan in de eerste periode toen ik met haar werkte. Gelukkig wordt ze ouder en is ze genuanceerder.”

32 jaar is ze nog maar, Vos. Met een beetje mazzel komen er nog meerdere goede jaren aan. Gunnewijk: “Ze kan nu niet constant meer dominant zijn. Maar vraag zomaar iemand naar het vrouwenwielrennen en ze noemen nog steeds Marianne. Dat kan nu ook weer.”

Blijlevens zou nu niet meer zeggen dat ze ook in mannenkoersen kan rijden. “Ik heb haar zo vaak gezegd dat ik het zo knap vind dat zij is teruggekomen. Ze hoefde het niet, had alles al gewonnen. Maar ook nu kan ik een uur na een wedstrijd nog steeds niet met haar praten omdat ze te gefrustreerd is dat ze heeft verloren. Dat tekent Vos. Zij is nu beter dan ze was.”

Na jaren van opkrabbelen is het niveau nu weer zo constant dat ze zich kan focussen op haar wapen: de punch, de korte explosie bergop. Dat wapen kan haar zaterdag na zes jaar weer de wereldtitel bezorgen. Als ze tenminste aanzet bij de Royal Baths. De plek waar nu een Chinees restaurant zit.

Belangrijkste palmares van Marianne Vos: 

- Wereldkampioen op de weg: 2006, 2012, 2013

- Tweede op WK op de weg: 6x

- Wereldkampioen in de cross: 7x

- Aantal overwinningen 2019: 22 (waaronder drie eindzeges)

- Belangrijkste zeges 2019: Tour de Yorkshire, La Course, 3x Etappe Giro Rosa, 5x Etappe Tour de l’Ardèche

Lees ook: 

Marianne Vos wint La Course na bijzondere demarrage op laatste meters

Op de Rue Mulot, een klein straatje van honderd meter in het centrum van Pau, ligt sinds deze zomer een stukje wielergeschiedenis van Marianne Vos. Daar pakte ze meters voorsprong op de rest van het peloton. Een handelsmerk van Vos, die helemaal terug is aan de top.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden